౧౩. తేరసమో పరిచ్ఛేదో

నిస్సన్దఫలవిభాగో

౧౭౯౨. విపస్సనాయ నిస్సన్దమితి వుత్తమితో పరం;

సచ్చానం పటివేధాదిం, పవక్ఖామి యథాక్కమం.

౧౭౯౩. పరిఞ్ఞా చ పహానఞ్చ, సచ్ఛికిరియా చ భావనా;

ఇతి దుక్ఖాదిసచ్చేసు, కిచ్చమాహు చతుబ్బిధం.

౧౭౯౪. తం సబ్బం మగ్గకాలమ్హి, కరిస్సతి తతో పరం;

పటిపస్సద్ధకిచ్చత్తా, కతం హోతి ఫలే కథం.

౧౭౯౫. ఛిన్నతాలో ఫలస్సేవ, ఛిన్నానుసయమూలకా;

ఖన్ధా నాలమధిట్ఠానం, విపల్లాసపవత్తియా.

౧౭౯౬. అచ్చన్తపటిపక్ఖత్తా, చతుమగ్గపవత్తియా;

పరం క్లేసా న జాయన్తి, దడ్ఢబీజఙ్కురం యథా.

౧౭౯౭. నియ్యానట్ఠవిసేసేన, అఞ్ఞమఞ్ఞస్స పచ్చయో;

మగ్గోవ మగ్గం భావేతి, జాయమానోథ వా పున.

౧౭౯౮. మగ్గప్పవత్తిసన్తానే, భావనాతి పవుచ్చతి;

వత్తమానేన తం కిచ్చం, నిప్ఫాదితమసేసతో.

౧౭౯౯. ఇతి తీణిపి సచ్చాని, కిచ్చతో పటివిజ్ఝతి;

నిబ్బానం సచ్ఛికుబ్బన్తో, మగ్గో ఏకక్ఖణే సహ.

౧౮౦౦. కిచ్చప్పవత్తితో చేత్థ, పటివేధోతి వుచ్చతి;

తఞ్చ సాధేతి మగ్గోయం, నియ్యన్తో సన్తిగోచరో.

౧౮౦౧. పరిచ్చజిత్వా సఙ్ఖారే, మగ్గస్సారబ్భ నిబ్బుతిం,

నియ్యానమేవ సచ్చేసు, కిచ్చసాధనమీరితం.

౧౮౦౨. మగ్గో ఏవ హి నియ్యాతి, సేసా తస్సోపకారకా;

అప్పేన్తా ఝానధమ్మా చ, బుజ్ఝన్తా బోధిపక్ఖియా.

౧౮౦౩. తస్మా తస్సేవ వుట్ఠానం, పకాసేన్తి విసేసతో;

ఖన్ధేహి చ కిలేసేహి, విమోక్ఖత్తయతో కథం.

౧౮౦౪. కత్వానాభినివేసం తు, యత్థ తత్థ యథా తథా;

భూమిధమ్మం పరిగ్గయ్హ, విపస్సిత్వా తతో పరం.

౧౮౦౫. యతో కుతోచి వుట్ఠానం, యది హోతి అనిచ్చతో;

హుత్వాధిమోక్ఖబహులో, సద్ధిన్ద్రియవిసేసతో.

౧౮౦౬. అనిమిత్తవిమోక్ఖేన, నియ్యన్తో సత్తపుగ్గలో;

సద్ధానుసారీ పఠమే, మజ్ఝే సద్ధావిముత్తకో.

౧౮౦౭. అన్తే పఞ్ఞావిముత్తోతి, తమీరేన్తి తథాగతా;

సఙ్ఖారే దుక్ఖతో దిస్వా, వుట్ఠహన్తో స పుగ్గలో.

౧౮౦౮. పస్సద్ధిబహులో హుత్వా, సమాధిన్ద్రియలాభతో;

తథేవాప్పణిహితేన, నియ్యన్తో తివిధో భవే.

౧౮౦౯. అనత్తతో వుట్ఠహిత్వా, వేదబాహుల్యయోగతో;

సుఞ్ఞతేనాథ నియ్యన్తో, పఞ్ఞిన్ద్రియవిసేసతో.

౧౮౧౦. ధమ్మానుసారీ పఠమే, దిట్ఠిప్పత్తో తతో పరం;

అన్తే పఞ్ఞావిముత్తోతి, తమ్పి దీపేన్తి పణ్డితా.

౧౮౧౧. ఆనేఞ్జపాదకజ్ఝాన-నామకాయవిసేసతో;

సచ్ఛికత్వాన నిబ్బానం, మజ్ఝే ఛ కాయసక్ఖినో.

౧౮౧౨. అరూపతో చ మగ్గేన, ఆనేఞ్జేన చ రూపతో;

విముత్తో ఉభతోభాగ-విముత్తో అరహా భవే.

