౨. దోణబ్రాహ్మణసుత్తవణ్ణనా
౧౯౨. దుతియే పవత్తారోతి (దీ. ని. టీ. ౧.౨౮౫) పావచనభావేన వత్తారో. యస్మా తే తేసం మన్తానం పవత్తనకా, తస్మా ఆహ ‘‘పవత్తయితారో’’తి. సుద్దే బహి కత్వా రహోభాసితబ్బట్ఠేన మన్తా ఏవ తంతంఅత్థప్పటిపత్తిహేతుతాయ మన్తపదం. అనుపనీతాసాధారణతాయ రహస్సభావేన వత్తబ్బకిరియాయ అధిగమూపాయం. సజ్ఝాయితన్తి గాయనవసేన సజ్ఝాయితం. తం పన ఉదత్తానుదత్తాదీనం సరానం సమ్పదావసేనేవ ఇచ్ఛితన్తి ఆహ ‘‘సరసమ్పత్తివసేనా’’తి. అఞ్ఞేసం వుత్తన్తి పావచనభావేన అఞ్ఞేసం వుత్తం. సముపబ్యూళ్హన్తి సఙ్గహేత్వా ఉపరూపరి సఞ్ఞూళ్హం. రాసికతన్తి ఇరువేదయజువేదసామవేదాదివసేన, తత్థాపి పచ్చేకం మన్తబ్రహ్మాదివసేన, అజ్ఝాయానువాకాదివసేన చ రాసికతం. తేసన్తి మన్తానం కత్తూనం. దిబ్బేన చక్ఖునా ఓలోకేత్వాతి దిబ్బచక్ఖుపరిభణ్డేన యథాకమ్మూపగఞాణేన సత్తానం కమ్మస్సకతాదిం, పచ్చక్ఖతో దస్సనట్ఠేన దిబ్బచక్ఖుసదిసేన పుబ్బేనివాసఞాణేన అతీతకప్పే బ్రాహ్మణానం మన్తజ్ఝేనవిధిఞ్చ ఓలోకేత్వా. పావచనేన సహ సంసన్దేత్వాతి కస్సపసమ్మాసమ్బుద్ధస్స యం వచనం వట్టసన్నిస్సితం, తేన సహ అవిరుద్ధం కత్వా. న హి తేసం వివట్టసన్నిస్సితో అత్థో పచ్చక్ఖో హోతి. అపరాపరేతి అట్ఠకాదీహి అపరాపరే పచ్ఛిమా ఓక్కాకరాజకాలాదీసు ఉప్పన్నా. పక్ఖిపిత్వాతి అట్ఠకాదీహి గన్థితమన్తపదేసు కిలేససన్నిస్సితపదానం తత్థ తత్థ పదే పక్ఖిపనం కత్వా. విరుద్ధే అకంసూతి బ్రాహ్మణధమ్మికసుత్తాదీసు (సు. ని. బ్రాహ్మణధమ్మికసుత్తం ౨౮౬ ఆదయో) ఆగతనయేన సంకిలేసత్థదీపనతో పచ్చనీకభూతే అకంసు.
ఉసూనం అసనకమ్మం ఇస్సత్థం, ధనుసిప్పేన జీవికా. ఇధ పన ఇస్సత్థం వియాతి ఇస్సత్థం, సబ్బఆవుధజీవికాతి ఆహ ‘‘యోధాజీవకమ్మేనా’’తి, ఆవుధం గహేత్వా ఉపట్ఠానకమ్మేనాతి అత్థో. రాజపోరిసం నామ వినా ఆవుధేన పోరోహేచ్చామచ్చకమ్మాదిరాజకమ్మం కత్వా రాజుపట్ఠానం. సిప్పఞ్ఞతరేనాతి గహితావసేసేన హత్థిఅస్ససిప్పాదినా. కుమారభావతో పభుతి చరణేన కోమారబ్రహ్మచరియం.
ఉదకం పాతేత్వా దేన్తీతి ద్వారే ఠితస్సేవ బ్రాహ్మణస్స హత్థే ఉదకం ఆసిఞ్చన్తా ‘‘ఇదం తే, బ్రాహ్మణ, భరియం పోసాపనత్థాయ దేమా’’తి వత్వా దేన్తి. కస్మా పన తే ఏవం బ్రహ్మచరియం చరిత్వాపి దారం పరియేసన్తి, న యావజీవం బ్రహ్మచారినో హోన్తీతి? మిచ్ఛాదిట్ఠివసేన. తేసఞ్హీ ఏవం దిట్ఠి హోతి ‘‘యో పుత్తం న ఉప్పాదేతి, సో కులవంసచ్ఛేదకరో హోతి, తతో నిరయే పచ్చతీ’’తి. చత్తారో కిర అభాయితబ్బం భాయన్తి గణ్డుప్పాదకో, కికీ, కోన్తినీ, బ్రాహ్మణోతి. గణ్డుప్పాదా కిర మహాపథవియా ఖయనభయేన మత్తభోజనా హోన్తి, న బహుం మత్తికం ఖాదన్తి. కికీ సకుణికా ఆకాసపతనభయేన అణ్డస్స ఉపరి ఉత్తానా సేతి. కోన్తినీ సకుణీ పథవీకమ్పనభయేన పాదేహి భూమిం న సుట్ఠు అక్కమతి. బ్రాహ్మణా కులవంసూపచ్ఛేదభయేన దారం పరియేసన్తి. ఆహు చేత్థ –
‘‘గణ్డుప్పాదో కికీ చేవ, కోన్తీ బ్రాహ్మణధమ్మికో;
ఏతే అభయం భాయన్తి, సమ్మూళ్హా చతురో జనా’’తి. (సు. ని. అట్ఠ. ౨.౨౯౩);
సేసమేత్థ ఉత్తానమేవ.
దోణబ్రాహ్మణసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.