పఞ్చవీసతిమో పరిచ్ఛేదో
౨౫. విపస్సనావుద్ధికథా
౯౮౧. సీలచిత్తదిట్ఠికఙ్ఖావితరణవిసుద్ధియో;
పత్వా కలాపతో తావ, సమ్మసేయ్య తతో పరం.
౯౮౨. కలాపతో సమ్మసనం, ఉదయబ్బయదస్సనం;
భఙ్గఞాణం భయఞాణం, తథాదీనవనిబ్బిదా.
౯౮౩. ముచ్చితుకమ్యతాఞాణం, పటిసఙ్ఖానుపస్సనా;
సఙ్ఖారుపేక్ఖానులోమమిచ్చానుక్కమతో ఠితా.
౯౮౪. విపస్సనాతి చక్ఖాతా, దసఞాణపరమ్పరా;
లక్ఖణత్తయమాహచ్చ, సఙ్ఖారేసు పవత్తతి.
౯౮౫. తస్మా కలాపతో తావ, సమ్మసేయ్య తిలక్ఖణం;
సమ్మసిత్వా అతీతాదిఖన్ధాయతనధాతుయో.
౯౮౬. అనిచ్చా తే ఖయట్ఠేన, ఖన్ధా దుక్ఖా భయట్ఠతో;
అనత్తా అసారకట్ఠేన, ఇచ్చాభిణ్హం విచిన్తయం.
౯౮౭. తస్సేవం సమ్మసన్తస్స, ఉపట్ఠాతి తిలక్ఖణం;
సఙ్ఖారేసు తతో యోగీ, ఖణసన్తతిఅద్ధతో.
౯౮౮. పచ్చుప్పన్నాన ధమ్మానం, ఉదయఞ్చ వయం తథా;
పఞ్ఞాసాకారభేదేహి, అనుపస్సతి తత్థ హి.
౯౮౯. అవిజ్జాతణ్హాకమ్మానం, ఉదయా చ నిరోధతో;
సముదయా నిరోధా చ, పఞ్చన్నం దస్సితా తథా.
౯౯౦. రూపస్సాహారతో తిణ్ణం, ఫస్సతో నామరూపతో;
విఞ్ఞాణస్సేతి సబ్బేపి, చత్తాలీస సమిస్సితా.
౯౯౧. నిబ్బత్తిలక్ఖణం భఙ్గ-
లక్ఖణఞ్చేత్థ పస్సతో;
ఖణతోదయతో చేతి,
సమపఞ్ఞాస హోన్తి తే.
౯౯౨. ఇతి ఖన్ధముఖేనేతే, విభత్తా ఉదయబ్బయా;
ఆయతన్నాదిభేదేహి, యోజేతబ్బా యథారహం.
౯౯౩. ఉదయఞ్చ వయఞ్చేవం, పస్సతో తస్స యోగినో;
విభూతా హోన్తి సఙ్ఖారా, సముట్ఠాతి తిలక్ఖణం.
౯౯౪. బోధిపక్ఖియధమ్మా చ,
తే పస్సన్తి విసేసతో;
తతో జాయన్తుపక్లేసా,
దసోపక్లేసవత్థుకా.
౯౯౫. ఓభాసో పీతి పస్సద్ధి, అధిమోక్ఖో చ పగ్గహో;
సుఖం ఞాణముపట్ఠానం, ఉపేక్ఖా చ నికన్తి చ.
౯౯౬. తణ్హామానదిట్ఠిగ్గాహవసేన తివిధేపి తే;
అస్సాదేన్తో ఉన్నమన్తో, మమాయన్తో కిలిస్సతి.
౯౯౭. మగ్గం ఫలఞ్చ నిబ్బానం, పత్తోస్మీతి అకోవిదో;
వేక్ఖబుజ్ఝాతి మఞ్ఞన్తో, పప్పోతి అధిమానికో.
౯౯౮. మగ్గాదయో న హోన్తేతే,
తణ్హాగాహాదివత్థుతో;
తణ్హామానదిట్ఠియో చుపక్లేసా పరిపన్థకా.
౯౯౯. పోరాణమేవ ఖన్ధానం, ఉదయబ్బయదస్సనం;
తిలక్ఖణారమ్మణతో, మగ్గో నిబ్బానపచ్చయో.