౧౮౧౩. తివిమోక్ఖముఖీభూతా, ఇతి వుట్ఠానసాధికా;

సత్తపుగ్గలభేదఞ్చ, సమ్పాదేతి విపస్సనా.

౧౮౧౪. అధిముచ్చతి సద్ధా చ, యథావత్థుసభావతో;

ఞేయ్యధమ్మేసు సబ్బత్థ, పఞ్ఞా చ పటివిజ్ఝతి.

౧౮౧౫. తస్మా సద్ధా చ పఞ్ఞా చ, వత్థునిచ్ఛయలక్ఖణా;

వత్థుప్పతిట్ఠితా చాయం, తిలక్ఖణవిపస్సనా.

౧౮౧౬. తస్మా సద్ధాధురో యోగీ, దిస్వోళారికలక్ఖణం;

తతో పరమనత్తాతి, సుఖుమే అధిముచ్చతి.

౧౮౧౭. తస్సేవమధిముత్తస్స, సద్ధా వా పన కేవలా;

సమాధిన్ద్రియాధికా చ, వుట్ఠానఘటికా భవే.

౧౮౧౮. థూలలక్ఖణమోహాయ, పఞ్ఞాధురే విపస్సతో;

ధమ్మసభావమాహచ్చ, సుఖుమం పటివిజ్ఝతి.

౧౮౧౯. తస్మా సద్ధాధురస్సేవ, వుట్ఠానద్వయమాదితో;

అన్తే సద్ధానుగతస్స, పఞ్ఞా సుపరిపూరతి.

౧౮౨౦. పఞ్ఞాధురస్స సేసన్తి, కేచి ఆచరియా పన;

ధురసంసన్దనం నామ, వుట్ఠానేసు విభావయుం.

౧౮౨౧. సత్తక్ఖత్తుపరమో చ,

కోలంకోలో తథాపరో;

ఏకబీజీతి తివిధో,

సోతాపన్నో పవుచ్చతి.

౧౮౨౨. సకిందేవ ఇమం లోకం, ఆగన్త్వా పున పుగ్గలో;

సకదాగామినామేన, దుతియోపి పకాసితో.

౧౮౨౩. అన్తరాపరినిబ్బాయీ, ఉపహచ్చాపరో తథా;

అసఙ్ఖారం ససఙ్ఖారం, ఉద్ధంసోతోతి పఞ్చధా.

౧౮౨౪. అనాగామీ చ తతియో, చతుత్థో అరహాతి చ;

ఇత్థం ఫలట్ఠా చత్తారో, మగ్గట్ఠా చ తతోపరే.

౧౮౨౫. భావనాపరియాయేన, పటివేధానురూపతో;

చత్తారో చ యుగా హోన్తి, అట్ఠ చారియపుగ్గలా.

౧౮౨౬. దిట్ఠికఙ్ఖా పహీయన్తి, ఆదిమగ్గేన సబ్బథా;

అపాయగమనీయమ్పి, పాపమఞ్ఞం పహీయతి.

౧౮౨౭. సకదాగామిమగ్గేన, ఖీయన్తోళారికా తథా;

అనాగామికమగ్గేన, కామదోసావ సబ్బథా.

౧౮౨౮. అరహత్తేన సబ్బేపి, క్లేసా ఖీయన్తి సబ్బథా;

క్లేసహాని యథాయోగ-మితి ఞేయ్యా విభావినా.

౧౮౨౯. పటిసమ్భిదా చతస్సో, అత్థే ధమ్మే నిరుత్తియం;

పటిభానే చ భాసన్తి, ఞాణం భేదగతం బుధా.

౧౮౩౦. హేతుప్ఫలఞ్చ నిబ్బానం, భాసితత్థో తథాపరో;

పాకాక్రియాతి పఞ్చేతే, అత్థనామేన భాసితా.

౧౮౩౧. హేతు చారియమగ్గో చ, భాసితఞ్చ తథాపరం;

కుసలాకుసలఞ్చేతి, పఞ్చ ధమ్మో పకాసితో.

౧౮౩౨. తత్థేవం దసధా భేదే, అత్థధమ్మే యథారహం;

యో వోహారో సభావేన, సా నిరుత్తీతి సమ్మతా.

౧౮౩౩. తంతంగోచరకిచ్చాది-భేదభిన్నం తహిం తహిం;

పవత్తమానం యం ఞాణం, పటిభానం తమీరితం.

౧౮౩౪. పుబ్బయోగో బాహుస్సచ్చం,

దేసభాసా తథాగమో;

పరిపుచ్ఛా చాధిగమో,

నిస్సయో మిత్తసమ్పదా.

౧౮౩౫. ఇచ్చూపనిస్సయం లద్ధా, భిజ్జతి పటిసమ్భిదా;

అసేక్ఖభూమియం వాథ, సేక్ఖభూమియమేవ వా.

౧౮౩౬. సరస్సతో ఆగమతో, తథాలమ్బణతోపి చ;

నాముప్పత్తిం పకాసేన్తి, ఫలస్స తివిధం బుధా.

