౪. ఉప్పాదాసుత్తవణ్ణనా

౧౩౭. చతుత్థే ఉప్పాదా వా తథాగతానన్తి తథాగతానం ఉప్పాదేపి వేనేయ్యపుగ్గలానం మగ్గఫలుప్పత్తి వియ సఙ్ఖారానం అనిచ్చాదిసభావో న తథాగతుప్పాదాయత్తో, అథ ఖో తథాగతానం ఉప్పాదేపి అనుప్పాదేపి హోతిమేవాతి వుత్తం హోతి. ఠితావ సా ధాతూతి ఠితో ఏవ సో అనిచ్చసభావో బ్యభిచారాభావతో న కదాచి సఙ్ఖారా అనిచ్చా న హోతి. కామం అసఙ్ఖతా వియ ధాతు న నిచ్చో సో సభావో, తథాపి సబ్బకాలికోయేవాతి అధిప్పాయో.

అపరో నయో – ఠితావ సా ధాతూతి ‘‘సబ్బే సఙ్ఖారా అనిచ్చా’’తి ఏసా ధాతు ఏస సభావో తథాగతానం ఉప్పాదతో పుబ్బే ఉద్ధఞ్చ అప్పటివిజ్ఝియమానో న తథాగతేహి ఉప్పాదితో, అథ ఖో సబ్బకాలం సబ్బే సఙ్ఖారా అనిచ్చా, ఠితావ సా ధాతు, కేవలం పన సయమ్భుఞాణేన అభిసమ్బుజ్ఝనతో ‘‘అయం ధమ్మో తథాగతేన అభిసమ్బుద్ధో’’తి పవేదనతో చ తథాగతో ధమ్మస్సామీతి వుచ్చతి అపుబ్బస్స తస్స ఉప్పాదనతో. తేన వుత్తం ‘‘ఠితావ సా ధాతూ’’తి.

అభిసమ్బుజ్ఝతీతి ఞాణేన అభిసమ్బుజ్ఝతి. అభిసమేతీతి ఞాణేన అభిసమాగచ్ఛతి. ఆచిక్ఖతీతి కథేతి. దేసేతీతి దస్సేతి. పఞ్ఞాపేతీతి జానాపేతి. పట్ఠపేతీతి ఞాణముఖే ఠపేతి. వివరతీతి వివరిత్వా దస్సేతి. విభజతీతి విభాగతో దస్సేతి. ఉత్తానీకరోతీతి పాకటం కరోతి.

అథ వా అభిసమ్బుజ్ఝతీతి పచ్చక్ఖకరణేన అభిముఖం బుజ్ఝతి, యాథావతో పటివిజ్ఝతి. తతో ఏవ అభిసమేతి అభిముఖం సమాగచ్ఛతి. ఆదితో కథేన్తో ఆచిక్ఖతి, ఉద్దిసతీతి అత్థో. తమేవ ఉద్దేసం పరియోసాపేన్తో దేసేతి. యథాఉద్దిట్ఠమత్థం నిదస్సనవసేన పకారేహి ఞాపేన్తో పఞ్ఞాపేతి. పకారేహి ఏతమత్థం పతిట్ఠపేన్తో పట్ఠపేతి. యథాఉద్దిట్ఠం పటినిదస్సనవసేన వివరతి విభజతి. వివటం విభత్తఞ్చ అత్థం హేతూదాహరణదస్సనేహి పాకటం కరోన్తో ఉత్తానీకరోతి.

ఉప్పాదాసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.