౧౩. తేరసమో పరిచ్ఛేదో

కారకపటివేధవణ్ణనా

వేదకస్సాతి సుఖదుక్ఖవేదకస్స. తదాయత్తవుత్తీనన్తి తేసం ఆయత్తా పటిబద్ధా యేసం విపాకానం తే తదాయత్తవుత్తినో, తేసం. అత్ర ఇమస్మిం ఠానే ఆచరియేన పరిహారో వుచ్చతే. కుతోయం తవ తత్థానురోధోతి తత్థ తస్మిం అఞ్ఞస్స అత్తకారకస్స అభావేపి సత్తుసఙ్ఖాతస్స అత్తనో భావేపి అయం తవ అనురోధో అనునయో కుతో కేన కారణేన ఇధ ఇమస్మిం అసతి కత్తరి కుసలాదీనం అత్థిభావే కమ్మవిరోధో కుతో కేన కారణేన. అథాపీతి అపరో నయోపి. కిఞ్చేత్థాతి ఏత్థ ఏతిస్సం చోదనాయం కిఞ్చి వత్తబ్బం అత్థి, అవసిట్ఠం తావ బ్రూహి, అపరిసమత్తా తే చోదనా. తస్సాతి అత్తనో. కారకవేదకత్తాభావోతి కారకవేదకత్తస్స అభావో సియా.

అథ న భవతీతి అత్తనో అనాసే చేతనాపి అనాసో యది న భవతి. పటిఞ్ఞా హీనాతి ‘‘చేతనాయ అనఞ్ఞో అత్తా’’తి పటిఞ్ఞా హీనా. వుత్తప్పకారతోతి ‘‘అత్తనో అనాసే చేతనాయ నాసో న భవతి’’ఇతి వుత్తప్పకారతో. విపరీతన్తి ‘‘అత్తనో అనాసే చేతనాయ అనాసో’’ఇతి విపరీతగ్గహణం సియా. అత్తా నస్సతు, చేతనా తిట్ఠతు, అథ పన ఏవం న భవతీతి అత్తా నస్సతు, చేతనా తిట్ఠతు, ఏవం గహణం పన న భవతి. అనఞ్ఞత్తపక్ఖం పరిచ్చజ పరిచ్చజాహి ‘‘చేతనాయ అనఞ్ఞో అత్తా’’తి. పటిఞ్ఞా హీనా యస్స సో పటిఞ్ఞాహీనో.

ఉభిన్నం చేతనత్తానం ఏకదేసతా ఏకదేసభావో నత్థి. ఏవఞ్చ సతీతి ఏవం ఉభిన్నం ఏకదేసస్స అభావే సతి కో దోసో ఇతి త్వం చే వదేయ్యాసి. యం పన తయా వుత్తం యథా రూపరసగన్ధాదీనం ఏకదేసే వత్తమానానమ్పి లక్ఖణతో అఞ్ఞత్తన్తి యం వచనం పన తయా వుత్తం, తం వచనం అయుత్తం, నానురూపన్తి అత్థో. తవ పటిఞ్ఞా హీనాతి ‘‘ఏకదేసే వత్తమానానం చేతనత్తానం లక్ఖణతో అఞ్ఞత్త’’న్తి పటిఞ్ఞా హీనా.

ఏవఞ్చ సతీతి ఏతం చేతనాయ అఞ్ఞభావే సతి కో దోసో ఇతి చే భవం వదేయ్య. ‘‘అచేతనో అత్తా’’తి వచనం, పుబ్బే వుత్తదోసతోతి ‘‘పాకారతరుపాసాణతిణసదిసో సియా’’తి పుబ్బే వుత్తదోసతో.

౭౮౦. అత్థి సత్తోపపాతికోతి ఓపపాతికా సత్తా అత్థి.

౭౮౧. భారాదానన్తి భారగ్గహణం. భారనిక్ఖేపనన్తి భారోరోపనం.

౭౮౩. ఏకస్స పుగ్గలస్స అట్ఠిసఞ్చయో అట్ఠిసమూహో ఏకేన కప్పేన పబ్బతసమో రాసి సియా.

౭౮౫. భో మార, త్వం సత్తో ఇతి పచ్చేసి, కం సద్దహసి, ‘‘సత్తో’’తి గహణం తే తవ దిట్ఠిగతం, సుద్ధసఙ్ఖారపుఞ్జో అయం, ఇధ లోకే సత్తో న ఉపలబ్భతి.

౭౮౭. యో భిక్ఖు ఇమం గన్థం అచ్చన్తం సతతమ్పి చిన్తేతి, తస్స భిక్ఖునో పరమా పఞ్ఞా వేపులం విపులభావం గచ్ఛతి.

౭౮౮. యో భిక్ఖు ఇమం అభిధమ్మావతారం అతిమతికరం ఉత్తమం అభిఞ్ఞాణకరం విమతివినాసకరం కఙ్ఖచ్ఛేదకరం పియక్కరం పేమకరం సదా పఠతి, సుణాతి, తస్స భిక్ఖునో మతి ఇధ సాసనే ఠితే వికసతి పటిఫుల్లతి.

ఇతి అభిధమ్మావతారటీకాయ

కారకపటివేధవణ్ణనా నిట్ఠితా.

తేరసమో పరిచ్ఛేదో.