౩. పకిణ్ణకపరిచ్ఛేదో
౧. సమ్పయుత్తా యథాయోగం, తేపఞ్ఞాస సభావతో.
చిత్తచేతసికా ధమ్మా, తేసం దాని యథారహం.
౨. వేదనాహేతుతో కిచ్చద్వారాలమ్బణవత్థుతో.
చిత్తుప్పాదవసేనేవ, సఙ్గహో నామ నీయతే.
వేదనాసఙ్గహో
౩. తత్థ వేదనాసఙ్గహే తావ తివిధా వేదనా సుఖం దుక్ఖం అదుక్ఖమసుఖా చేతి, సుఖం దుక్ఖం సోమనస్సం దోమనస్సం ఉపేక్ఖాతి చ భేదేన పన పఞ్చధా హోతి.
౪. తత్థ సుఖసహగతం కుసలవిపాకం కాయవిఞ్ఞాణమేకమేవ, తథా దుక్ఖసహగతం అకుసలవిపాకం.
౫. సోమనస్ససహగతచిత్తాని పన లోభమూలాని చత్తారి, ద్వాదస కామావచరసోభనాని, సుఖసన్తీరణహసనాని చ ద్వేతి అట్ఠారస కామావచరసోమనస్ససహగతచిత్తాని చేవ పఠమదుతియతతియచతుత్థజ్ఝానసఙ్ఖాతాని చతుచత్తాలీస మహగ్గతలోకుత్తరచిత్తాని చేతి ద్వాసట్ఠివిధాని భవన్తి.
౬. దోమనస్ససహగతచిత్తాని పన ద్వే పటిఘసమ్పయుత్తచిత్తానేవ.
౭. సేసాని సబ్బానిపి పఞ్చపఞ్ఞాస ఉపేక్ఖాసహగతచిత్తానేవాతి.
౮. సుఖం దుక్ఖముపేక్ఖాతి, తివిధా తత్థ వేదనా.
సోమనస్సం దోమనస్సమితిభేదేన పఞ్చధా.
౯. సుఖమేకత్థ దుక్ఖఞ్చ, దోమనస్సం ద్వయే ఠితం.
ద్వాసట్ఠీసు సోమనస్సం, పఞ్చపఞ్ఞాసకేతరా.
హేతుసఙ్గహో
౧౦. హేతుసఙ్గహే హేతూ నామ లోభో దోసో మోహో అలోభో అదోసో అమోహో చాతి ఛబ్బిధా భవన్తి.
౧౧. తత్థ పఞ్చద్వారావజ్జనద్విపఞ్చవిఞ్ఞాణసమ్పటిచ్ఛనసన్తీరణవోట్ఠబ్బనహసనవసేన అహేతుకచిత్తాని నామ.
౧౨. సేసాని సబ్బానిపి ఏకసత్తతి చిత్తాని సహేతుకానేవ.
౧౩. తత్థాపి ద్వే మోమూహచిత్తాని ఏకహేతుకాని.
౧౪. సేసాని దస అకుసలచిత్తాని చేవ ఞాణవిప్పయుత్తాని ద్వాదస కామావచరసోభనాని చేతి ద్వావీసతి ద్విహేతుకచిత్తాని.
౧౫. ద్వాదస ఞాణసమ్పయుత్తకామావచరసోభనాని చేవ పఞ్చతింస మహగ్గతలోకుత్తరచిత్తాని చేతి సత్తచత్తాలీస తిహేతుకచిత్తానీతి.
౧౬. లోభో దోసో చ మోహో చ,
హేతూ అకుసలా తయో;
అలోభాదోసామోహో చ,
కుసలాబ్యాకతా తథా.
౧౭. అహేతుకాట్ఠారసేకహేతుకా ద్వే ద్వావీసతి.
ద్విహేతుకా మతా సత్తచత్తాలీసతిహేతుకా.
