౪. సీసపావనవగ్గో

౧. సీసపావనసుత్తం

౧౧౦౧. ఏకం సమయం భగవా కోసమ్బియం విహరతి సీసపావనే [సింసపావనే (సీ. పీ.)]. అథ ఖో భగవా పరిత్తాని సీసపాపణ్ణాని పాణినా గహేత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘తం కిం మఞ్ఞథ, భిక్ఖవే, కతమం ను ఖో బహుతరం – యాని వా మయా పరిత్తాని సీసపాపణ్ణాని పాణినా గహితాని యదిదం ఉపరి సీసపావనే’’తి? ‘‘అప్పమత్తకాని, భన్తే, భగవతా పరిత్తాని సీసపాపణ్ణాని పాణినా గహితాని; అథ ఖో ఏతానేవ బహుతరాని యదిదం ఉపరి సీసపావనే’’తి. ‘‘ఏవమేవ ఖో, భిక్ఖవే, ఏతదేవ బహుతరం యం వో మయా అభిఞ్ఞాయ అనక్ఖాతం. కస్మా చేతం, భిక్ఖవే, మయా అనక్ఖాతం? న హేతం, భిక్ఖవే, అత్థసంహితం నాదిబ్రహ్మచరియకం న నిబ్బిదాయ న విరాగాయ న నిరోధాయ న ఉపసమాయ న అభిఞ్ఞాయ న సమ్బోధాయ న నిబ్బానాయ సంవత్తతి; తస్మా తం మయా అనక్ఖాతం’’.

‘‘కిఞ్చ, భిక్ఖవే, మయా అక్ఖాతం? ‘ఇదం దుక్ఖ’న్తి, భిక్ఖవే, మయా అక్ఖాతం, ‘అయం దుక్ఖసముదయో’తి మయా అక్ఖాతం, ‘అయం దుక్ఖనిరోధో’తి మయా అక్ఖాతం, ‘అయం దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’తి మయా అక్ఖాతం’’.

‘‘కస్మా చేతం, భిక్ఖవే, మయా అక్ఖాతం? ఏతఞ్హి, భిక్ఖవే, అత్థసంహితం ఏతం ఆదిబ్రహ్మచరియకం ఏతం నిబ్బిదాయ విరాగాయ నిరోధాయ ఉపసమాయ అభిఞ్ఞాయ సమ్బోధాయ నిబ్బానాయ సంవత్తతి; తస్మా తం మయా అక్ఖాతం.

‘‘తస్మాతిహ, భిక్ఖవే, ‘ఇదం దుక్ఖ’న్తి యోగో కరణీయో…పే… ‘అయం దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’తి యోగో కరణీయో’’తి. పఠమం.

౨. ఖదిరపత్తసుత్తం

౧౧౦౨. ‘‘యో, భిక్ఖవే, ఏవం వదేయ్య – ‘అహం దుక్ఖం అరియసచ్చం యథాభూతం అనభిసమేచ్చ, దుక్ఖసముదయం అరియసచ్చం యథాభూతం అనభిసమేచ్చ, దుక్ఖనిరోధం అరియసచ్చం యథాభూతం అనభిసమేచ్చ, దుక్ఖనిరోధగామినిం పటిపదం అరియసచ్చం యథాభూతం అనభిసమేచ్చ సమ్మా దుక్ఖస్సన్తం కరిస్సామీ’తి – నేతం ఠానం విజ్జతి.

‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, యో ఏవం వదేయ్య – ‘అహం ఖదిరపత్తానం వా సరలపత్తానం [పలాసపత్తానం (సీ. స్యా. కం. పీ.)] వా ఆమలకపత్తానం వా పుటం కరిత్వా ఉదకం వా తాలపత్తం వా ఆహరిస్సామీ’తి – నేతం ఠానం విజ్జతి; ఏవమేవ ఖో, భిక్ఖవే, యో ఏవం వదేయ్య – ‘అహం దుక్ఖం అరియసచ్చం యథాభూతం అనభిసమేచ్చ…పే… దుక్ఖనిరోధగామినిం పటిపదం అరియసచ్చం యథాభూతం అనభిసమేచ్చ సమ్మా దుక్ఖస్సన్తం కరిస్సామీ’తి – నేతం ఠానం విజ్జతి.

