౧౦. ఆనన్దసుత్తం

౪౧౯. అథ ఖో వచ్ఛగోత్తో పరిబ్బాజకో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవతా సద్ధిం సమ్మోది. సమ్మోదనీయం కథం సారణీయం వీతిసారేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో వచ్ఛగోత్తో పరిబ్బాజకో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘కిం ను ఖో, భో గోతమ, అత్థత్తా’’తి? ఏవం వుత్తే, భగవా తుణ్హీ అహోసి. ‘‘కిం పన, భో గోతమ, నత్థత్తా’’తి? దుతియమ్పి ఖో భగవా తుణ్హీ అహోసి. అథ ఖో వచ్ఛగోత్తో పరిబ్బాజకో ఉట్ఠాయాసనా పక్కామి.

అథ ఖో ఆయస్మా ఆనన్దో అచిరపక్కన్తే వచ్ఛగోత్తే పరిబ్బాజకే భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘కిం ను ఖో, భన్తే, భగవా వచ్ఛగోత్తస్స పరిబ్బాజకస్స పఞ్హం పుట్ఠో న బ్యాకాసీ’’తి? ‘‘అహఞ్చానన్ద, వచ్ఛగోత్తస్స పరిబ్బాజకస్స ‘అత్థత్తా’తి పుట్ఠో సమానో ‘అత్థత్తా’తి బ్యాకరేయ్యం, యే తే, ఆనన్ద, సమణబ్రాహ్మణా సస్సతవాదా తేసమేతం సద్ధిం [తేసమేతం లద్ధి (సీ.)] అభవిస్స. అహఞ్చానన్ద, వచ్ఛగోత్తస్స పరిబ్బాజకస్స ‘నత్థత్తా’తి పుట్ఠో సమానో ‘నత్థత్తా’తి బ్యాకరేయ్యం, యే తే, ఆనన్ద, సమణబ్రాహ్మణా ఉచ్ఛేదవాదా తేసమేతం సద్ధిం అభవిస్స. అహఞ్చానన్ద, వచ్ఛగోత్తస్స పరిబ్బాజకస్స ‘అత్థత్తా’తి పుట్ఠో సమానో ‘అత్థత్తా’తి బ్యాకరేయ్యం, అపి ను మే తం, ఆనన్ద, అనులోమం అభవిస్స ఞాణస్స ఉప్పాదాయ – ‘సబ్బే ధమ్మా అనత్తా’’’తి? ‘‘నో హేతం, భన్తే’’. ‘‘అహఞ్చానన్ద, వచ్ఛగోత్తస్స పరిబ్బాజకస్స ‘నత్థత్తా’తి పుట్ఠో సమానో ‘నత్థత్తా’తి బ్యాకరేయ్యం, సమ్మూళ్హస్స, ఆనన్ద, వచ్ఛగోత్తస్స పరిబ్బాజకస్స భియ్యో సమ్మోహాయ అభవిస్స – ‘అహువా మే నూన పుబ్బే అత్తా, సో ఏతరహి నత్థీ’’’తి. దసమం.