౨౩. మూలవిసుద్ధికథా

౮౯౫. ఇత్థం చిత్తం చేతసికం, రూపఞ్చేవాతి సఙ్ఖతా;

వుత్తా అసఙ్ఖతం దాని, నిబ్బానన్తి పవుచ్చతి.

౮౯౬. సీలవిసుద్ధి ఆదిమ్హి, తతో చిత్తవిసుద్ధి చ;

దిట్ఠివిసుద్ధినామా చ, కఙ్ఖావితరణాపి చ.

౮౯౭. తతో పరం మగ్గామగ్గ-ఞాణదస్సననామికా;

తథా పటిపదాఞాణ-దస్సనా ఞాణదస్సనం.

౮౯౮. ఇచ్చానుక్కమతో వుత్తా, సత్త హోన్తి విసుద్ధియో;

సత్తమానుత్తరా తత్థ, పుబ్బభాగా ఛ లోకియా.

౮౯౯. సంవరో పాతిమోక్ఖో చ, తథేవిన్ద్రియసంవరో;

ఆజీవపారిసుద్ధి చ, సీలం పచ్చయనిస్సితం.

౯౦౦. ఇతి సీలవిసుద్ధీతి, సుద్ధమేతం పవుచ్చతి;

చతుపారిసుద్ధిసీలం, ధుతఙ్గపరివారితం.

౯౦౧. కసిణాని దసాసుభా, దసానుస్సతియో పన;

అప్పమఞ్ఞా చ సఞ్ఞా చ, వవత్థారుప్పకాతి చ.

౯౦౨. సమథక్కమ్మట్ఠానాని, తాలీసట్ఠకథానయే;

పాళియం తు విభత్తాని, అట్ఠతింసాతి వణ్ణితం.

౯౦౩. పథవాపో చ తేజో చ,

వాయో నీలఞ్చ పీతకం;

లోహితోదాతమాకాసం,

ఆలోకకసిణన్తి చ.

౯౦౪. కసిణాని దసేతాని, వుత్తానట్ఠకథానయే;

అట్ఠేవ పాళియం హిత్వా, అన్తే తు కసిణద్వయం.

౯౦౫. ఉద్ధుమాతం వినీలఞ్చ, విపుబ్బకం విఖాయితం;

విచ్ఛిద్దకఞ్చ విక్ఖిత్తం, హతవిక్ఖిత్తలోహితం.

౯౦౬. పుళవకం అట్ఠికఞ్చేతి, అసుభా దస దేసితా;

రూపకాయవిభాగాయ, దసకాయవిపత్తియా.

౯౦౭. బుద్ధే ధమ్మే చ సఙ్ఘే చ, సీలే చాగే చ అత్తనా;

దేవతోపసమాయఞ్చ, సత్తానుస్సతియో కమా.

౯౦౮. మరణస్సతి నామేకా, తథా కాయగతాసతి;

ఆనాపానస్సతిచ్చేవం, దసానుస్సతియో మతా.

౯౦౯. మేత్తా కరుణా ముదితా, ఉపేక్ఖాతి చతుబ్బిధా;

వుత్తా బ్రహ్మవిహారా చ, అప్పమఞ్ఞాతి తాదినా.

౯౧౦. ఏకాహారే పటిక్కూల-సఞ్ఞా నామేకమేవ తు;

చతుధాతువవత్థానం, చతుధాతుపరిగ్గహో.

౯౧౧. ఆకాసానఞ్చాయతనం, విఞ్ఞాణఞ్చమథాపరం;

ఆకిఞ్చఞ్ఞం తథా నేవ-సఞ్ఞానాసఞ్ఞనామకం.

౯౧౨. ఇచ్చానుక్కమతో వుత్తా, అరూపజ్ఝానికా పన;

అరూపకమ్మట్ఠానాని, చత్తారోపి పకిత్తితా.

౯౧౩. కసిణాసుభకోట్ఠాసే, ఆనాపానే చ సబ్బథా;

దిస్వా సుత్వా ఫుసిత్వా వా, పరికమ్మం తు కుబ్బతో.

౯౧౪. ఉగ్గహో నామ సమ్భోతి, నిమిత్తం తత్థ యుఞ్జతో;

పటిభాగో తమారబ్భ, తత్థ వత్తతి అప్పనా.

౯౧౫. సాధు సత్తా సుఖీ హోన్తు, దుక్ఖా ముచ్చన్తు పాణినో;

అహో సత్తా సుఖప్పత్తా, హోన్తు యదిచ్ఛకాతి చ.

౯౧౬. ఉద్దిస్స వా అనోదిస్స, యుఞ్జతో సత్తగోచరే;

అప్పమఞ్ఞా పనప్పేన్తి, అనుపుబ్బేన వత్తికా.

౯౧౭. కసిణుగ్ఘాటిమాకాసే, పఠమారుప్పమానసే;

తస్సేవ నత్థిభావే చ, తతియారుప్పకేతి చ.

