౭. చతుక్కనయసంసన్దనవణ్ణనా
౪౬-౫౨. ఏకధమ్మతోపి అఞ్ఞత్తం అనిచ్ఛన్తో రూపాదిఏకేకధమ్మవసేన నానుయుఞ్జితబ్బో. సముదాయతో హి అయం అఞ్ఞత్తం అనిచ్ఛన్తో ఏకదేసతో అనఞ్ఞత్తం పటిక్ఖిపన్తో న నిగ్గహారహో సియాతి ఏతం వచనోకాసం నివత్తేతుం ‘‘అయఞ్చ అనుయోగో’’తిఆదిమాహ. సకలన్తి సత్తపఞ్ఞాసవిధో ధమ్మప్పభేదో పుగ్గలోతి వా పరమత్థసచ్చం పుగ్గలోతి వా ఏవం సకలం సన్ధాయాతి అత్థో. ఏవం సకలం పరమత్థం చిన్తేత్వా తన్తివసేన అనుయోగలక్ఖణస్స ఠపితత్తా సకలపరమత్థతో చ అఞ్ఞస్స సచ్చికట్ఠస్స అభావా సచ్చికట్ఠేన పుగ్గలేన తతో అఞ్ఞేన న భవితబ్బన్తి ‘‘రూపం పుగ్గలో’’తి ఇమం పఞ్హం పటిక్ఖిపన్తస్స నిగ్గహారోపనం యుత్తన్తి అత్థో.
సభాగవినిబ్భోగతోతి రూపతో అఞ్ఞసభాగత్తాతి వుత్తం హోతి. సబ్బధమ్మాతి రూపవజ్జే సబ్బధమ్మే వదతి. ‘‘రూపస్మిం పుగ్గలో’’తి ఏత్థ నిస్సయవినాసే వినాసాపత్తిభయేన పటిక్ఖిపతీతి అధిప్పాయేనాహ ‘‘ఉచ్ఛేదదిట్ఠిభయేన చేవా’’తి. తీసు పన సమయవిరోధేన పటిక్ఖేపో అధిప్పేతో. న హి సో సక్కాయదిట్ఠిం ఇచ్ఛతి, అపిచ సస్సతదిట్ఠిభయేన పటిక్ఖిపతీతి యుత్తం వత్తుం. సక్కాయదిట్ఠీసు హి పఞ్చేవ ఉచ్ఛేదదిట్ఠియో, సేసాసస్సతదిట్ఠియోతి. అఞ్ఞత్ర రూపాతి ఏత్థ చ రూపవా పుగ్గలోతి అయమత్థో సఙ్గహితోతి వేదితబ్బో.
చతుక్కనయసంసన్దనవణ్ణనా నిట్ఠితా.
నిట్ఠితా చ సంసన్దనకథావణ్ణనా.