‘‘యో చ ఖో, భిక్ఖవే, ఏవం వదేయ్య – ‘అహం దుక్ఖం అరియసచ్చం యథాభూతం అభిసమేచ్చ, దుక్ఖసముదయం అరియసచ్చం యథాభూతం అభిసమేచ్చ, దుక్ఖనిరోధం అరియసచ్చం యథాభూతం అభిసమేచ్చ, దుక్ఖనిరోధగామినిం పటిపదం అరియసచ్చం యథాభూతం అభిసమేచ్చ సమ్మా దుక్ఖస్సన్తం కరిస్సామీ’తి – ఠానమేతం విజ్జతి.

‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, యో ఏవం వదేయ్య – ‘అహం పదుమపత్తానం వా పలాసపత్తానం వా మాలువపత్తానం వా పుటం కరిత్వా ఉదకం వా తాలపత్తం వా ఆహరిస్సామీ’తి – ఠానమేతం విజ్జతి; ఏవమేవ ఖో, భిక్ఖవే, యో ఏవం వదేయ్య – ‘అహం దుక్ఖం అరియసచ్చం యథాభూతం అభిసమేచ్చ …పే… దుక్ఖనిరోధగామినిం పటిపదం అరియసచ్చం యథాభూతం అభిసమేచ్చ సమ్మా దుక్ఖస్సన్తం కరిస్సామీ’తి – ఠానమేతం విజ్జతి.

‘‘తస్మాతిహ, భిక్ఖవే, ‘ఇదం దుక్ఖ’న్తి యోగో కరణీయో…పే… ‘అయం దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’తి యోగో కరణీయో’’తి. దుతియం.

౩. దణ్డసుత్తం

౧౧౦౩. ‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, దణ్డో ఉపరివేహాసం ఖిత్తో సకిమ్పి మూలేన నిపతతి, సకిమ్పి అగ్గేన నిపతతి; ఏవమేవ ఖో, భిక్ఖవే, అవిజ్జానీవరణా సత్తా తణ్హాసంయోజనా సన్ధావన్తా సంసరన్తా [తణ్హాసంయోజనబన్ధా సన్ధావతా (క.)] సకిమ్పి అస్మా లోకా పరం లోకం గచ్ఛన్తి, సకిమ్పి పరస్మా లోకా ఇమం లోకం ఆగచ్ఛన్తి. తం కిస్స హేతు? అదిట్ఠత్తా, భిక్ఖవే, చతున్నం అరియసచ్చానం. కతమేసం చతున్నం? దుక్ఖస్స అరియసచ్చస్స…పే… దుక్ఖనిరోధగామినియా పటిపదాయ అరియసచ్చస్స.

‘‘తస్మాతిహ, భిక్ఖవే, ‘ఇదం దుక్ఖ’న్తి యోగో కరణీయో…పే… ‘అయం దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’తి యోగో కరణీయో’’తి. తతియం.

౪. చేలసుత్తం

౧౧౦౪. ‘‘ఆదిత్తే, భిక్ఖవే, చేలే వా సీసే వా కిమస్స కరణీయ’’న్తి? ‘‘ఆదిత్తే, భన్తే, చేలే వా సీసే వా, తస్సేవ చేలస్స వా సీసస్స వా నిబ్బాపనాయ అధిమత్తో ఛన్దో చ వాయామో చ ఉస్సాహో చ ఉస్సోళ్హీ చ అప్పటివానీ చ సతి చ సమ్పజఞ్ఞఞ్చ కరణీయ’’న్తి.

‘‘ఆదిత్తం, భిక్ఖవే, చేలం వా సీసం వా అజ్ఝుపేక్ఖిత్వా అమనసికరిత్వా అనభిసమేతానం చతున్నం అరియసచ్చానం యథాభూతం అభిసమయాయ అధిమత్తో ఛన్దో చ వాయామో చ ఉస్సాహో చ ఉస్సోళ్హీ చ అప్పటివానీ చ సతి చ సమ్పజఞ్ఞఞ్చ కరణీయం. కతమేసం చతున్నం? దుక్ఖస్స అరియసచ్చస్స…పే… దుక్ఖనిరోధగామినియా పటిపదాయ అరియసచ్చస్స.

‘‘తస్మాతిహ, భిక్ఖవే, ‘ఇదం దుక్ఖ’న్తి యోగో కరణీయో…పే… ‘అయం దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’తి యోగో కరణీయో’’తి. చతుత్థం.