౯౧౮. యుఞ్జన్తస్స పనేతేసు, గోచరేసు చతూసుపి;

అప్పేన్తి అనుపుబ్బేన, ఆరుప్పాపి చతుబ్బిధా.

౯౧౯. ఆనాపానఞ్చ కసిణం, పఞ్చకజ్ఝానికం తహిం;

పఠమజ్ఝానికా వుత్తా, కోట్ఠాసాసుభభావనా.

౯౨౦. సుఖితజ్ఝానికా తిస్సో, అప్పమఞ్ఞా చ హేట్ఠిమా;

ఉపేక్ఖారుప్పకా పఞ్చ, ఉపేక్ఖాఝానికాతి చ.

౯౨౧. ఏకా దసేకా దస చ, తయో పఞ్చేతి సబ్బథా;

పరికమ్మవసా తింస, ఛ కోట్ఠాసా యథాక్కమం.

౯౨౨. పఞ్చకాదిసుఖోపేక్ఖా, ఝానభేదా చతుబ్బిధా;

ఏకచ్చతుపఞ్చఝాన-వసేన తివిధా సియుం.

౯౨౩. రూపారూపవసా ద్వే చ, అప్పనాతో పునేకధా;

ఇచ్చేవమప్పనా కమ్మ-ట్ఠానభేదా సమిస్సితా.

౯౨౪. ద్వే చ సఞ్ఞావవత్థానా, అట్ఠానుస్సతియోతి చ;

సేసా దస పవుచ్చన్తి, ఉపచారసమాధికా.

౯౨౫. పరికమ్మోపచారానులోమగోత్రభుతో పరం;

పఞ్చమం వా చతుత్థం వా, జవనం హోతి అప్పనా.

౯౨౬. అప్పనాజవనం సబ్బం, లోకుత్తరమహగ్గతం;

తిహేతుకపరిత్తాని, పురిమాని యథారహం.

౯౨౭. ఆవజ్జనా చ వసితా, తంసమాపజ్జనా తథా;

అధిట్ఠానా చ వుట్ఠానా, పచ్చవేక్ఖణ పఞ్చమా.

౯౨౮. వసితాహి వసీభూతా, ఇతి కత్వాన పఞ్చహి;

భావేన్తస్స పనప్పేన్తి, ఉపరూపరి అప్పనా.

౯౨౯. యుఞ్జన్తస్స తు వుట్ఠాయ, కసిణజ్ఝానపఞ్చమా;

పఞ్చాభిఞ్ఞా హి అప్పేన్తి, రూపసద్దాదిగోచరే.

౯౩౦. లోకుత్తరా పనప్పేన్తి, సబ్బే నిబ్బానగోచరే;

అనిచ్చదుక్ఖానత్తాతి, భూమిధమ్మే విపస్సతో.

౯౩౧. తత్థ చ పాదకజ్ఝానం, సమ్మట్ఠజ్ఝానమేవ వా;

అజ్ఝాసయో చ వుట్ఠాన-గామినీ చ విపస్సనా.

౯౩౨. మగ్గానం ఝానభేదాయ, యథాయోగం నియామతా;

యథాసకం ఫలానం తు, మగ్గా హోన్తి నియామతా.

౯౩౩. మగ్గానన్తరమేవాథ, భూమిధమ్మే విపస్సతో;

ఫలసమాపత్తియమ్పి, అప్పేతి ఫలమానసం.

౯౩౪. అనుపుబ్బసమాపత్తిం, సమాపజ్జిస్స వుట్ఠితో;

ఝానధమ్మే విపస్సిత్వా, తత్థ తత్థేవ పణ్డితో.

౯౩౫. చతుత్థారుప్పమప్పేత్వా, ఏకద్విజవనాపరం;

నిరోధం నామ ఫుసతి, సమాపత్తిమచిత్తకం.

౯౩౬. అరహా వా అనాగామీ, పఞ్చవోకారభూమియం;

యథాసకం ఫలుప్పాదో, వుట్ఠానన్తి తతో మతో.

౯౩౭. అప్పనాపరియోసానే, సియా సబ్బత్థ సమ్భవా;

భవఙ్గపాతో తం ఛేత్వా, జాయతే పచ్చవేక్ఖణా.

౯౩౮. ఇతి వుత్తానుసారేన, అప్పనానయసఙ్గహం;

యథాయోగం విభావేయ్య, తత్థ తత్థ విచక్ఖణో.

౯౩౯. చిత్తవిసుద్ధి నామాయం, చిత్తసంక్లేససోధనో;

ఉపచారప్పనాభేదో, సమథో పుబ్బభాగియోతి.

ఇతి నిబ్బానవిభాగే మూలవిసుద్ధికథా నిట్ఠితా.

తేవీసతిమో పరిచ్ఛేదో.