౫-౬. రోహితస్ససుత్తాదివణ్ణనా

౪౫-౪౬. పఞ్చమే (సం. ని. టీ. ౧.౧.౧౦౭) ఏకోకాసేతి చక్కవాళస్స పరియన్తసఞ్ఞితే ఏకస్మిం ఓకాసే. భుమ్మన్తి ‘‘యత్థా’’తి ఇదం భుమ్మవచనం. సామఞ్ఞతో వుత్తమ్పి ‘‘సో లోకస్స అన్తో’’తి వచనతో విసిట్ఠవిసయమేవ హోతి. ‘‘న జాయతి, న మీయతీ’’తి వత్వా పున ‘‘న చవతి, న ఉపపజ్జతీ’’తి కస్మా వుత్తన్తి ఆహ ‘‘ఇదం అపరాపరం…పే… గహిత’’న్తి. పదగమనేనాతి పదసా గమనేన. సత్థా సఙ్ఖారలోకస్స అన్తం సన్ధాయ వదతి ఉపరి సబ్బాని పకాసేతుకామో. సఙ్ఖారలోకస్స హి అన్తో నిబ్బానం.

దళ్హం థిరం ధను ఏతస్సాతి దళ్హధన్వా, సో ఏవ ‘‘దళ్హధమ్మా’’తి వుత్తో. తేనాహ ‘‘దళ్హధనూ’’తి. ఉత్తమప్పమాణం నామ సహస్సథామధను. ధనుగ్గణ్హనసిప్పచిత్తకతాయ ధనుగ్గహో, న ధనుగ్గహణమత్తేనాతి ఆహ ‘‘ధనుగ్గహోతి ధనుఆచరియో’’తి. ‘‘ధనుగ్గహో’’తి వత్వా ‘‘సిక్ఖితో’’తి వుత్తే ధనుసిక్ఖాయ సిక్ఖితోతి విఞ్ఞాయతి. సిక్ఖా చ ఏత్తకేన కాలేన సిక్ఖన్తస్స ఉక్కంసగతా హోతీతి ఆహ ‘‘ద్వాదస వస్సాని ధనుసిప్పం సిక్ఖితో’’తి. ఉసభప్పమాణేతి వీసతి యట్ఠియో ఉసభం, తస్మిం ఉసభప్పమాణే పదేసే. వాలగ్గన్తి వాలకోటిం. కతహత్థోతి పరిచితహత్థో. కతసరక్ఖేపోతి థిరలక్ఖే చ చలలక్ఖే చ పరేసం దస్సనవసేన సరక్ఖేపస్స కతాపీ. తేనాహ ‘‘దస్సితసిప్పో’’తి, ‘‘కతయోగ్గో’’తి కేచి. అసన్తి ఏతేనాతి అసనం, కణ్డో. తాలచ్ఛాదిన్తి తాలచ్ఛాయం. సా పన రతనమత్తా విదత్థిచతురఙ్గులా.

పురత్థిమా సముద్దాతి ఏకస్మిం చక్కవాళే పురత్థిమా సముద్దా. సముద్దసీసేన పురత్థిమచక్కవాళముఖవట్టిం వదతి. పచ్ఛిమసముద్దోతి ఏత్థాపి ఏసేవ నయో. నిప్పపఞ్చతన్తి అదన్తకారితం. సమ్పత్తేతి తాదిసేన జవేన గచ్ఛన్తేన సమ్పత్తే. అనోతత్తేతి ఏత్థాపి ‘‘సమ్పత్తే’’తి పదం ఆనేత్వా సమ్బన్ధో, తథా ‘‘నాగలతాదన్తకట్ఠ’’న్తి ఏత్థాపి. తదాతి యదా సో లోకన్తగవేసకో అహోసి, తదా. దీఘాయుకకాలోతి అనేకవస్ససహస్సాయుకకాలో. చక్కవాళలోకస్సాతి సామఞ్ఞవసేన ఏకవచనం, చక్కవాళలోకానన్తి అత్థో. ఇమస్మింయేవ చక్కవాళే నిబ్బత్తిపుబ్బపరిచయసిద్ధాయ నికన్తియా.

ససఞ్ఞిమ్హి సమనకేతి న రూపధమ్మమత్తకే, అథ ఖో పఞ్చక్ఖన్ధసముదాయేతి దస్సేతి. సమితపాపోతి సముచ్ఛిన్నసంకిలేసధమ్మో. ఛట్ఠం ఉత్తానమేవ.

రోహితస్ససుత్తాదివణ్ణనా నిట్ఠితా.