౫. సత్తిసతసుత్తం

౧౧౦౫. ‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, పురిసో వస్ససతాయుకో వస్ససతజీవీ. తమేనం ఏవం వదేయ్య – ‘ఏహమ్భో పురిస, పుబ్బణ్హసమయం తం సత్తిసతేన హనిస్సన్తి, మజ్ఝన్హికసమయం సత్తిసతేన హనిస్సన్తి, సాయన్హసమయం సత్తిసతేన హనిస్సన్తి. సో ఖో త్వం, అమ్భో పురిస, దివసే దివసే తీహి తీహి సత్తిసతేహి హఞ్ఞమానో వస్ససతాయుకో వస్ససతజీవీ వస్ససతస్స అచ్చయేన అనభిసమేతాని చత్తారి అరియసచ్చాని అభిసమేస్ససీ’’’తి.

‘‘అత్థవసికేన, భిక్ఖవే, కులపుత్తేన అలం ఉపగన్తుం. తం కిస్స హేతు? అనమతగ్గోయం, భిక్ఖవే, సంసారో; పుబ్బా కోటి నప్పఞ్ఞాయతి సత్తిప్పహారానం అసిప్పహారానం ఉసుప్పహారానం ఫరసుప్పహారానం [అసిప్పహారానం ఫరసుప్పహారానం (క.)]. ఏవఞ్చేతం, భిక్ఖవే, అస్స. న ఖో పనాహం, భిక్ఖవే, సహ దుక్ఖేన, సహ దోమనస్సేన చతున్నం అరియసచ్చానం అభిసమయం వదామి; అపి చాహం, భిక్ఖవే, సహావ సుఖేన, సహావ సోమనస్సేన చతున్నం అరియసచ్చానం అభిసమయం వదామి. కతమేసం చతున్నం? దుక్ఖస్స అరియసచ్చస్స…పే… దుక్ఖనిరోధగామినియా పటిపదాయ అరియసచ్చస్స.

‘‘తస్మాతిహ, భిక్ఖవే, ‘ఇదం దుక్ఖ’న్తి యోగో కరణీయో…పే… ‘అయం దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’తి యోగో కరణీయో’’తి. పఞ్చమం.

౬. పాణసుత్తం

౧౧౦౬. ‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, పురిసో యం ఇమస్మిం జమ్బుదీపే తిణకట్ఠసాఖాపలాసం తచ్ఛేత్వా ఏకజ్ఝం సంహరేయ్య; ఏకజ్ఝం సంహరిత్వా సూలం కరేయ్య. సూలం కరిత్వా యే మహాసముద్దే మహన్తకా పాణా తే మహన్తకేసు సూలేసు ఆవునేయ్య, యే మహాసముద్దే మజ్ఝిమకా పాణా తే మజ్ఝిమకేసు సూలేసు ఆవునేయ్య, యే మహాసముద్దే సుఖుమకా పాణా తే సుఖుమకేసు సూలేసు ఆవునేయ్య. అపరియాదిన్నా చ, భిక్ఖవే, మహాసముద్దే ఓళారికా పాణా అస్సు.

‘‘అథ ఇమస్మిం జమ్బుదీపే తిణకట్ఠసాఖాపలాసం పరిక్ఖయం పరియాదానం గచ్ఛేయ్య. ఇతో బహుతరా ఖో, భిక్ఖవే, మహాసముద్దే సుఖుమకా పాణా, యే న సుకరా సూలేసు ఆవునితుం. తం కిస్స హేతు? సుఖుమత్తా, భిక్ఖవే, అత్తభావస్స. ఏవం మహా ఖో, భిక్ఖవే, అపాయో. ఏవం మహన్తస్మా ఖో, భిక్ఖవే, అపాయస్మా పరిముత్తో దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో ‘ఇదం దుక్ఖ’న్తి యథాభూతం పజానాతి…పే… ‘అయం దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’తి యథాభూతం పజానాతి.

‘‘తస్మాతిహ, భిక్ఖవే, ‘ఇదం దుక్ఖ’న్తి యోగో కరణీయో…పే… ‘అయం దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’తి యోగో కరణీయో’’తి. ఛట్ఠం.

