౨. దుతియకోటిగామసుత్తం
౧౦౯౨. ‘‘యే హి కేచి, భిక్ఖవే, సమణా వా బ్రాహ్మణా వా ‘ఇదం దుక్ఖ’న్తి యథాభూతం నప్పజానన్తి, ‘అయం దుక్ఖసముదయో’తి యథాభూతం నప్పజానన్తి, ‘అయం దుక్ఖనిరోధో’తి యథాభూతం నప్పజానన్తి, ‘అయం దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’తి యథాభూతం నప్పజానన్తి, న మే తే, భిక్ఖవే, సమణా వా బ్రాహ్మణా వా సమణేసు వా సమణసమ్మతా బ్రాహ్మణేసు వా బ్రాహ్మణసమ్మతా, న చ పనేతే ఆయస్మన్తో సామఞ్ఞత్థం వా బ్రహ్మఞ్ఞత్థం వా దిట్ఠేవ ధమ్మే సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా ఉపసమ్పజ్జ విహరన్తి.
‘‘యే చ ఖో కేచి, భిక్ఖవే, సమణా వా బ్రాహ్మణా వా ‘ఇదం దుక్ఖ’న్తి యథాభూతం పజానన్తి, ‘అయం దుక్ఖసముదయో’తి యథాభూతం పజానన్తి, ‘అయం దుక్ఖనిరోధో’తి యథాభూతం పజానన్తి, ‘అయం దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’తి యథాభూతం పజానన్తి, తే ఖో మే, భిక్ఖవే, సమణా వా బ్రాహ్మణా వా సమణేసు చేవ సమణసమ్మతా బ్రాహ్మణేసు చ బ్రాహ్మణసమ్మతా, తే చ పనాయస్మన్తో సామఞ్ఞత్థఞ్చ బ్రహ్మఞ్ఞత్థఞ్చ దిట్ఠేవ ధమ్మే సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా ఉపసమ్పజ్జ విహరన్తీ’’తి.
ఇదమవోచ భగవా. ఇదం వత్వాన సుగతో అథాపరం ఏతదవోచ సత్థా –
‘‘యే దుక్ఖం నప్పజానన్తి, అథో దుక్ఖస్స సమ్భవం;
యత్థ చ సబ్బసో దుక్ఖం, అసేసం ఉపరుజ్ఝతి.
‘‘తఞ్చ మగ్గం న జానన్తి, దుక్ఖూపసమగామినం;
చేతోవిముత్తిహీనా తే, అథో పఞ్ఞావిముత్తియా;
అభబ్బా తే అన్తకిరియాయ, తే వే జాతిజరూపగా.
‘‘యే చ దుక్ఖం పజానన్తి, అథో దుక్ఖస్స సమ్భవం;
యత్థ చ సబ్బసో దుక్ఖం, అసేసం ఉపరుజ్ఝతి.
‘‘తఞ్చ మగ్గం పజానన్తి, దుక్ఖూపసమగామినం;
చేతోవిముత్తిసమ్పన్నా, అథో పఞ్ఞావిముత్తియా;
సబ్బా తే అన్తకిరియాయ, న తే జాతిజరూపగా’’తి. దుతియం;