కిచ్చసఙ్గహో
౧౮. కిచ్చసఙ్గహే కిచ్చాని నామ పటిసన్ధిభవఙ్గావజ్జనదస్సనసవనఘాయనసాయనఫుసనసమ్పటిచ్ఛనసన్తీరణవోట్ఠబ్బనజవనతదారమ్మణచుతివసేన చుద్దసవిధాని భవన్తి.
౧౯. పటిసన్ధిభవఙ్గావజ్జనపఞ్చవిఞ్ఞాణఠానాదివసేన పన తేసం దసధా ఠానభేదో వేదితబ్బో.
౨౦. తత్థ ద్వే ఉపేక్ఖాసహగతసన్తీరణాని చేవ అట్ఠ మహావిపాకాని చ నవ రూపారూపవిపాకాని చేతి ఏకూనవీసతి చిత్తాని పటిసన్ధిభవఙ్గచుతికిచ్చాని నామ.
౨౧. ఆవజ్జనకిచ్చాని పన ద్వే.
౨౨. తథా దస్సనసవనఘాయనసాయనఫుసనసమ్పటిచ్ఛనకిచ్చాని చ.
౨౩. తీణి సన్తీరణకిచ్చాని.
౨౪. మనోద్వారావజ్జనమేవ పఞ్చద్వారే వోట్ఠబ్బనకిచ్చం సాధేతి.
౨౫. ఆవజ్జనద్వయవజ్జితాని కుసలాకుసలఫలకిరియచిత్తాని పఞ్చపఞ్ఞాస జవనకిచ్చాని.
౨౬. అట్ఠ మహావిపాకాని చేవ సన్తీరణత్తయఞ్చేతి ఏకాదస తదారమ్మణకిచ్చాని.
౨౭. తేసు పన ద్వే ఉపేక్ఖాసహగతసన్తీరణచిత్తాని పటిసన్ధిభవఙ్గచుతితదారమ్మణసన్తీరణవసేన పఞ్చకిచ్చాని నామ.
౨౮. మహావిపాకాని అట్ఠ పటిసన్ధిభవఙ్గచుతితదారమ్మణవసేన చతుకిచ్చాని నామ.
౨౯. మహగ్గతవిపాకాని నవ పటిసన్ధిభవఙ్గచుతివసేన తికిచ్చాని నామ.
౩౦. సోమనస్ససన్తీరణం సన్తీరణతదారమ్మణవసేన దుకిచ్చం.
౩౧. తథా వోట్ఠబ్బనం వోట్ఠబ్బనావజ్జనవసేన.
౩౨. సేసాని పన సబ్బానిపి జవనమనోధాతుత్తికద్విపఞ్చవిఞ్ఞాణాని యథాసమ్భవమేకకిచ్చానీతి.
౩౩. పటిసన్ధాదయో నామ, కిచ్చభేదేన చుద్దస.
దసధా ఠానభేదేన, చిత్తుప్పాదా పకాసితా.
౩౪. అట్ఠసట్ఠి తథా ద్వే చ, నవాట్ఠ ద్వే యథాక్కమం.
ఏకద్వితిచతుపఞ్చకిచ్చఠానాని నిద్దిసే.
ద్వారసఙ్గహో
౩౫. ద్వారసఙ్గహే ద్వారాని నామ చక్ఖుద్వారం సోతద్వారం ఘానద్వారం జివ్హాద్వారం కాయద్వారం మనోద్వారఞ్చేతి ఛబ్బిధాని భవన్తి.
౩౬. తత్థ చక్ఖుమేవ చక్ఖుద్వారం.
౩౭. తథా సోతాదయో సోతద్వారాదీని.
౩౮. మనోద్వారం పన భవఙ్గన్తి పవుచ్చతి.
