౫. ఆకాసానఞ్చాయతనపఞ్హాసుత్తం

౩౩౬. ‘‘‘ఆకాసానఞ్చాయతనం, ఆకాసానఞ్చాయతన’న్తి వుచ్చతి. కతమం ను ఖో ఆకాసానఞ్చాయతనన్తి? తస్స మయ్హం, ఆవుసో, ఏతదహోసి – ‘ఇధ భిక్ఖు సబ్బసో రూపసఞ్ఞానం సమతిక్కమా పటిఘసఞ్ఞానం అత్థఙ్గమా నానత్తసఞ్ఞానం అమనసికారా అనన్తో ఆకాసోతి ఆకాసానఞ్చాయతనం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి. ఇదం వుచ్చతి ఆకాసానఞ్చాయతన’న్తి. సో ఖ్వాహం, ఆవుసో, సబ్బసో రూపసఞ్ఞానం సమతిక్కమా పటిఘసఞ్ఞానం అత్థఙ్గమా నానత్తసఞ్ఞానం అమనసికారా అనన్తో ఆకాసోతి ఆకాసానఞ్చాయతనం ఉపసమ్పజ్జ విహరామి. తస్స మయ్హం, ఆవుసో, ఇమినా విహారేన విహరతో రూపసహగతా సఞ్ఞామనసికారా సముదాచరన్తి.

‘‘అథ ఖో మం, ఆవుసో, భగవా ఇద్ధియా ఉపసఙ్కమిత్వా ఏతదవోచ – ‘మోగ్గల్లాన, మోగ్గల్లాన! మా, బ్రాహ్మణ, ఆకాసానఞ్చాయతనం పమాదో, ఆకాసానఞ్చాయతనే చిత్తం సణ్ఠపేహి, ఆకాసానఞ్చాయతనే చిత్తం ఏకోదిం కరోహి, ఆకాసానఞ్చాయతనే చిత్తం సమాదహా’తి. సో ఖ్వాహం, ఆవుసో, అపరేన సమయేన సబ్బసో రూపసఞ్ఞానం సమతిక్కమా పటిఘసఞ్ఞానం అత్థఙ్గమా నానత్తసఞ్ఞానం అమనసికారా అనన్తో ఆకాసోతి ఆకాసానఞ్చాయతనం ఉపసమ్పజ్జ విహాసిం. యఞ్హి తం, ఆవుసో, సమ్మా వదమానో వదేయ్య…పే… మహాభిఞ్ఞతం పత్తో’’తి. పఞ్చమం.