౨. ఉణ్ణాభబ్రాహ్మణసుత్తం

౫౧౨. సావత్థినిదానం. అథ ఖో ఉణ్ణాభో బ్రాహ్మణో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవతా సద్ధిం సమ్మోది. సమ్మోదనీయం కథం సారణీయం వీతిసారేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఉణ్ణాభో బ్రాహ్మణో భగవన్తం ఏతదవోచ –

‘‘పఞ్చిమాని, భో గోతమ, ఇన్ద్రియాని నానావిసయాని నానాగోచరాని, న అఞ్ఞమఞ్ఞస్స గోచరవిసయం పచ్చనుభోన్తి. కతమాని పఞ్చ? చక్ఖున్ద్రియం, సోతిన్ద్రియం, ఘానిన్ద్రియం, జివ్హిన్ద్రియం, కాయిన్ద్రియం. ఇమేసం ను ఖో, భో గోతమ, పఞ్చన్నం ఇన్ద్రియానం నానావిసయానం నానాగోచరానం న అఞ్ఞమఞ్ఞస్స గోచరవిసయం పచ్చనుభోన్తానం కిం పటిసరణం, కో చ నేసం గోచరవిసయం పచ్చనుభోతీ’’తి?

‘‘పఞ్చిమాని, బ్రాహ్మణ, ఇన్ద్రియాని నానావిసయాని నానాగోచరాని న అఞ్ఞమఞ్ఞస్స గోచరవిసయం పచ్చనుభోన్తి. కతమాని పఞ్చ? చక్ఖున్ద్రియం, సోతిన్ద్రియం, ఘానిన్ద్రియం, జివ్హిన్ద్రియం, కాయిన్ద్రియం. ఇమేసం ఖో, బ్రాహ్మణ, పఞ్చన్నం ఇన్ద్రియానం నానావిసయానం నానాగోచరానం న అఞ్ఞమఞ్ఞస్స గోచరవిసయం పచ్చనుభోన్తానం మనో పటిసరణం, మనోవ నేసం గోచరవిసయం పచ్చనుభోతీ’’తి.

‘‘మనస్స పన, భో గోతమ, కిం పటిసరణ’’న్తి? ‘‘మనస్స ఖో, బ్రాహ్మణ, సతి పటిసరణ’’న్తి. ‘‘సతియా పన, భో గోతమ, కిం పటిసరణ’’న్తి? ‘‘సతియా ఖో, బ్రాహ్మణ, విముత్తి పటిసరణ’’న్తి. ‘‘విముత్తియా పన, భో గోతమ, కిం పటిసరణ’’న్తి? ‘‘విముత్తియా ఖో, బ్రాహ్మణ, నిబ్బానం పటిసరణ’’న్తి. ‘‘నిబ్బానస్స పన, భో గోతమ, కిం పటిసరణ’’న్తి? ‘‘అచ్చయాసి [అచ్చసరా (సీ. స్యా. కం.), అజ్ఝపరం (పీ. క.)], బ్రాహ్మణ, పఞ్హం, నాసక్ఖి పఞ్హస్స పరియన్తం గహేతుం. నిబ్బానోగధఞ్హి, బ్రాహ్మణ, బ్రహ్మచరియం వుస్సతి నిబ్బానపరాయణం నిబ్బానపరియోసాన’’న్తి.

అథ ఖో ఉణ్ణాభో బ్రాహ్మణో భగవతో భాసితం అభినన్దిత్వా అనుమోదిత్వా ఉట్ఠాయాసనా భగవన్తం అభివాదేత్వా పదక్ఖిణం కత్వా పక్కామి.

అథ ఖో భగవా అచిరపక్కన్తే ఉణ్ణాభే బ్రాహ్మణే భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, కూటాగారే వా కూటాగారసాలాయం వా [రస్మియో (స్యా. క.)] పాచీనవాతపానా సూరియే ఉగ్గచ్ఛన్తే వాతపానేన రస్మి [కూటాగారం వా కూటాగారసాలం వా ఉత్తరాయ (క. సీ.)] పవిసిత్వా క్వాస్స [కాయ (స్యా. క.)] పతిట్ఠితా’’తి? ‘‘పచ్ఛిమాయం, భన్తే, భిత్తియ’’న్తి. ‘‘ఏవమేవ ఖో, భిక్ఖవే, ఉణ్ణాభస్స బ్రాహ్మణస్స తథాగతే సద్ధా నివిట్ఠా మూలజాతా పతిట్ఠితా దళ్హా అసంహారియా సమణేన వా బ్రాహ్మణేన వా దేవేన వా మారేన వా బ్రహ్మునా వా కేనచి వా లోకస్మిం. ఇమమ్హి చే, భిక్ఖవే, సమయే ఉణ్ణాభో బ్రాహ్మణో కాలఙ్కరేయ్య, నత్థి సంయోజనం యేన సంయోజనేన సంయుత్తో ఉణ్ణాభో బ్రాహ్మణో పున ఇమం లోకం ఆగచ్ఛేయ్యా’’తి. దుతియం.