౨. కఙ్ఖేయ్యసుత్తం

౯౮౮. ఏకం సమయం ఆయస్మా లోమసకంభియో [లోమసవఙ్గిసో (సీ. పీ.)] సక్కేసు విహరతి కపిలవత్థుస్మిం నిగ్రోధారామే. అథ ఖో మహానామో సక్కో యేనాయస్మా లోమసకంభియో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మన్తం లోమసకంభియం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో మహానామో సక్కో ఆయస్మన్తం లోమసకంభియం ఏతదవోచ – ‘‘సో ఏవ ను ఖో, భన్తే, సేఖో విహారో సో తథాగతవిహారో, ఉదాహు అఞ్ఞోవ [అఞ్ఞో (స్యా. కం. పీ. క.)] సేఖో విహారో అఞ్ఞో తథాగతవిహారో’’తి?

‘‘న ఖో, ఆవుసో మహానామ, స్వేవ సేఖో విహారో, సో తథాగతవిహారో. అఞ్ఞో ఖో, ఆవుసో మహానామ, సేఖో విహారో, అఞ్ఞో తథాగతవిహారో. యే తే, ఆవుసో మహానామ, భిక్ఖూ సేఖా అప్పత్తమానసా అనుత్తరం యోగక్ఖేమం పత్థయమానా విహరన్తి, తే పఞ్చ నీవరణే పహాయ విహరన్తి. కతమే పఞ్చ? కామచ్ఛన్దనీవరణం పహాయ విహరన్తి, బ్యాపాదనీవరణం…పే… థినమిద్ధనీవరణం…పే… ఉద్ధచ్చకుక్కుచ్చనీవరణం…పే… విచికిచ్ఛానీవరణం పహాయ విహరన్తి.

‘‘యేపి తే, ఆవుసో మహానామ, భిక్ఖూ సేఖా అప్పత్తమానసా అనుత్తరం యోగక్ఖేమం పత్థయమానా విహరన్తి, తే ఇమే పఞ్చ నీవరణే పహాయ విహరన్తి.

‘‘యే చ ఖో తే, ఆవుసో మహానామ, భిక్ఖూ అరహన్తో ఖీణాసవా వుసితవన్తో కతకరణీయా ఓహితభారా అనుప్పత్తసదత్థా పరిక్ఖీణభవసంయోజనా సమ్మదఞ్ఞా విముత్తా, తేసం పఞ్చ నీవరణా పహీనా ఉచ్ఛిన్నమూలా తాలావత్థుకతా అనభావంకతా [అనభావకతా (సీ. పీ.)] ఆయతిం అనుప్పాదధమ్మా. కతమే పఞ్చ? కామచ్ఛన్దనీవరణం పహీనం ఉచ్ఛిన్నమూలం తాలావత్థుకతం అనభావంకతం ఆయతిం అనుప్పాదధమ్మం; బ్యాపాదనీవరణం పహీనం…పే… థినమిద్ధనీవరణం…పే… ఉద్ధచ్చకుక్కుచ్చనీవరణం…పే… విచికిచ్ఛానీవరణం పహీనం ఉచ్ఛిన్నమూలం తాలావత్థుకతం అనభావంకతం ఆయతిం అనుప్పాదధమ్మం.

‘‘యే తే, ఆవుసో మహానామ, భిక్ఖూ అరహన్తో ఖీణాసవా వుసితవన్తో కతకరణీయా ఓహితభారా అనుప్పత్తసదత్థా పరిక్ఖీణభవసంయోజనా సమ్మదఞ్ఞా విముత్తా, తేసం ఇమే పఞ్చ నీవరణా పహీనా ఉచ్ఛిన్నమూలా తాలావత్థుకతా అనభావంకతా ఆయతిం అనుప్పాదధమ్మా. తదమినాపేతం, ఆవుసో మహానామ, పరియాయేన వేదితబ్బం యథా – అఞ్ఞోవ సేఖో విహారో, అఞ్ఞో తథాగతవిహారో.

