౫. సుద్ధికసంసన్దనవణ్ణనా

౧౭-౨౭. రూపాదీహి సద్ధిం సచ్చికట్ఠసంసన్దనన్తి సచ్చికట్ఠస్స పుగ్గలస్స రూపాదీహి సద్ధిం సంసన్దనం, సచ్చికట్ఠే వా రూపాదీహి సద్ధిం పుగ్గలస్స సంసన్దనన్తి అధిప్పాయో. పుగ్గలో రూపఞ్చాతి చ-కారస్స సముచ్చయత్థత్తా యథా రూపన్తి ఏవం నిదస్సనవసేన వుత్తో అత్థో విచారేతబ్బో. రూపాదీహి అఞ్ఞో అనఞ్ఞో చ పుగ్గలో న వత్తబ్బోతి లద్ధి సమయో. ‘‘అఞ్ఞం జీవం అఞ్ఞం సరీరన్తి అబ్యాకతమేతం భగవతా’’తిఆదికం (సం. ని. ౪.౪౧౬) సుత్తం. అనుఞ్ఞాయమానే తదుభయవిరోధో ఆపజ్జతీతి ఇమమత్థం సన్ధాయాహ ‘‘సమయసుత్తవిరోధం దిస్వా’’తి.

ధమ్మతోతి పాళితో. ‘‘పటికమ్మచతుక్కాదీని సంఖిత్తాని. పరవాదీ…పే… దస్సితానీ’’తి వదన్తేహి పుగ్గలో నుపలబ్భతి…పే… ఆజానాహి పటికమ్మన్తి ఏత్థ ఆజానాహి నిగ్గహన్తి పాఠో దిట్ఠో భవిస్సతి. అఞ్ఞత్తం పటిజానాపనత్థన్తి యథా మయా అఞ్ఞత్తం వత్తబ్బం, తథా చ తయాపి తం వత్తబ్బన్తి అఞ్ఞత్తపటిఞ్ఞాయ చోదనత్థన్తి అత్థో. సమ్ముతిపరమత్థానం ఏకత్తనానత్తపఞ్హస్స ఠపనీయత్తాతి అబ్యాకతత్తాతి అత్థో. యది ఠపనీయత్తా పటిక్ఖిపితబ్బం, పరేనపి ఠపనీయత్తా లద్ధిమేవ నిస్సాయ పటిక్ఖేపో కతోతి సోపి న నిగ్గహేతబ్బో సియా. పరో పన పుగ్గలోతి కఞ్చి సభావం గహేత్వా తస్స ఠపనీయత్తం ఇచ్ఛతి, సతి చ సభావే ఠపనీయతా న యుత్తాతి నిగ్గహేతబ్బో. సమ్ముతి పన కోచి సభావో నత్థి. తేనేవస్స ఏకత్తనానత్తపఞ్హస్స ఠపనీయతం వదన్తో న నిగ్గహేతబ్బోతి సకవాదినా పటిక్ఖేపో కతోతి అయమేత్థ అధిప్పాయో యుత్తో.

సుద్ధికసంసన్దనవణ్ణనా నిట్ఠితా.