౫. పణ్డితసుత్తవణ్ణనా

౪౫. పఞ్చమే పణ్డితపఞ్ఞత్తానీతి పణ్డితేహి పఠమం పఞ్ఞత్తాని. కథితానీతి సేయ్యసో కథితాని. మహాపురిసేహీతి బుద్ధబోధిసత్తేహి. కరుణాతి కరుణాచేతోవిముత్తి వుత్తా. పుబ్బభాగోతి తస్స ఉపచారో. దమోతి ఇన్ద్రియసంవరో ‘‘మనచ్ఛట్ఠానం ఇన్ద్రియానం దమన’’న్తి కత్వా. అత్తదమనన్తి చిత్తదమనం. పుణ్ణోవాదే (మ. ని. ౩.౩౯౬) ‘‘సక్ఖిస్ససి ఖో, త్వం పుణ్ణ, ఇమినా దమూపసమేనా’’తి ఆగతత్తా దమోతి వుత్తా ఖన్తిపి. ఆళవకే ఆళవకసుత్తే (సం. ని. ౧.౨౪౬; సు. ని. ౧౯౦) ‘‘సచ్చా దమా చాగా’’తి ఏవం వుత్తా పఞ్ఞాపి ఇమస్మిం సుత్తే ‘‘దమో’’తి వత్తుం వట్టతి. రక్ఖనం గోపనం పటిజగ్గనన్తి మాతాపితూనం మనుస్సామనుస్సకతూపద్దవతో రక్ఖనం, బ్యాధిఆదిఅనత్థతో గోపనం, ఘాసచ్ఛాదనాదీహి వేయ్యావచ్చకరణేన పటిజగ్గనం. సన్తో నామ సబ్బకిలేసదరథపరిళాహూపసమేన ఉపసన్తకాయవచీసమాచారతాయ చ. ఉత్తమట్ఠేన సన్తానన్తి మత్తేయ్యతాదీహి సేట్ఠట్ఠేన సన్తానం.

ఇధ ఇమేసంయేవ తిణ్ణం ఠానానం కరణేనాతి ఇమస్మిం సుత్తే ఆగతానం తిణ్ణం ఠానానం కరణేన నిబ్బత్తనేన. ఏతాని…పే… కారణానీతి మాతుపట్ఠానం పితుపట్ఠానన్తి ఏతాని ద్వే ఉత్తమపురిసానం కారణాని. ఉత్తమకిచ్చకరణేన హి మాతాపితుఉపట్ఠాకా ‘‘ఉత్తమపురిసా’’తి వుత్తా. తేనాహ ‘‘మాతాపితు…పే… వుత్తో’’తి. అనుపద్దవభావేన ఖేమం.

పణ్డితసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.