(౬) ౧. పుఞ్ఞాభిసన్దవగ్గో

౧. పఠమపుఞ్ఞాభిసన్దసుత్తవణ్ణనా

౫౧. దుతియస్స పఠమే పుఞ్ఞాభిసన్దాతి వా పుఞ్ఞనదియో. అవిచ్ఛేదేన నిచ్చం పవత్తియమానాని హి పుఞ్ఞాని అభిసన్దనట్ఠేన ‘‘పుఞ్ఞాభిసన్దా’’తి వుత్తా. అపరిమితన్తి ఆళ్హకగణనాయ అపరిమితం, యోజనవసేన పనస్స పరిమాణం అత్థి. తథా హి హేట్ఠా మహాపథవియా ఉపరి ఆకాసేన పరతో చక్కవాళపబ్బతేన మజ్ఝే తత్థ తత్థ ఠితేహి దీపపబ్బతపరియన్తేహి పరిచ్ఛిన్నత్తా యోజనతో సక్కా పమాణం కాతుం. భేరవారమ్మణేహీతి సవిఞ్ఞాణకావిఞ్ఞాణకేహి భేరవారమ్మణేహి. తథా హి తం మహాసరీరమచ్ఛకుమ్భీలయక్ఖరక్ఖసమహానాగదానవాదీనం సవిఞ్ఞాణకానం వళవాముఖపాతాలాదీనం అవిఞ్ఞాణకానఞ్చ భేరవారమ్మణానం వసేన ‘‘బహుభేరవ’’న్తి వుచ్చతి. సేసమేత్థ ఉత్తానమేవ.

పఠమపుఞ్ఞాభిసన్దసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౨. దుతియపుఞ్ఞాభిసన్దసుత్తవణ్ణనా

౫౨. దుతియే సోతాపన్నస్స సద్ధా అధిప్పేతాతి సోతాపన్నస్స మగ్గేనాగతా సద్ధా అధిప్పేతా.

దుతియపుఞ్ఞాభిసన్దసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౩-౪. పఠమసంవాససుత్తాదివణ్ణనా

౫౩-౫౪. తతియే యథాకమ్మం తా తా గతియో అరన్తి ఉపగచ్ఛన్తీతి అరియా, సత్తా. ఇమే పన కుచ్ఛితా అరియాతి కదరియా. థద్ధమచ్ఛరినో, థద్ధేన మచ్ఛరేన సమన్నాగతాతి అత్థో. థద్ధమచ్ఛరియసదిసఞ్హి కుచ్ఛితం సబ్బదా నిహీనం నత్థి సబ్బగుణానం ఆదిభూతస్స భోగసమ్పత్తిఆదిసబ్బసమ్పత్తీనం మూలభూతస్స దానస్స నిసేధనతో. తేనాహ ‘‘కదరియాతి థద్ధమచ్ఛరినో’’తి. ఏకచ్చో హి అత్తనో వసనట్ఠానే భిక్ఖూ హత్థం పసారేత్వాపి న వన్దతి. అఞ్ఞత్థ గతో విహారం పవిసిత్వా సక్కచ్చం వన్దిత్వా మధురప్పటిసన్థారం కరోతి ‘‘కిం, భన్తే, అమ్హాకం వసనట్ఠానం నాగచ్ఛథ, సమ్పన్నో పదేసో, పటిబలాహం అయ్యానం యాగుభత్తాదీహి ఉపట్ఠానం కాతు’’న్తి. భిక్ఖు ‘‘సద్ధో అయం ఉపాసకో’’తి యాగుభత్తాదీహి సఙ్గణ్హాతి.