‘‘ఏకమిదం, ఆవుసో మహానామ, సమయం భగవా ఇచ్ఛానఙ్గలే విహరతి ఇచ్ఛానఙ్గలవనసణ్డే. తత్ర ఖో, ఆవుసో మహానామ, భగవా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘ఇచ్ఛామహం, భిక్ఖవే, తేమాసం పటిసల్లీయితుం. నామ్హి కేనచి ఉపసఙ్కమితబ్బో, అఞ్ఞత్ర ఏకేన పిణ్డపాతనీహారకేనా’తి. ‘ఏవం, భన్తే’తి ఖో, ఆవుసో మహానామ, తే భిక్ఖూ భగవతో పటిస్సుత్వా నాస్సుధ కోచి భగవన్తం ఉపసఙ్కమతి, అఞ్ఞత్ర ఏకేన పిణ్డపాతనీహారకేన.

‘‘అథ ఖో, ఆవుసో, భగవా తస్స తేమాసస్స అచ్చయేన పటిసల్లానా వుట్ఠితో భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘సచే ఖో, భిక్ఖవే, అఞ్ఞతిత్థియా పరిబ్బాజకా ఏవం పుచ్ఛేయ్యుం – కతమేనావుసో, విహారేన సమణో గోతమో వస్సావాసం బహులం విహాసీతి, ఏవం పుట్ఠా తుమ్హే, భిక్ఖవే, తేసం అఞ్ఞతిత్థియానం పరిబ్బాజకానం ఏవం బ్యాకరేయ్యాథ – ఆనాపానస్సతిసమాధినా ఖో, ఆవుసో, భగవా వస్సావాసం బహులం విహాసీతి. ఇధాహం, భిక్ఖవే, సతో అస్ససామి, సతో పస్ససామి. దీఘం అస్ససన్తో దీఘం అస్ససామీతి పజానామి, దీఘం పస్ససన్తో దీఘం పస్ససామీతి పజానామి…పే… పటినిస్సగ్గానుపస్సీ అస్ససిస్సామీతి పజానామి, పటినిస్సగ్గానుపస్సీ పస్ససిస్సామీ’తి పజానామి’’.

‘‘యఞ్హి తం, భిక్ఖవే, సమ్మా వదమానో వదేయ్య – అరియవిహారో ఇతిపి, బ్రహ్మవిహారో ఇతిపి, తథాగతవిహారో ఇతిపి. ఆనాపానస్సతిసమాధిం సమ్మా వదమానో వదేయ్య – అరియవిహారో ఇతిపి, బ్రహ్మవిహారో ఇతిపి, తథాగతవిహారో ఇతిపి.

‘‘యే తే, భిక్ఖవే, భిక్ఖూ సేఖా అప్పత్తమానసా అనుత్తరం యోగక్ఖేమం పత్థయమానా విహరన్తి, తేసం ఆనాపానస్సతిసమాధి భావితో బహులీకతో ఆసవానం ఖయాయ సంవత్తతి.

‘‘యే చ ఖో తే, భిక్ఖవే, భిక్ఖూ అరహన్తో ఖీణాసవా వుసితవన్తో కతకరణీయా ఓహితభారా అనుప్పత్తసదత్థా పరిక్ఖీణభవసంయోజనా సమ్మదఞ్ఞా విముత్తా, తేసం ఆనాపానస్సతిసమాధి భావితో బహులీకతో దిట్ఠేవ ధమ్మే సుఖవిహారాయ చేవ సంవత్తతి సతిసమ్పజఞ్ఞాయ చ.

‘‘యఞ్హి తం, భిక్ఖవే, సమ్మా వదమానో వదేయ్య – అరియవిహారో ఇతిపి, బ్రహ్మవిహారో ఇతిపి, తథాగతవిహారో ఇతిపి. ఆనాపానస్సతిసమాధిం సమ్మా వదమానో వదేయ్య – అరియవిహారో ఇతిపి, బ్రహ్మవిహారో ఇతిపి, తథాగతవిహారో ఇతిపీ’’తి. ‘‘ఇమినా ఖో ఏతం, ఆవుసో మహానామ, పరియాయేన వేదితబ్బం, యథా – అఞ్ఞోవ సేఖో విహారో, అఞ్ఞో తథాగతవిహారో’’తి. దుతియం.