౧౮౩౭. తిధా తతో సమాపత్తి, సోతాపత్తిఫలాదికా;

సుఞ్ఞతా చానిమిత్తా చ, తథాప్పణిహితాతి చ.

౧౮౩౮. తఞ్చ వుత్తనయేనేవ, సమాపజ్జితుమిచ్ఛతో;

విపస్సన్తస్స సఙ్ఖారే, ఫలమప్పేతి అత్తనో.

౧౮౩౯. నిరోధం తు సమాపత్తిం, రూపారూపస్స లాభకో;

సమాపజ్జతానాగామీ, అరహా చ యథా తథా.

౧౮౪౦. రూపారూపసమాపత్తిం, సమాపజ్జ యథాక్కమం;

వుట్ఠహిత్వా విపస్సన్తో, తత్థ తత్థేవ సఙ్ఖతే.

౧౮౪౧. యుగనన్ధం పవత్తేత్వా, సమథఞ్చ విపస్సనం;

యావాకిఞ్చఞ్ఞాయతన-మిత్థం పత్వా తతో పరం.

౧౮౪౨. అధిట్ఠేయ్యమధిట్ఠాయ, కత్వాభోగం యథారహం;

మగ్గారూపసమాపత్తిం, సమాపజ్జతి పణ్డితో.

౧౮౪౩. తతో నిరోధం ఫుసతి, చిత్తుప్పాదద్వయా పరం;

తస్సేవం మనసాభావో, నిరోధోతి పవుచ్చతి.

౧౮౪౪. ఫలచిత్తసముప్పాదా, వుట్ఠానం తస్స దీపితం;

తతో భవఙ్గం ఛేత్వాన, పచ్చవేక్ఖతి బుద్ధిమా.

౧౮౪౫. ఇచ్చానేకగుణాధారం, పఞ్ఞాభావనముత్తమం;

భావేయ్య మతిమా యోగీ, పత్థేన్తో హితమత్తనో.

౧౮౪౬. ఇత్థం సుసమ్పాదితసీలచిత్త-

పఞ్ఞావిసుద్ధీ పటిపాదయన్తా;

పత్వాన సమ్బోధిమపేతసోకా,

పాలేన్తి సోత్థిం పరమం చిరాయ.

౧౮౪౭. తే పత్తిపత్తా పరమప్పతీతా,

పక్ఖాలితక్లేసమలా మహేసీ;

అచ్చన్తవోదాతగుణోదితత్తా,

లోకస్స హోన్తుత్తమదక్ఖిణేయ్యా.

ఇతి నామరూపపరిచ్ఛేదే నిస్సన్దఫలవిభాగో నామ

తేరసమో పరిచ్ఛేదో.

నిట్ఠితో చ సబ్బథాపి విపస్సనావిభాగో.

నిగమనకథా

౧౮౪౮. ఏత్తావతా పటిఞ్ఞాతో, పవక్ఖామీతి ఆదితో;

నామరూపపరిచ్ఛేదో, పరినిట్ఠాపితో మయా.

౧౮౪౯. తేరసేవ పరిచ్ఛేదా, విభత్తా సత్త సాధికా;

నామరూపపరిచ్ఛేదే, భాణవారా పకాసితా.

౧౮౫౦. అభిధమ్మపరమత్థా, సమథో చ విపస్సనా;

విసుం విసుం విభత్తాతి, విభాగేత్థ తిధా మతా.

౧౮౫౧. సోయం విజ్జావిమోక్ఖా చ, హదయేసు విభావినం;

వల్లభత్తమధిట్ఠాయ, సాసనేత్థ గవేసినం.

౧౮౫౨. మనోగతతముద్ధంసీ, రవిరంసీవ పణ్డితో;

దస్సేతు చిరమాలోకం, సద్ధమ్మరతనాలయే.

౧౮౫౩. పణ్డిచ్చం పరమత్థేసు, పాటవం పటిపత్తియం;

పత్థయన్తేన భిక్ఖూన-మిత్థం సుగతసాసనే.

౧౮౫౪. నామరూపపరిచ్ఛేద-మసంకిణ్ణమనాకులం;

కుబ్బతా హితకామేన, సుకతేన కతేన మే.

౧౮౫౫. మహామేరునిభం గేహం, మహాచేతియభూసితం;

మహావిహారమారుళ్హ-మహాబోధిమహుస్సవం.

౧౮౫౬. అలఙ్కాతుం పహోన్తాలం, చిరకాలం తపోధనా;

లఙ్కాదీపస్సలఙ్కారం, కలఙ్కాపగతాలయం.

౧౮౫౭. నామరూపపరిచ్ఛేదో,

అన్తరాయం వినా యథా;

నిట్ఠితోయం తథా లోకే,

నిట్ఠన్తజ్ఝాసయా సుభా.

ఇతి అనురుద్ధాచరియేన విరచితం

నామరూపపరిచ్ఛేదపకరణం నిట్ఠితం.