౭. పఠమసూరియసుత్తం

౧౧౦౭. ‘‘సూరియస్స [సురియస్స (సీ. స్యా. కం. పీ.)], భిక్ఖవే, ఉదయతో ఏతం పుబ్బఙ్గమం ఏతం పుబ్బనిమిత్తం, యదిదం – అరుణుగ్గం. ఏవమేవ ఖో, భిక్ఖవే, భిక్ఖునో చతున్నం అరియసచ్చానం యథాభూతం అభిసమయాయ ఏతం పుబ్బఙ్గమం ఏతం పుబ్బనిమిత్తం, యదిదం – సమ్మాదిట్ఠి. తస్సేతం భిక్ఖవే, భిక్ఖునో పాటికఙ్ఖం – ‘ఇదం దుక్ఖ’న్తి యథాభూతం పజానిస్సతి…పే… ‘అయం దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’తి యథాభూతం పజానిస్సతి.

‘‘తస్మాతిహ, భిక్ఖవే, ‘ఇదం దుక్ఖ’న్తి యోగో కరణీయో…పే… ‘అయం దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’తి యోగో కరణీయో’’తి. సత్తమం.

౮. దుతియసూరియసుత్తం

౧౧౦౮. ‘‘యావకీవఞ్చ, భిక్ఖవే, చన్దిమసూరియా లోకే నుప్పజ్జన్తి, నేవ తావ మహతో ఆలోకస్స పాతుభావో హోతి మహతో ఓభాసస్స. అన్ధతమం తదా హోతి అన్ధకారతిమిసా. నేవ తావ రత్తిన్దివా [రత్తిదివా (క.)] పఞ్ఞాయన్తి, న మాసద్ధమాసా పఞ్ఞాయన్తి, న ఉతుసంవచ్ఛరా పఞ్ఞాయన్తి.

‘‘యతో చ ఖో, భిక్ఖవే, చన్దిమసూరియా లోకే ఉప్పజ్జన్తి, అథ మహతో ఆలోకస్స పాతుభావో హోతి మహతో ఓభాసస్స. నేవ అన్ధకారతమం తదా హోతి న అన్ధకారతిమిసా. అథ రత్తిన్దివా పఞ్ఞాయన్తి, మాసద్ధమాసా పఞ్ఞాయన్తి, ఉతుసంవచ్ఛరా పఞ్ఞాయన్తి. ఏవమేవ ఖో, భిక్ఖవే, యావకీవఞ్చ తథాగతో లోకే నుప్పజ్జతి అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో, నేవ తావ మహతో ఆలోకస్స పాతుభావో హోతి మహతో ఓభాసస్స. అన్ధతమం తదా హోతి అన్ధకారతిమిసా. నేవ తావ చతున్నం అరియసచ్చానం ఆచిక్ఖణా హోతి దేసనా పఞ్ఞాపనా పట్ఠపనా వివరణా విభజనా ఉత్తానీకమ్మం.

‘‘యతో చ ఖో, భిక్ఖవే, తథాగతో లోకే ఉప్పజ్జతి అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో, అథ మహతో ఆలోకస్స పాతుభావో హోతి మహతో ఓభాసస్స. నేవ అన్ధతమం తదా హోతి న అన్ధకారతిమిసా. అథ ఖో చతున్నం అరియసచ్చానం ఆచిక్ఖణా హోతి దేసనా పఞ్ఞాపనా పట్ఠపనా వివరణా విభజనా ఉత్తానీకమ్మం. కతమేసం చతున్నం? దుక్ఖస్స అరియసచ్చస్స…పే… దుక్ఖనిరోధగామినియా పటిపదాయ అరియసచ్చస్స.

‘‘తస్మాతిహ, భిక్ఖవే, ‘ఇదం దుక్ఖ’న్తి యోగో కరణీయో…పే… ‘అయం దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’తి యోగో కరణీయో’’తి. అట్ఠమం.

౯. ఇన్దఖీలసుత్తం

౧౧౦౯. ‘‘యే హి కేచి, భిక్ఖవే, సమణా వా బ్రాహ్మణా వా ‘ఇదం దుక్ఖ’న్తి యథాభూతం నప్పజానన్తి…పే… ‘అయం దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’తి యథాభూతం నప్పజానన్తి, తే అఞ్ఞస్స సమణస్స వా బ్రాహ్మణస్స వా ముఖం ఉల్లోకేన్తి [ఓలోకేన్తి (సీ. స్యా.)] – ‘అయం నూన భవం జానం జానాతి, పస్సం పస్సతీ’’’తి.

‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, తూలపిచు వా కప్పాసపిచు వా లహుకో వాతూపాదానో సమే భూమిభాగే నిక్ఖిత్తో. తమేనం పురత్థిమో వాతో పచ్ఛిమేన సంహరేయ్య, పచ్ఛిమో వాతో పురత్థిమేన సంహరేయ్య, ఉత్తరో వాతో దక్ఖిణేన సంహరేయ్య, దక్ఖిణో వాతో ఉత్తరేన సంహరేయ్య. తం కిస్స హేతు? లహుకత్తా, భిక్ఖవే, కప్పాసపిచునో. ఏవమేవ ఖో, భిక్ఖవే, యే హి కేచి సమణా వా బ్రాహ్మణా వా ‘ఇదం దుక్ఖ’న్తి యథాభూతం నప్పజానన్తి…పే… ‘అయం దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’తి యథాభూతం నప్పజానన్తి, తే అఞ్ఞస్స సమణస్స వా బ్రాహ్మణస్స వా ముఖం ఉల్లోకేన్తి – ‘అయం నూన భవం జానం జానాతి, పస్సం పస్సతీ’తి. తం కిస్స హేతు? అదిట్ఠత్తా, భిక్ఖవే, చతున్నం అరియసచ్చానం.

‘‘యే చ ఖో కేచి, భిక్ఖవే, సమణా వా బ్రాహ్మణా వా ‘ఇదం దుక్ఖ’న్తి యథాభూతం పజానన్తి…పే… ‘అయం దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’తి యథాభూతం పజానన్తి, తే న అఞ్ఞస్స సమణస్స వా బ్రాహ్మణస్స వా ముఖం ఉల్లోకేన్తి – ‘అయం నూన భవం జానం జానాతి, పస్సం పస్సతీ’’’తి.

‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, అయోఖీలో వా ఇన్దఖీలో వా గమ్భీరనేమో సునిఖాతో అచలో అసమ్పకమ్పీ. పురత్థిమాయ చేపి దిసాయ ఆగచ్ఛేయ్య భుసా వాతవుట్ఠి, నేవ సఙ్కమ్పేయ్య [నేవ నం సఙ్కమ్పేయ్య (సీ. పీ.)] న సమ్పకమ్పేయ్య న సమ్పచాలేయ్య; పచ్ఛిమాయ చేపి దిసాయ…పే… ఉత్తరాయ చేపి దిసాయ…పే… దక్ఖిణాయ చేపి దిసాయ ఆగచ్ఛేయ్య భుసా వాతవుట్ఠి, నేవ సఙ్కమ్పేయ్య న సమ్పకమ్పేయ్య న సమ్పచాలేయ్య. తం కిస్స హేతు? గమ్భీరత్తా, భిక్ఖవే, నేమస్స సునిఖాతత్తా ఇన్దఖీలస్స. ఏవమేవ ఖో, భిక్ఖవే, యే చ ఖో కేచి సమణా వా బ్రాహ్మణా వా ‘ఇదం దుక్ఖ’న్తి యథాభూతం పజానన్తి…పే… అయం దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’తి యథాభూతం పజానన్తి, తే న అఞ్ఞస్స సమణస్స వా బ్రాహ్మణస్స వా ముఖం ఉల్లోకేన్తి – ‘అయం నూన భవం జానం జానాతి, పస్సం పస్సతీ’తి. తం కిస్స హేతు? సుదిట్ఠత్తా, భిక్ఖవే, చతున్నం అరియసచ్చానం. కతమేసం చతున్నం? దుక్ఖస్స అరియసచ్చస్స…పే… దుక్ఖనిరోధగామినియా పటిపదాయ అరియసచ్చస్స.

‘‘తస్మాతిహ, భిక్ఖవే, ‘ఇదం దుక్ఖ’న్తి యోగో కరణీయో…పే… ‘అయం దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’తి యోగో కరణీయో’’తి. నవమం.