౩౯. తత్థ పఞ్చద్వారావజ్జనచక్ఖువిఞ్ఞాణసమ్పటిచ్ఛనసన్తీరణవోట్ఠబ్బనకామావచరజవనతదారమ్మణవసేన ఛచత్తాలీస చిత్తాని చక్ఖుద్వారే యథారహం ఉప్పజ్జన్తి, తథా పఞ్చద్వారావజ్జనసోతవిఞ్ఞాణాదివసేన సోతద్వారాదీసుపి ఛచత్తాలీసేవ భవన్తీతి సబ్బథాపి పఞ్చద్వారే చతుపఞ్ఞాస చిత్తాని కామావచరానేవ.
౪౦. మనోద్వారే పన మనోద్వారావజ్జనపఞ్చపఞ్ఞాసజవనతదారమ్మణవసేన సత్తసట్ఠి చిత్తాని భవన్తి.
౪౧. ఏకూనవీసతి పటిసన్ధిభవఙ్గచుతివసేన ద్వారవిముత్తాని.
౪౨. తేసు పన పఞ్చవిఞ్ఞాణాని చేవ మహగ్గతలోకుత్తరజవనాని చేతి ఛత్తింస యథారహమేకద్వారికచిత్తాని నామ.
౪౩. మనోధాతుత్తికం పన పఞ్చద్వారికం.
౪౪. సుఖసన్తీరణవోట్ఠబ్బనకామావచరజవనాని ఛద్వారికచిత్తాని.
౪౫. ఉపేక్ఖాసహగతసన్తీరణమహావిపాకాని ఛద్వారికాని చేవ ద్వారవిముత్తాని చ.
౪౬. మహగ్గతవిపాకాని ద్వారవిముత్తానేవాతి.
౪౭. ఏకద్వారికచిత్తాని, పఞ్చఛద్వారికాని చ.
ఛద్వారికవిముత్తాని, విముత్తాని చ సబ్బథా.
ఛత్తింసతి తథా తీణి, ఏకతింస యథాక్కమం;
దసధా నవధా చేతి, పఞ్చధా పరిదీపయే.
ఆలమ్బణసఙ్గహో
౪౮. ఆలమ్బణసఙ్గహే ఆరమ్మణాని నామ రూపారమ్మణం సద్దారమ్మణం గన్ధారమ్మణం రసారమ్మణం ఫోట్ఠబ్బారమ్మణం ధమ్మారమ్మణఞ్చేతి ఛబ్బిధాని భవన్తి.
౪౯. తత్థ రూపమేవ రూపారమ్మణం, తథా సద్దాదయో సద్దారమ్మణాదీని.
౫౦. ధమ్మారమ్మణం పన పసాదసుఖుమరూపచిత్తచేతసికనిబ్బానపఞ్ఞత్తివసేన ఛధా సఙ్గయ్హతి.
౫౧. తత్థ చక్ఖుద్వారికచిత్తానం సబ్బేసమ్పి రూపమేవ ఆరమ్మణం, తఞ్చ పచ్చుప్పన్నం. తథా సోతద్వారికచిత్తాదీనమ్పి సద్దాదీని, తాని చ పచ్చుప్పన్నానియేవ.
౫౨. మనోద్వారికచిత్తానం పన ఛబ్బిధమ్పి పచ్చుప్పన్నమతీతం అనాగతం కాలవిముత్తఞ్చ యథారహమారమ్మణం హోతి.
౫౩. ద్వారవిముత్తానఞ్చ పటిసన్ధిభవఙ్గచుతిసఙ్ఖాతానం ఛబ్బిధమ్పి యథాసమ్భవం యేభుయ్యేన భవన్తరే ఛద్వారగ్గహితం పచ్చుప్పన్నమతీతం పఞ్ఞత్తిభూతం వా కమ్మకమ్మనిమిత్తగతినిమిత్తసమ్మతం ఆరమ్మణం హోతి.
౫౪. తేసు చక్ఖువిఞ్ఞాణాదీని యథాక్కమం రూపాదిఏకేకారమ్మణానేవ.