అథేకో థేరో తస్స గామం గన్త్వా పిణ్డాయ చరతి. సో తం దిస్వా అఞ్ఞేన వా గచ్ఛతి, ఘరం వా పవిసతి. సచేపి సమ్ముఖీభావం ఆగచ్ఛతి, హత్థేన వన్దిత్వా ‘‘అయ్యస్స భిక్ఖం దేథ, అహం ఏకేన కమ్మేన గచ్ఛామీ’’తి పక్కమతి. థేరో సకలగామం చరిత్వా తుచ్ఛపత్తోవ నిక్ఖమతి. ఇదం తావ ముదుమచ్ఛరియం నామ. యేన అదాయకోపి దాయకో వియ పఞ్ఞాయతి. ఇధ పన థద్ధమచ్ఛరియం అధిప్పేతం. యేన సమన్నాగతో భిక్ఖూసు పిణ్డాయ పవిట్ఠేసు ‘‘థేరా ఠితా’’తి వుత్తే ‘‘కిం మయ్హం పాదా రుజ్జన్తీ’’తిఆదీని వత్వా సిలాథమ్భో వియ ఖాణుకో వియ చ థద్ధో హుత్వా తిట్ఠతి, సామీచిమ్పి న కరోతి, కుతో దానం. అయమిధ అధిప్పేతో. తేన వుత్తం ‘‘థద్ధమచ్ఛరినోతి థద్ధేన మచ్ఛరేన సమన్నాగతాతి అత్థో’’తి. మచ్ఛరం మచ్ఛేరం మచ్ఛరియన్తి అత్థతో ఏకం.

పరిభాసకాతి భిక్ఖూ ఘరద్వారే ఠితే దిస్వా ‘‘కిం తుమ్హే కసిత్వా ఆగతా వపిత్వా లాయిత్వా, మయం అత్తనోపి న లభామ, కుతో తుమ్హాకం, సీఘం నిక్ఖమథా’’తిఆదీహి సన్తజ్జకా. యాచకానం వచనస్స అత్థం జానన్తీతి ఏత్థ కిఞ్చాపి భిక్ఖూ ఘరద్వారే ఠితా తుణ్హీ హోన్తి, అత్థతో పన ‘‘భిక్ఖం దేథా’’తి వదన్తి నామ అరియాయ యాచనాయ. వుత్తఞ్హేతం ‘‘ఉద్దిస్స అరియా తిట్ఠన్తి, ఏసా అరియాన యాచనా’’తి (మి. ప. ౪.౫.౯). తత్ర యే ‘‘మయం పచామ, ఇమే న పచన్తి, పచమానే పత్వా అలభన్తా కుహిం లభిస్సతీ’’తి దేయ్యధమ్మం సంవిభజన్తి, తే వదఞ్ఞూ యాచకానం వచనస్స అత్థం జానన్తి నామ ఞత్వా కత్తబ్బకరణతో. చతుత్థం ఉత్తానమేవ.

పఠమసంవాససుత్తాదివణ్ణనా నిట్ఠితా.

౫-౬. సమజీవీసుత్తాదివణ్ణనా

౫౫-౫౬. పఞ్చమే అనుగ్గణ్హనత్థన్తి నకులమాతా నకులపితాతి ఇమేసం ద్విన్నం సఙ్గహత్థాయ. నకులస్స దారకస్స పితా నకులపితా. నకులమాతాతి ఏత్థాపి ఏసేవ నయో. సేసమేత్థ ఉత్తానమేవ. ఛట్ఠే నత్థి వత్తబ్బం.

సమజీవీసుత్తాదివణ్ణనా నిట్ఠితా.

౭-౧౦. సుప్పవాసాసుత్తాదివణ్ణనా

౫౭-౬౦. సత్తమే ఆయుభాగపటిలాభినీ హోతీతి ఆయుకోట్ఠాసస్స పటిలాభినీ హోతి. తివిధలోకన్తి సత్తసఙ్ఖారభాజనసఙ్ఖాతం తివిధం లోకం. విదితం కత్వాతి విభూతం కత్వా. లోకవిదూనన్తి కరణత్థే సామివచనన్తి ఆహ ‘‘బుద్ధేహి పసత్థా’’తి. అట్ఠమనవమదసమాని ఉత్తానత్థానేవ.

సుప్పవాసాసుత్తాదివణ్ణనా నిట్ఠితా.

పుఞ్ఞాభిసన్దవగ్గవణ్ణనా నిట్ఠితా.