౩. తికనిద్దేసవణ్ణనా

౭౬౮. పరిపాచితేసూతి సాధితేసు. ‘‘విహితేసూ’’తి ఏత్థ దుద్ధాదీసు వియ భూతకాలతా నాధిప్పేతాతి ఆహ ‘‘విసయవిసేసనమత్తమేవా’’తి. ‘‘కమ్మం, సిప్ప’’న్తి పఞ్ఞా కారణూపచారేన వుత్తాతి ఆహ ‘‘పఞ్ఞా ఏవ వా…పే… వేదితబ్బా’’తి.

కుసలం కమ్మం సకం ఏకన్తం హితసుఖావహత్తా. తప్పటిపక్ఖత్తా ఇతరం అకుసలం కమ్మం నోసకం. సచ్చపటివేధానులోమనం సచ్చానులోమనం వుత్తన్తి ఆహ ‘‘తప్పటివేధపచ్చయభావేనా’’తి. మగ్గసచ్చస్స అనులోమనతో వా సచ్చానులోమికతా, తథా పరమత్థసచ్చస్స అనులోమనతో. తేనాహ అట్ఠకథాయం ‘‘మగ్గసచ్చస్సా’’తిఆది. పఞ్ఞా వుత్తా పఞ్ఞావిసయే పఞ్ఞాకిచ్చస్స దస్సితత్తా. ‘‘యోగవిహితేసూ’’తిఆదినా వుత్తభూమినిద్దేసో, ‘‘కమ్మస్సకతం సచ్చానులోమిక’’న్తి వుత్తసరూపనిద్దేసో, ‘‘రూపం అనిచ్చ’’న్తిఆదినా వుత్తప్పకారనిద్దేసో చ యథావుత్తా…పే… నిద్దేసా. ‘‘యోగవిహితేసు కమ్మాయతనేసు ఖన్తిం, కమ్మస్సకతం ఖన్తిం, ‘రూపం అనిచ్చ’న్తి ఖన్తి’’న్తిఆదినా ఖన్తిఆదిపదేహి యోజేతబ్బా. ఓలోకనం పచ్చక్ఖకరణం. ధమ్మా ఓలోకనం ఖమన్తీతి పఞ్ఞాయ తదోలోకనసమత్థతమాహ.

౭౬౯. ముఞ్చతీతి పజహతి. ఆరబ్భ-కిరియాయ అధిట్ఠానం సమఙ్గిభావో, అధికరణం పట్ఠపనన్తి ఆహ ‘‘ముఞ్చ…పే… వత్తుం యుత్త’’న్తి.

౭౭౦. పఞ్చసీలదససీలాని కమ్మవట్టేకదేసభూతాని సన్ధాయ తేసం ధమ్మట్ఠితియం సమవరోధో వుత్తో. సతిపి సవనేతి ‘‘ఇధ, భిక్ఖవే, అరియసావకో పాణాతిపాతా పటివిరతో’’తిఆదినా (అ. ని. ౮.౩౯; కతా. ౪౮౦) తథాగతతో సవనే సతిపి. భిక్ఖుఆదీనమ్పి తం వుత్తం అధిసీలపఞ్ఞాపనం వియ న బుద్ధావేణికన్తి.

అధిపఞ్ఞానిబ్బత్తేసూతి ఠపేత్వా అధిపఞ్ఞం తదఞ్ఞేసు మగ్గఫలధమ్మేసు. తదధిట్ఠానేసూతి తస్సా అధిపఞ్ఞాయ అధిట్ఠానేసు విపస్సనాధమ్మేసు.

౭౭౧. అపాయుప్పాదనం అవడ్ఢినిబ్బత్తనం. తస్మింయేవ ఠానేతి తస్మింయేవ ఖణే.

తికనిద్దేసవణ్ణనా నిట్ఠితా.