౧౦౦౦. ఇతి మగ్గం అమగ్గఞ్చ, విసోధేన్తస్స సిజ్ఝతి;
విసుద్ధి చ మగ్గామగ్గఞాణదస్సననామికా.
౧౦౦౧. తథాపరా విసుద్ధీనం, ఉదయబ్బయదస్సనం;
ఆదిం కత్వా పటిపదాఞాణదస్సననామికా.
౧౦౦౨. పచ్ఛా సంక్లేసవిక్ఖేపవిసుద్ధన్తం యథా పురే;
పటిపజ్జతి మేధావీ, ఉదయబ్బయదస్సనం.
౧౦౦౩. ఇతి ఖోదయబ్బయానుపస్సనాఞాణవీథియం;
సిక్ఖన్తస్సాచిరేనేవ, పరిపక్కా విపస్సనా.
౧౦౦౪. పహాయోదయవోహారం, వయమేవాధిముచ్చతో;
ఉప్పాదాభోగమోహాయ, భఙ్గమేవానుతిట్ఠతి.
౧౦౦౫. తతో నిజ్ఝరధారావ, గఙ్గావారోదకం వియ;
భిజ్జమానతిణానివ, పటిపజ్జా సిఖా వియ.
౧౦౦౬. పతన్తే చ వయన్తే చ, భిజ్జన్తిచ్చేవ సఙ్ఖతే;
పస్సతో తస్స భఙ్గానుపస్సనాఞాణమీరితం.
౧౦౦౭. తతో భయానుపస్సనా, సభయాతి విపస్సతో;
ఆదీనవానుపస్సనా-ఞాణం ఆదీనవాతి చ.
౧౦౦౮. నిబ్బిదానుపస్సనా చ, నిబ్బిన్దన్తస్స యోగినో;
ముచ్చితుకమ్యతాఞాణం, తతో ముచ్చితుమిచ్ఛతో.
౧౦౦౯. నిచ్చా చే న నిరుజ్ఝేయ్య, న బాధేయ్య సుఖా యది;
వసే వత్తేయ్య అత్తా చే, తదభావా న తే తథా.
౧౦౧౦. సుట్ఠు ముచ్చితుమిచ్చేవం, పటిపచ్చక్ఖతో తతో;
పటిసఙ్ఖానుపస్సనా-ఞాణం జాతన్తి వుచ్చతి.
౧౦౧౧. సాధుకం పటిసఙ్ఖాయ, సఙ్ఖారేసు తిలక్ఖణం;
సుపరిఞ్ఞాతసఙ్ఖారే, తథేవ పటిపస్సతి.
౧౦౧౨. అనిచ్చా దుక్ఖానత్తా చ, సఙ్ఖారావ న చాపరో;
అత్తా వా అత్తనీయం వా, నాహం న తు మమాతి చ.
౧౦౧౩. తతోవ తత్థ మజ్ఝత్తో, నన్దిరాగవినిస్సటో;
అత్తత్తనియభావేన, సఙ్ఖారేస్వజ్ఝుపేక్ఖతి.
౧౦౧౪. సఙ్ఖారుపేక్ఖాసఙ్ఖాతం, ఞాణం తస్స ఇతీరితం;
తతో వుట్ఠానఘటితం, అనులోమన్తి వుచ్చతి.
౧౦౧౫. సుపరిఞ్ఞాతసఙ్ఖారే, సుసమ్మట్ఠతిలక్ఖణే;
ఉపేక్ఖన్తస్స తస్సేవ, సిఖాపత్తా విపస్సనా.
౧౦౧౬. సఙ్ఖారధమ్మే ఆరబ్భ, తావ కాలం పవత్తతి;
తీరదస్సీవ సకుణో, యావ పారం న పస్సతి.
౧౦౧౭. యదా పస్సతి నిబ్బానం, వుట్ఠానగహితా తదా;
వుట్ఠానగామినీ నామ, సానులోమా పవుచ్చతి.
౧౦౧౮. ఇతి ద్వీహి విసుద్ధీహి, విసుద్ధాయ విపస్సతో;
విపస్సనాపటిపదం, పూరేతీతి పవుచ్చతీతి.
ఇతి నిబ్బానవిభాగే విపస్సనావుద్ధికథా నిట్ఠితా.
పఞ్చవీసతిమో పరిచ్ఛేదో.