౫. చేతోఖిలసుత్తవణ్ణనా
౨౦౫. పఞ్చమే చేతోఖిలా నామ అత్థతో విచికిచ్ఛా కోధో చ. తే పన యస్మిం సన్తానే ఉప్పజ్జన్తి, తస్స ఖరభావో కక్ఖళభావో హుత్వా ఉపతిట్ఠన్తి, పగేవ అత్తనా సమ్పయుత్తచిత్తస్సాతి ఆహ ‘‘చిత్తస్స థద్ధభావా’’తి. యథా లక్ఖణపారిపూరియా గహితాయ సబ్బా సత్థు రూపకాయసిరీ గహితా ఏవ నామ హోతి ఏవం సబ్బఞ్ఞుతాయ సబ్బధమ్మకాయసిరీ గహితా ఏవ నామ హోతీతి తదుభయవత్థుకమేవ కఙ్ఖం దస్సేన్తో ‘‘సరీరే కఙ్ఖమానో’’తిఆదిమాహ. విచినన్తోతి ధమ్మసభావం వీమంసన్తో. కిచ్ఛతీతి కిలమతి. వినిచ్ఛేతుం న సక్కోతీతి సన్నిట్ఠాతుం న సక్కోతి. ఆతపతి కిలేసేతి ఆతప్పం, సమ్మావాయామోతి ఆహ ‘‘ఆతప్పాయాతి కిలేససన్తాపనవీరియకరణత్థాయా’’తి. పునప్పునం యోగాయాతి భావనం పునప్పునం యుఞ్జనాయ. సతతకిరియాయాతి భావనాయ నిరన్తరప్పయోగాయ.
పటివేధధమ్మే కఙ్ఖమానోతి ఏత్థ కథం లోకుత్తరధమ్మే కఙ్ఖా పవత్తీతి? న ఆరమ్మణకరణవసేన, అనుస్సుతాకారపరివితక్కలద్ధే పరికప్పితరూపే కఙ్ఖా పవత్తతీతి దస్సేన్తో ఆహ ‘‘విపస్సనా…పే… వదన్తి, తం అత్థి ను ఖో నత్థీతి కఙ్ఖతీ’’తి. సిక్ఖాతి చేత్థ పుబ్బభాగసిక్ఖా వేదితబ్బా. కామఞ్చేత్థ విసేసుప్పత్తియా మహాసావజ్జతాయ చేవ సంవాసనిమిత్తం ఘటనాహేతు అభిణ్హుప్పత్తికతాయ చ సబ్రహ్మచారీసూతి కోపస్స విసయో విసేసేత్వా వుత్తో, అఞ్ఞత్థాపి కోపో న చేతోఖిలోతి న సక్కా విఞ్ఞాతున్తి కేచి. యది ఏవం విచికిచ్ఛాయపి అయం నయో ఆపజ్జతి, తస్మా యథారుతవసేన గహేతబ్బం.
చేతోఖిలసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.