౫. కేసముత్తిసుత్తవణ్ణనా

౬౬. పఞ్చమే కేసముత్తం నివాసో ఏతేసన్తి కేసముత్తియాతి ఆహ ‘‘కేసముత్తనిగమవాసినో’’తి. అట్ఠవిధపానకానీతి అమ్బపానాదిఅట్ఠవిధాని పానాని.

‘‘మా అనుస్సవేనా’’తిఆదీసు పన ఏకో దహరకాలతో పట్ఠాయ ఏవం అనుస్సవో అత్థి, ఏవం చిరకాలకతాయ అనుస్సుతియా లబ్భమానం కథమిదం అఞ్ఞథా సియా, తస్మా భూతమేతన్తి అనుస్సవేన గణ్హాతి, తథా గహణం పటిక్ఖిపన్తో ‘‘మా అనుస్సవేనా’’తి ఆహ. అను అను సవనం అనుస్సవో. అపరో ‘‘అమ్హాకం పితుపితామహాదివుద్ధానం ఉపదేసపరమ్పరాయ ఇదమాభతం, ఏవం పరమ్పరాభతకథం నామ న అఞ్ఞథా సియా, తస్మా భూతమేత’’న్తి గణ్హాతి, తం పటిక్ఖిపన్తో ‘‘మా పరమ్పరాయా’’తి ఆహ. ఏకో కేనచి కిస్మిఞ్చి వుత్తమత్తే ‘‘ఏవం కిర ఏత’’న్తి గణ్హాతి, తం నిసేధేన్తో ‘‘మా ఇతికిరాయా’’తి ఆహ. పిటకం గన్థో సమ్పదీయతి ఏతస్సాతి పిటకసమ్పదానం, గన్థస్స ఉగ్గణ్హనకో. తేన పిటకఉగ్గణ్హనకభావేన ఏకచ్చో తాదిసం గన్థం పగుణం కత్వా తేన తం సమేన్తం సమేతి, తస్మా ‘‘భూతమేత’’న్తి గణ్హాతి, తం సన్ధాయేస పటిక్ఖేపో ‘‘మా పిటకసమ్పదానేనా’’తి, అత్తనో ఉగ్గహగన్థసమ్పత్తియా మా గణ్హిత్థాతి వుత్తం హోతి. సమేతన్తి సంగతం.

కోచి కఞ్చి వితక్కేన్తో ‘‘ఏవమేవ తేన భవితబ్బ’’న్తి కేవలం అత్తనో సఙ్కప్పవసేన ‘‘భూతమిద’’న్తి గణ్హాతి, తం సన్ధాయేతం వుత్తం ‘‘మా తక్కహేతూ’’తి. అఞ్ఞో ‘‘ఇమాయ యుత్తియా భూతమిద’’న్తి కేవలం అనుమానతో నయగ్గాహేన గణ్హాతి, తం పటిక్ఖిపన్తో ‘‘మా నయహేతూ’’తి ఆహ. కస్సచి ‘‘ఏవమేతం సియా’’తి పరికప్పేన్తస్స ఏకం కారణం ఉపట్ఠాతి, సో ‘‘అత్థేత’’న్తి అత్తనో పరికప్పితాకారేన గణ్హాతి, తం పటిసేధేన్తో ‘‘మా ఆకారపరివితక్కేనా’’తి ఆహ. అపరస్స చిన్తయతో యథాపరికప్పితం కఞ్చి అత్థం ‘‘ఏవమేతం న అఞ్ఞథా’’తి అభినివిసన్తస్స ఏకా దిట్ఠి ఉప్పజ్జతి. యా యస్స తం కారణం నిజ్ఝాయన్తస్స పచ్చక్ఖం వియ నిరూపేత్వా చిన్తేన్తస్స ఖమతి. సో ‘‘అత్థేత’’న్తి దిట్ఠినిజ్ఝానక్ఖన్తియా గణ్హాతి, తం సన్ధాయాహ ‘‘మా దిట్ఠినిజ్ఝానక్ఖన్తియా’’తి.

అకుసలవేరస్సాతి పాణాతిపాతాదిపఞ్చవిధం వేరం సన్ధాయ వదతి. కోధో నామ చేతసో దుక్ఖన్తి ఆహ ‘‘కోధచిత్తస్స అభావేనా’’తి. కిలేసస్సాతి చిత్తం విబాధేన్తస్స ఉపతాపేన్తస్స ఉద్ధచ్చకుక్కుచ్చాదికిలేసస్స. సేసమేత్థ ఉత్తానమేవ.

కేసముత్తిసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.