౫౫. మనోధాతుత్తికం పన రూపాదిపఞ్చారమ్మణం.
౫౬. సేసాని కామావచరవిపాకాని హసనచిత్తఞ్చేతి సబ్బథాపి కామావచరారమ్మణానేవ.
౫౭. అకుసలాని చేవ ఞాణవిప్పయుత్తకామావచరజవనాని చేతి లోకుత్తరవజ్జితసబ్బారమ్మణాని.
౫౮. ఞాణసమ్పయుత్తకామావచరకుసలాని చేవ పఞ్చమజ్ఝానసఙ్ఖాతం అభిఞ్ఞాకుసలఞ్చేతి అరహత్తమగ్గఫలవజ్జితసబ్బారమ్మణాని.
౫౯. ఞాణసమ్పయుత్తకామావచరకిరియాని చేవ కిరియాభిఞ్ఞావోట్ఠబ్బనఞ్చేతి సబ్బథాపి సబ్బారమ్మణాని.
౬౦. ఆరుప్పేసు దుతియచతుత్థాని మహగ్గతారమ్మణాని.
౬౧. సేసాని మహగ్గతచిత్తాని సబ్బానిపి పఞ్ఞత్తారమ్మణాని.
౬౨. లోకుత్తరచిత్తాని నిబ్బానారమ్మణానీతి.
౬౩. పఞ్చవీస పరిత్తమ్హి, ఛ చిత్తాని మహగ్గతే.
ఏకవీసతి వోహారే, అట్ఠ నిబ్బానగోచరే.
వీసానుత్తరముత్తమ్హి, అగ్గమగ్గఫలుజ్ఝితే;
పఞ్చ సబ్బత్థ ఛచ్చేతి, సత్తధా తత్థ సఙ్గహో.
వత్థుసఙ్గహో
౬౪. వత్థుసఙ్గహే వత్థూని నామ చక్ఖుసోతఘానజివ్హాకాయహదయవత్థు చేతి ఛబ్బిధాని భవన్తి.
౬౫. తాని కామలోకే సబ్బానిపి లబ్భన్తి.
౬౬. రూపలోకే పన ఘానాదిత్తయం నత్థి.
౬౭. అరూపలోకే పన సబ్బానిపి న సంవిజ్జన్తి.
౬౮. తత్థ పఞ్చవిఞ్ఞాణధాతుయో యథాక్కమం ఏకన్తేన పఞ్చ పసాదవత్థూని నిస్సాయేవ పవత్తన్తి.
౬౯. పఞ్చద్వారావజ్జనసమ్పటిచ్ఛనసఙ్ఖాతా పన మనోధాతు చ హదయం నిస్సితాయేవ పవత్తన్తి.
౭౦. అవసేసా పన మనోవిఞ్ఞాణధాతుసఙ్ఖాతా చ సన్తీరణమహావిపాకపటిఘద్వయపఠమమగ్గహసనరూపావచరవసేన హదయం నిస్సాయేవ పవత్తన్తి.
౭౧. అవసేసా కుసలాకుసలకిరియానుత్తరవసేన పన నిస్సాయ వా అనిస్సాయ వా.
౭౨. ఆరుప్పవిపాకవసేన హదయం అనిస్సాయేవాతి.
౭౩. ఛవత్థుం నిస్సితా కామే, సత్త రూపే చతుబ్బిధా.
తివత్థుం నిస్సితారుప్పే, ధాత్వేకా నిస్సితా మతా.
౭౪. తేచత్తాలీస నిస్సాయ, ద్వేచత్తాలీస జాయరే.
నిస్సాయ చ అనిస్సాయ, పాకారుప్పా అనిస్సితా.
ఇతి అభిధమ్మత్థసఙ్గహే పకిణ్ణకసఙ్గహవిభాగో నామ
తతియో పరిచ్ఛేదో.