౧౦. వాదత్థికసుత్తం

౧౧౧౦. ‘‘యో హి కోచి, భిక్ఖవే, భిక్ఖు ‘ఇదం దుక్ఖ’న్తి యథాభూతం పజానాతి…పే… ‘అయం దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’తి యథాభూతం పజానాతి, పురత్థిమాయ చేపి దిసాయ ఆగచ్ఛేయ్య సమణో వా బ్రాహ్మణో వా వాదత్థికో వాదగవేసీ – ‘వాదమస్స ఆరోపేస్సామీ’తి, తం వత సహధమ్మేన సఙ్కమ్పేస్సతి వా సమ్పకమ్పేస్సతి వా సమ్పచాలేస్సతి వాతి – నేతం ఠానం విజ్జతి. పచ్ఛిమాయ చేపి దిసాయ…పే… ఉత్తరాయ చేపి దిసాయ…పే… దక్ఖిణాయ చేపి దిసాయ ఆగచ్ఛేయ్య సమణో వా బ్రాహ్మణో వా వాదత్థికో వాదగవేసీ – ‘వాదమస్స ఆరోపేస్సామీ’తి, తం వత సహధమ్మేన సఙ్కమ్పేస్సతి వా సమ్పకమ్పేస్సతి వా సమ్పచాలేస్సతి వాతి – నేతం ఠానం విజ్జతి.

‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, సిలాయూపో సోళస కుక్కుకో. తస్సస్సు అట్ఠ కుక్కు హేట్ఠా నేమఙ్గమా, అట్ఠ కుక్కు ఉపరినేమస్స. పురత్థిమాయ చేపి దిసాయ ఆగచ్ఛేయ్య భుసా వాతవుట్ఠి, నేవ సఙ్కమ్పేయ్య న సమ్పకమ్పేయ్య న సమ్పచాలేయ్య; పచ్ఛిమాయ చేపి దిసాయ…పే… ఉత్తరాయ చేపి దిసాయ…పే… దక్ఖిణాయ చేపి దిసాయ ఆగచ్ఛేయ్య భుసా వాతవుట్ఠి, నేవ సఙ్కమ్పేయ్య న సమ్పకమ్పేయ్య న సమ్పచాలేయ్య. తం కిస్స హేతు? గమ్భీరత్తా, భిక్ఖవే, నేమస్స సునిఖాతత్తా సిలాయూపస్స. ఏవమేవ ఖో, భిక్ఖవే, యో హి కోచి భిక్ఖు ‘ఇదం దుక్ఖ’న్తి యథాభూతం పజానాతి…పే… ‘అయం దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’తి యథాభూతం పజానాతి; పురత్థిమాయ చేపి దిసాయ ఆగచ్ఛేయ్య సమణో వా బ్రాహ్మణో వా వాదత్థికో వాదగవేసీ ‘వాదమస్స ఆరోపేస్సామీ’తి, తం వత సహధమ్మేన సఙ్కమ్పేస్సతి వా సమ్పకమ్పేస్సతి వా సమ్పచాలేస్సతి వాతి – నేతం ఠానం విజ్జతి. పచ్ఛిమాయ చేపి దిసాయ…పే… ఉత్తరాయ చేపి దిసాయ…పే… దక్ఖిణాయ చేపి దిసాయ ఆగచ్ఛేయ్య సమణో వా బ్రాహ్మణో వా వాదత్థికో వాదగవేసీ – ‘వాదమస్స ఆరోపేస్సామీ’తి, తం వత సహధమ్మేన సఙ్కమ్పేస్సతి వా సమ్పకమ్పేస్సతి వా సమ్పచాలేస్సతి వాతి – నేతం ఠానం విజ్జతి. తం కిస్స హేతు? సుదిట్ఠత్తా, భిక్ఖవే, చతున్నం అరియసచ్చానం. కతమేసం చతున్నం? దుక్ఖస్స అరియసచ్చస్స…పే… దుక్ఖనిరోధగామినియా పటిపదాయ అరియసచ్చస్స.

‘‘తస్మాతిహ, భిక్ఖవే, ‘ఇదం దుక్ఖ’న్తి యోగో కరణీయో…పే… ‘అయం దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’తి యోగో కరణీయో’’తి. దసమం.

సీసపావనవగ్గో చతుత్థో.

తస్సుద్దానం –

సీసపా ఖదిరో దణ్డో, చేలా సత్తిసతేన చ;

పాణా సురియూపమా ద్వేధా, ఇన్దఖీలో చ వాదినోతి.