౭. మల్లికాదేవీసుత్తవణ్ణనా
౧౯౭. సత్తమే అప్పేసక్ఖాతి అప్పానుభావా. సా పన అప్పేసక్ఖతా ఆధిపతేయ్యసమ్పత్తియా పరివారసమ్పత్తియా చ అభావేన పాకటా హోతి. తత్థ పరివారసమ్పత్తియా అభావం దస్సేన్తో ‘‘అప్పపరివారా’’తి ఆహ. ఇస్సరాతి ఆధిపతేయ్యసంవత్తనకమ్మబలేన ఈసనసీలా. సా పనస్సా ఇస్సరతా విభవసమ్పత్తిపచ్చయా పాకటా జాతాతి అడ్ఢతాపరియాయభావేన వదన్తో ‘‘అడ్ఢాతి ఇస్సరా’’తి ఆహ. మహన్తం ధనమేతిస్సా భూమిగతఞ్చేవ వళఞ్జనకఞ్చాతి మహద్ధనా. ఇధ పన వళఞ్జనకేనేవ ధనేన మహద్ధనతం దస్సేన్తో ‘‘వళఞ్జనకధనేన మహద్ధనా’’తి ఆహ. ఈసతీతి ఈసా, అభిభూతి అత్థో. మహతీ ఈసా మహేసా, సుప్పతిట్ఠితమహేసతాయ పన పరేహి మహేసోతి అక్ఖాతబ్బతాయ మహేసక్ఖా. యస్మా పన సో మహేసక్ఖాభావో ఆధిపతేయ్యపరివారసమ్పత్తియా విఞ్ఞాయతి, తస్మా ‘‘మహాపరివారా’’తి వుత్తం.
సణ్ఠానపారిపూరియా అధికం రూపమస్సాతి అభిరూపా. సణ్ఠానపారిపూరియాతి చ హత్థపాదాదిసరీరావయవానం సుసణ్ఠితతాయాతి అత్థో. అవయవపారిపూరియా హి సముదాయపారిపూరిసిద్ధి. రూపన్తి చ సరీరం ‘‘రూపవన్తేవ సఙ్ఖ్యం గచ్ఛతీ’’తిఆదీసు వియ. దస్సనయుత్తాతి సురూపభావేన పస్సితబ్బయుత్తా, దిస్సమానా చక్ఖూని పియాయతీతి అఞ్ఞకిచ్చవిక్ఖేపం హిత్వాపి దట్ఠబ్బాతి వుత్తం హోతి. దిస్సమానావ సోమనస్సవసేన చిత్తం పసాదేతీతి పాసాదికా. తేనాహ ‘‘దస్సనేన పాసాదికా’’తి. పోక్ఖరతాతి వుచ్చతి సున్దరభావో, వణ్ణస్స పోక్ఖరతా వణ్ణపోక్ఖరతా, తాయ వణ్ణసమ్పత్తియాతి అత్థో. పోరాణా పన పోక్ఖరన్తి సరీరం వదన్తి, వణ్ణం వణ్ణమేవ. తేసం మతేన వణ్ణఞ్చ పోక్ఖరఞ్చ వణ్ణపోక్ఖరాని, తేసం భావో వణ్ణపోక్ఖరతా. ఇతి పరమాయ వణ్ణపోక్ఖరతాయాతి ఉత్తమపరిసుద్ధేన వణ్ణేన చేవ సరీరసణ్ఠానసమ్పత్తియా చాతి అత్థో దట్ఠబ్బో. తేనేవాహ ‘‘వణ్ణేన చేవ సరీరసణ్ఠానేన చా’’తి. తత్థ వణ్ణేనాతి వణ్ణధాతుయా. సరీరం నామ సన్నివేసవిసిట్ఠో కరచరణగీవాసీసాదిఅవయవసముదాయో, సో చ సణ్ఠానముఖేన గయ్హతీతి ఆహ ‘‘సరీరసణ్ఠానేనా’’తి.
అభిసజ్జతీతి కుజ్ఝనవసేనేవ కుటిలకణ్టకో వియ తస్మిం తస్మిం సముట్ఠానే మకరదన్తో వియ లగతి. యఞ్హి కోధస్స ఉప్పత్తిట్ఠానభూతే ఆరమ్మణే ఉపనాహస్స పచ్చయభూతం కుజ్ఝనవసేన అభిసజ్జనం, తం ఇధాధిప్పేతం, న లుబ్భనవసేన. కుప్పతీతిఆదీసు పుబ్బుప్పత్తి కోపో, తతో బలవతరో బ్యాపాదో లద్ధాసేవనతాయ చిత్తస్స బ్యాపజ్జనతో. సాతిసయం లద్ధాసేవనతాయ తతో బ్యాపాదతోపి బలవతరా పచ్చత్థికభావేన థామప్పత్తి పతిత్థియనా. అన్నం పానన్తిఆదీసు అదీయతో అన్నం, ఖాదనీయం భోజనీయఞ్చ. పాతబ్యతో పానం, యంకిఞ్చి పానం. వసితబ్బతో అచ్ఛాదేతబ్బతో వత్థం, నివాసనపావురణం. యన్తి తేనాతి యానం, ఛత్తుపాహనవయ్హసివికాది యంకిఞ్చి గమనపచ్చయం. ఛత్తమ్పి హి వస్సాతపదుక్ఖనివారణేన మగ్గగమనసాధనన్తి కత్వా ‘‘యాన’’న్తి వుచ్చతి. మాలన్తి యంకిఞ్చి సుమనమాలాదిపుప్ఫం. గన్ధన్తి యంకిఞ్చి చన్దనాదివిలేపనం.
మల్లికాదేవీసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.