౧౮. మగ్గపచ్చయనిద్దేసవణ్ణనా
౧౮. పఞ్ఞా వితక్కో సమ్మావాచాకమ్మన్తాజీవా వీరియం సతి సమాధి మిచ్ఛాదిట్ఠి మిచ్ఛావాచాకమ్మన్తాజీవాతి ఇమాని ద్వాదసఙ్గానీతి ఏత్థ దువిధమ్పి సఙ్కప్పం వీరియం సమాధిఞ్చ వితక్కవీరియసమాధివచనేహి సఙ్గణ్హిత్వా ‘‘అయమేవ ఖో, ఆవుసో, అట్ఠఙ్గికో మిచ్ఛామగ్గో అబ్రహ్మచరియం. సేయ్యథిదం – మిచ్ఛాదిట్ఠి…పే… మిచ్ఛాసమాధీ’’తిఆదీహి (సం. ని. ౫.౧౮) సుత్తవచనేహి మిచ్ఛావాచాకమ్మన్తాజీవేసుపి మగ్గఙ్గవోహారసిద్ధితో తేహి సహ ద్వాదసఙ్గాని ఇధ లబ్భమానాని చ అలబ్భమానాని చ మగ్గఙ్గవచనసామఞ్ఞేన సఙ్గణ్హిత్వా వుత్తాని. ఏవఞ్హి సుత్తన్తవోహారోపి దస్సితో హోతి, ఏవం పన దస్సేన్తేన ‘‘మగ్గపచ్చయనిద్దేసే మగ్గఙ్గానీ’’తి ఏవం ఉద్ధరిత్వా తస్స పాఠగతస్స మగ్గఙ్గసద్దస్స అత్థభావేన ఇమాని ద్వాదసఙ్గాని న దస్సేతబ్బాని. న హి పాళియం మగ్గఙ్గసద్దస్స మిచ్ఛావాచాకమ్మన్తాజీవోతి అత్థో వత్తబ్బో. తేహి సమ్మావాచాదీహి పటిపక్ఖా చేతనాధమ్మా తప్పటిపక్ఖభావతోయేవ ‘‘మిచ్ఛామగ్గఙ్గానీ’’తి సుత్తే వుత్తాని, న పన మగ్గపచ్చయభావేన. మగ్గఙ్గాని మగ్గపచ్చయభూతాని చ ఇధ పాళియం ‘‘మగ్గఙ్గానీ’’తి వుత్తాని, న చ అఞ్ఞం ఉద్ధరిత్వా అఞ్ఞస్స అత్థో వత్తబ్బో. పరియాయనిప్పరియాయమగ్గఙ్గదస్సనత్థం పన ఇచ్ఛన్తేన పాళిగతమగ్గఙ్గసద్దపతిరూపకో అఞ్ఞో మగ్గఙ్గసద్దో ఉభయపదత్థో ఉద్ధరితబ్బో యథా ‘‘అధికరణం నామ చత్తారి అధికరణానీ’’తి (పారా. ౩౮౬, ౪౦౫). ఇధ పన ‘‘మగ్గపచ్చయనిద్దేసే మగ్గఙ్గానీ’’తి పాళిగతోయేవ మగ్గఙ్గసద్దో ఉద్ధటో, న చ అత్థుద్ధరణవసేన దస్సేత్వా అధిప్పేతత్థనియమనం కతం, తస్మా పాళియం మగ్గఙ్గసద్దస్స మిచ్ఛావాచాదీనం అత్థభావో మా హోతూతి ‘‘సమ్మాదిట్ఠిసఙ్కప్పవాచాకమ్మన్తాజీవవాయామసతిసమాధిమిచ్ఛాదిట్ఠిసఙ్కప్పవాయామసమాధయోతి ఇమాని ద్వాదసఙ్గానీ’’తి పఠన్తి. నను ఏవం ‘‘అహేతుకచిత్తుప్పాదవజ్జేసూ’’తి న వత్తబ్బం. న హి తేసు సమ్మాదిట్ఠిఆదయో యథావుత్తా సన్తి, యే వజ్జేతబ్బా సియున్తి? న, ఉప్పత్తిట్ఠాననియమనత్థత్తా. అహేతుకచిత్తుప్పాదవజ్జేస్వేవ ఏతాని ఉప్పజ్జన్తి, నాహేతుకచిత్తుప్పాదేసు. తత్థుప్పన్నాని ద్వాదసఙ్గానీతి అయఞ్హేత్థ అత్థో.
మగ్గపచ్చయనిద్దేసవణ్ణనా నిట్ఠితా.