౧౪. సిక్ఖాపదవిభఙ్గో

౧. అభిధమ్మభాజనీయవణ్ణనా

౭౦౩. సిక్ఖాసఙ్ఖాతానం కుసలధమ్మానం పఞ్చ సీలఙ్గాని నిస్సయభావేన వా పతిట్ఠా సియుం, ఉపనిస్సయభావేన వాతి తదుభయం దస్సేన్తో ఆహ ‘‘సమ్పయోగవసేన, ఉపనిస్సయవసేన చ ఓకాసభావేనా’’తి.

౭౦౪. ‘‘కమ్మపథా ఏవా’’తి నియమస్స కతత్తా వుత్తం ‘‘అసబ్బసాధారణేసూ’’తి. న హి సక్కా ఇన్ద్రియాదిసాధారణకోట్ఠాసవసేన నియమం కాతుం. కమ్మపథకోట్ఠాసికా ఏవ, న ఝానాదికోట్ఠాసికా. కమ్మపథభావేన ఆగతన్తి వదన్తి, దుగ్గతియా, తత్థ ఉప్పజ్జనదుక్ఖస్స చ పవత్తిఉపాయభావతోతి అధిప్పాయో. అస్స సురాపానస్స. ఉపకారకత్తం సబ్బేసం. సభాగత్తం మిచ్ఛాచారస్స.

తథాగహితసఙ్ఖారారమ్మణతాయాతి ‘‘సత్తం అవహరామి, సత్తే విప్పటిపజ్జామీ’’తిఆదినా సత్తాకారేన గహితసఙ్ఖారారమ్మణతాయ, న పన సత్తపఞ్ఞత్తిఆరమ్మణతాయాతి అధిప్పాయో. ‘‘పఞ్చ సిక్ఖాపదా’’తిఆదినా తమేవత్థం వివరతి.

తస్స తస్సాతి యస్స యస్స బ్యసనత్థాయ. సయం వా ఉసుఆదిం ఖిపతి, ఓపాతఖణనాదిం కరోతి, తాదిసం మన్తం పరిజప్పతి, కమ్మజఇద్ధిం వళఞ్జేతి, అఞ్ఞేన వా తం సబ్బం కారేతీతి ఆహ ‘‘నిస్సగ్గియ…పే… ద్వే ఏవ గహితా’’తి.

యదిపి కోట్ఠాసవారే విరతి సరూపేన నాగతా ‘‘యేవాపనా’’త్వేవ వుత్తా, భజాపియమానా పన మగ్గభావంయేవ భజతీతి ఆహ ‘‘విరతిసీలం పన మగ్గకోట్ఠాసిక’’న్తి. సేససీలానన్తి సేసఅవీతిక్కన్తసీలానం.

౭౧౨. అభబ్బట్ఠానాతి పాణాతిపాతాదయో. యథా పాణాతిపాతాదయో వేరహేతుతాయ వేరం, ఏవం తదఞ్ఞేపి అకుసలాతి వుత్తం ‘‘తంసభాగతాయ వేరభూతాన’’న్తి. విరతీనం ఉప్పత్తి న న భవిస్సతి సేక్ఖానన్తి యోజనా. ‘‘అకుసలసముట్ఠితాని చా’’తిఆదినాపి సేక్ఖానం ఉభయేన విరతిసబ్భావంయేవ విభావేతి. తస్సత్థో – యాని అకుసలసముట్ఠితాని కాయకమ్మాదీని, తాని తేసం సేక్ఖానం కాయదుచ్చరితాదీనీతి వేరానియేవ, తేహి వేరేహి తేసం సేక్ఖానం విరతియో సమ్భవన్తియేవ. యతోతి యస్మా పాణాతిపాతాదివిరమితబ్బనిప్పరియాయవేరాభావేపి కాయదుచ్చరితాదివేరమత్తతో సేక్ఖానం విరతిసమ్భవతో. నఫలభూతస్సాపీతి యథా ఫలస్స మగ్గపటిబిమ్బభూతత్తా మగ్గసదిసం సత్తఅట్ఠఙ్గికతా సియా, ఏవం అఫలభూతస్సాపి సకదాగామిమగ్గాదికస్స యతో విరతిసమ్భవతో అట్ఠఙ్గికతా హోతి, అఞ్ఞథా పఞ్చఙ్గికో ఏవ సియాతి అధిప్పాయో.

అభిధమ్మభాజనీయవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౨. పఞ్హపుచ్ఛకవణ్ణనా

౭౧౪. యథావిరమితబ్బతోతి యో యో పాణాతిపాతాది విరమితబ్బో, తతో విరతివసేన.

పఞ్హపుచ్ఛకవణ్ణనా నిట్ఠితా.

సిక్ఖాపదవిభఙ్గవణ్ణనా నిట్ఠితా.