౯. ఇన్దఖీలసుత్తం
౧౧౦౯. ‘‘యే హి కేచి, భిక్ఖవే, సమణా వా బ్రాహ్మణా వా ‘ఇదం దుక్ఖ’న్తి యథాభూతం నప్పజానన్తి…పే… ‘అయం దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’తి యథాభూతం నప్పజానన్తి, తే అఞ్ఞస్స సమణస్స వా బ్రాహ్మణస్స వా ముఖం ఉల్లోకేన్తి [ఓలోకేన్తి (సీ. స్యా.)] – ‘అయం నూన భవం జానం జానాతి, పస్సం పస్సతీ’’’తి.
‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, తూలపిచు వా కప్పాసపిచు వా లహుకో వాతూపాదానో సమే భూమిభాగే నిక్ఖిత్తో. తమేనం పురత్థిమో వాతో పచ్ఛిమేన సంహరేయ్య, పచ్ఛిమో వాతో పురత్థిమేన సంహరేయ్య, ఉత్తరో వాతో దక్ఖిణేన సంహరేయ్య, దక్ఖిణో వాతో ఉత్తరేన సంహరేయ్య. తం కిస్స హేతు? లహుకత్తా, భిక్ఖవే, కప్పాసపిచునో. ఏవమేవ ఖో, భిక్ఖవే, యే హి కేచి సమణా వా బ్రాహ్మణా వా ‘ఇదం దుక్ఖ’న్తి యథాభూతం నప్పజానన్తి…పే… ‘అయం దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’తి యథాభూతం నప్పజానన్తి, తే అఞ్ఞస్స సమణస్స వా బ్రాహ్మణస్స వా ముఖం ఉల్లోకేన్తి – ‘అయం నూన భవం జానం జానాతి, పస్సం పస్సతీ’తి. తం కిస్స హేతు? అదిట్ఠత్తా, భిక్ఖవే, చతున్నం అరియసచ్చానం.
‘‘యే చ ఖో కేచి, భిక్ఖవే, సమణా వా బ్రాహ్మణా వా ‘ఇదం దుక్ఖ’న్తి యథాభూతం పజానన్తి…పే… ‘అయం దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’తి యథాభూతం పజానన్తి, తే న అఞ్ఞస్స సమణస్స వా బ్రాహ్మణస్స వా ముఖం ఉల్లోకేన్తి – ‘అయం నూన భవం జానం జానాతి, పస్సం పస్సతీ’’’తి.
‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, అయోఖీలో వా ఇన్దఖీలో వా గమ్భీరనేమో సునిఖాతో అచలో అసమ్పకమ్పీ. పురత్థిమాయ చేపి దిసాయ ఆగచ్ఛేయ్య భుసా వాతవుట్ఠి, నేవ సఙ్కమ్పేయ్య [నేవ నం సఙ్కమ్పేయ్య (సీ. పీ.)] న సమ్పకమ్పేయ్య న సమ్పచాలేయ్య; పచ్ఛిమాయ చేపి దిసాయ…పే… ఉత్తరాయ చేపి దిసాయ…పే… దక్ఖిణాయ చేపి దిసాయ ఆగచ్ఛేయ్య భుసా వాతవుట్ఠి, నేవ సఙ్కమ్పేయ్య న సమ్పకమ్పేయ్య న సమ్పచాలేయ్య. తం కిస్స హేతు? గమ్భీరత్తా, భిక్ఖవే, నేమస్స సునిఖాతత్తా ఇన్దఖీలస్స. ఏవమేవ ఖో, భిక్ఖవే, యే చ ఖో కేచి సమణా వా బ్రాహ్మణా వా ‘ఇదం దుక్ఖ’న్తి యథాభూతం పజానన్తి…పే… అయం దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’తి యథాభూతం పజానన్తి, తే న అఞ్ఞస్స సమణస్స వా బ్రాహ్మణస్స వా ముఖం ఉల్లోకేన్తి – ‘అయం నూన భవం జానం జానాతి, పస్సం పస్సతీ’తి. తం కిస్స హేతు? సుదిట్ఠత్తా, భిక్ఖవే, చతున్నం అరియసచ్చానం. కతమేసం చతున్నం? దుక్ఖస్స అరియసచ్చస్స…పే… దుక్ఖనిరోధగామినియా పటిపదాయ అరియసచ్చస్స.
‘‘తస్మాతిహ, భిక్ఖవే, ‘ఇదం దుక్ఖ’న్తి యోగో కరణీయో…పే… ‘అయం దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’తి యోగో కరణీయో’’తి. నవమం.