౫. పఞ్ఞత్తిసుత్తవణ్ణనా

౧౫. పఞ్చమే అత్తభావో ఏతేసం అత్థీతి అత్తభావినో, తేసం అత్తభావీనం. తేనాహ ‘‘అత్తభావవన్తాన’’న్తి. యావ ఛత్తింసాయ ఇన్దానం ఆయుప్పమాణం, తావ పణీతే కామే పరిభుఞ్జీతి మన్ధాతురాజా కిర ఏకదివసం అత్తనో పరిణాయకరతనం పుచ్ఛి – ‘‘అత్థి ను ఖో మనుస్సలోకతో రమణీయతరం ఠాన’’న్తి. కస్మా దేవ ఏవం భణసి, కిం న పస్ససి చన్దిమసూరియానం ఆనుభావం, నను ఏతేసం ఠానం ఇతో రమణీయతరన్తి? రాజా చక్కరతనం పురక్ఖత్వా తత్థ అగమాసి.

చత్తారో మహారాజానో ‘‘మన్ధాతుమహారాజా ఆగతో’’తి సుత్వా ‘‘తావమహిద్ధికో మహారాజా న సక్కా యుద్ధేన పటిబాహితు’’న్తి సకరజ్జం నియ్యాతేసుం. సో తం గహేత్వా పున పుచ్ఛి – ‘‘అత్థి ను ఖో ఇతో రమణీయతరం ఠాన’’న్తి. అథస్స తావతింసభవనం కథయింసు. ‘‘తావతింసభవనం, దేవ, రమణీయం, తత్థ సక్కస్స దేవరఞ్ఞో ఇమే చత్తారో మహారాజానో పారిచారికా దోవారికభూమియం తిట్ఠన్తి. సక్కో దేవరాజా మహిద్ధికో మహానుభావో. తస్సిమాని ఉపభోగట్ఠానాని – యోజనసహస్సుబ్బేధో వేజయన్తపాసాదో, పఞ్చయోజనసతుబ్బేధా సుధమ్మదేవసభా, దియడ్ఢయోజనసతికో వేజయన్తరథో, తథా ఏరావణో హత్థీ, దిబ్బరుక్ఖసహస్సప్పటిమణ్డితం నన్దనవనం, చిత్తలతావనం, ఫారుసకవనం, యోజనసతుబ్బేధో పారిచ్ఛత్తకో కోవిళారో, తస్స హేట్ఠా సట్ఠియోజనాయామా పఞ్ఞాసయోజనవిత్థారా పఞ్చదసయోజనుబ్బేధా జయసుమనపుప్ఫవణ్ణా పణ్డుకమ్బలసిలా, యస్సా ముదుతాయ సక్కస్స నిసీదతో ఉపడ్ఢకాయో అనుప్పవిసతీ’’తి.

తం సుత్వా రాజా తత్థ గన్తుకామో చక్కరతనం అబ్భుక్కిరి. తం ఆకాసే ఉట్ఠహి సద్ధిం చతురఙ్గినియా సేనాయ. అథ ద్విన్నం దేవలోకానం వేమజ్ఝతో చక్కరతనం ఓతరిత్వా పథవియా ఆసన్నే ఠానే అట్ఠాసి సద్ధిం పరిణాయకరతనప్పముఖాయ చతురఙ్గినియా సేనాయ. రాజా ఏకకోవ అత్తనో ఆనుభావేన తావతింసభవనం అగమాసి. సక్కో ‘‘మన్ధాతా ఆగతో’’తి సుత్వా తస్స పచ్చుగ్గమనం కత్వా ‘‘స్వాగతం, మహారాజ, సకం, తే మహారాజ, అనుసాస మహారాజా’’తి వత్వా సద్ధిం నాటకేహి రజ్జం ద్వే భాగే కత్వా ఏకం భాగమదాసి. రఞ్ఞో తావతింసభవనే పతిట్ఠితమత్తస్సేవ మనుస్సగన్ధసరీరనిస్సన్దాదిమనుస్సభావో విగచ్ఛి, దేవలోకే పవత్తివిపాకదాయినో అపరపరియాయవేదనీయస్స కమ్మస్స కతోకాసత్తా సబ్బదా సోళసవస్సుద్దేసికతామాలామిలాయనాదిదేవభావో పాతురహోసి. తస్స సక్కేన సద్ధిం పణ్డుకమ్బలసిలాయ నిసిన్నస్స అక్ఖినిమిసనమత్తేన నానత్తం పఞ్ఞాయతి. తం అసల్లక్ఖేన్తా దేవా సక్కస్స చ తస్స చ నానత్తే ముయ్హన్తి. సో తత్థ దిబ్బసమ్పత్తిం అనుభవమానో తదా మనుస్సానం అసఙ్ఖ్యేయ్యాయుకతాయ యావ ఛత్తింస సక్కా ఉపపజ్జిత్వా చుతా, తావ సక్కరజ్జం కారేత్వా ‘‘కిం మే ఇమినా ఉపడ్ఢరజ్జేనా’’తి అతిత్తో కామేహి తతో చవిత్వా అత్తనో ఉయ్యానే పతితో మనుస్సలోకే ఉతుకక్ఖళతాయ వాతాతపేన ఫుసితగత్తో కాలమకాసి. తేన వుత్తం ‘‘దేవలోకే పన యావ ఛత్తింసాయ ఇన్దానం ఆయుప్పమాణం, తావ పణీతే కామే పరిభుఞ్జీ’’తి.

పఞ్ఞత్తిసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.