౨. ఠానసుత్తవణ్ణనా

౧౯౨. దుతియే సంవాసేనాతి సహవాసేన. సీలం వేదితబ్బన్తి ‘‘అయం సుసీలో వా దుస్సీలో వా’’తి సహ వసన్తేన ఉపసఙ్కమన్తేన జానితబ్బో. తఞ్చ ఖో దీఘేన అద్ధునా, న ఇత్తరన్తి తఞ్చ సీలం దీఘేన కాలేన వేదితబ్బం, న ఇత్తరేన. ద్వీహతీహఞ్హి సంయతాకారో చ సంవుతిన్ద్రియాకారో చ న సక్కా దస్సేతుం. మనసి కరోతాతి తమ్పి ‘‘సీలమస్స పరిగ్గహేస్సామీ’’తి మనసికరోన్తేన పచ్చవేక్ఖన్తేనేవ సక్కా జానితుం, న ఇతరేన. పఞ్ఞవతాతి తమ్పి సప్పఞ్ఞేనేవ పణ్డితేన. బాలో హి మనసికరోన్తోపి జానితుం న సక్కోతి.

సంవోహారేనాతి అపరాపరం కథనేన.

‘‘యో హి కోచి మనుస్సేసు, వోహారం ఉపజీవతి;

ఏవం వాసేట్ఠ జానాహి, వాణిజో సో న బ్రాహ్మణో’’తి. (మ. ని. ౨.౪౫౭; సు. ని. ౬౧౯) –

ఏత్థ హి బ్యవహారో నామ. ‘‘చత్తారో అరియవోహారా, చత్తారో అనరియవోహారా’’తి (దీ. ని. ౩.౩౧౩) ఏత్థ చేతనా. ‘‘సఙ్ఖా సమఞ్ఞా పఞ్ఞత్తి వోహారో’’తి (ధ. స. ౧౩౧౩-౧౩౧౫; మహాని. ౭౩) ఏత్థ పఞ్ఞత్తి. ‘‘వోహారమత్తేన సో వోహరేయ్యా’’తి (సం. ని. ౧.౨౫) ఏత్థ కథావోహారో. ఇధాపి ఏసోవ అధిప్పేతో. ఏకచ్చస్స హి సమ్ముఖాకథా పరమ్ముఖాకథాయ న సమేతి పరమ్ముఖాకథా సమ్ముఖాకథాయ. తథా పురిమకథా పచ్ఛిమకథాయ, పచ్ఛిమకథా చ పురిమకథాయ. సో కథనేనేవ సక్కా జానితుం ‘‘అసుచి ఏసో పుగ్గలో’’తి. సుచిసీలస్స పన పురిమం పచ్ఛిమేన, పచ్ఛిమఞ్చ పురిమేన సమేతి. సమ్ముఖాకథితం పరమ్ముఖాకథితేన సమేతి, పరమ్ముఖాకథితఞ్చ సమ్ముఖాకథితేన, తస్మా కథనేన సక్కా సుచిభావో జానితున్తి పకాసేన్తో ఏవమాహ.

థామోతి ఞాణథామో. యస్స హి ఞాణథామో నత్థి, సో ఉప్పన్నేసు ఉపద్దవేసు గహేతబ్బం గహణం కత్తబ్బం కిచ్చం అపస్సన్తో అద్వారకఘరం పవిట్ఠో వియ చరతి. తేనాహ ‘‘ఆపదాసు, భిక్ఖవే, థామో వేదితబ్బో’’తి.

సాకచ్ఛాయాతి సంకథాయ. దుప్పఞ్ఞస్స హి కథా ఉదకే గేణ్డు వియ ఉప్పిలవతి. పఞ్ఞవతో కథేన్తస్స పటిభానం అనన్తం హోతి. ఉదకవిప్ఫన్దితేనేవ హి మచ్ఛో ఖుద్దకో వా మహన్తో వాతి ఞాయతి.

ఞాతివినాసోతి చోరరోగభయాదీహి ఞాతీనం వినాసో. భోగానం బ్యసనం భోగబ్యసనం, రాజచోరాదివసేన భోగవినాసోతి అత్థో. తేనాహ ‘‘దుతియపదేపి ఏసేవ నయో’’తి. పఞ్హుమ్మగ్గోతి పఞ్హగవేసనం, ఞాతుం ఇచ్ఛితస్స అత్థస్స వీమంసనన్తి అత్థో. అతప్పకన్తి అతిత్తికరట్ఠేన అతప్పకం సాదురసభోజనం వియ. సణ్హన్తి సుఖుమసభావం.

ఠానసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.