౬. అన్ధకారసుత్తం
౧౧౧౬. ‘‘అత్థి, భిక్ఖవే, లోకన్తరికా అఘా అసంవుతా అన్ధకారా అన్ధకారతిమిసా, యత్థమిమేసం చన్దిమసూరియానం ఏవంమహిద్ధికానం ఏవం మహానుభావానం ఆభాయ నానుభోన్తీ’’తి.
ఏవం వుత్తే అఞ్ఞతరో భిక్ఖు భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘మహా వత సో, భన్తే, అన్ధకారో, సుమహా వత సో, భన్తే, అన్ధకారో! అత్థి ను ఖో, భన్తే, ఏతమ్హా అన్ధకారా అఞ్ఞో అన్ధకారో మహన్తతరో చ భయానకతరో చా’’తి? ‘‘అత్థి ఖో, భిక్ఖు, ఏతమ్హా అన్ధకారా అఞ్ఞో అన్ధకారో మహన్తతరో చ భయానకతరో చా’’తి.
‘‘కతమో పన, భన్తే, ఏతమ్హా అన్ధకారా అఞ్ఞో అన్ధకారో మహన్తతరో చ భయానకతరో చా’’తి? ‘‘యే హి కేచి, భిక్ఖు, సమణా వా బ్రాహ్మణా వా ‘ఇదం దుక్ఖ’న్తి యథాభూతం నప్పజానన్తి…పే… ‘అయం దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’తి యథాభూతం నప్పజానన్తి, తే జాతిసంవత్తనికేసు సఙ్ఖారేసు అభిరమన్తి…పే… అభిరతా…పే… అభిసఙ్ఖరోన్తి…పే… అభిసఙ్ఖరిత్వా జాతన్ధకారమ్పి పపతన్తి, జరన్ధకారమ్పి పపతన్తి, మరణన్ధకారమ్పి పపతన్తి, సోకపరిదేవదుక్ఖదోమనస్సుపాయాసన్ధకారమ్పి పపతన్తి. తే న పరిముచ్చన్తి జాతియా జరాయ మరణేన సోకేహి పరిదేవేహి దుక్ఖేహి దోమనస్సేహి ఉపాయాసేహి. ‘న పరిముచ్చన్తి దుక్ఖస్మా’తి వదామి’’.
‘‘యే చ ఖో కేచి, భిక్ఖు, సమణా వా బ్రాహ్మణా వా ‘ఇదం దుక్ఖ’న్తి యథాభూతం పజానన్తి…పే… ‘అయం దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’తి యథాభూతం పజానన్తి, తే జాతిసంవత్తనికేసు సఙ్ఖారేసు నాభిరమన్తి…పే… అనభిరతా…పే… నాభిసఙ్ఖరోన్తి…పే… అనభిసఙ్ఖరిత్వా జాతన్ధకారమ్పి నప్పపతన్తి, జరన్ధకారమ్పి నప్పపతన్తి, మరణన్ధకారమ్పి నప్పపతన్తి, సోకపరిదేవదుక్ఖదోమనస్సుపాయాసన్ధకారమ్పి నప్పపతన్తి. తే పరిముచ్చన్తి జాతియా జరాయ మరణేన సోకేహి పరిదేవేహి దుక్ఖేహి దోమనస్సేహి ఉపాయాసేహి. ‘పరిముచ్చన్తి దుక్ఖస్మా’తి వదామి’’.
‘‘తస్మాతిహ, భిక్ఖవే, ‘ఇదం దుక్ఖ’న్తి యోగో కరణీయో…పే… ‘అయం దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’తి యోగో కరణీయో’’తి. ఛట్ఠం.