౧౧. సభియకచ్చానసుత్తం
౪౨౦. ఏకం సమయం ఆయస్మా సభియో కచ్చానో ఞాతికే విహరతి గిఞ్జకావసథే. అథ ఖో వచ్ఛగోత్తో పరిబ్బాజకో యేనాయస్మా సభియో కచ్చానో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మతా సభియేన కచ్చానేన సద్ధిం సమ్మోది. సమ్మోదనీయం కథం సారణీయం వీతిసారేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో వచ్ఛగోత్తో పరిబ్బాజకో ఆయస్మన్తం సభియం కచ్చానం ఏతదవోచ – ‘‘కిం ను ఖో భో, కచ్చాన, హోతి తథాగతో పరం మరణా’’తి? ‘‘అబ్యాకతం ఖో ఏతం, వచ్ఛ, భగవతా – ‘హోతి తథాగతో పరం మరణా’’’తి. ‘‘కిం పన, భో కచ్చాన, న హోతి తథాగతో పరం మరణా’’తి? ‘‘ఏతమ్పి ఖో, వచ్ఛ, అబ్యాకతం భగవతా – ‘న హోతి తథాగతో పరం మరణా’’’తి.
‘‘కిం ను ఖో, భో కచ్చాన, హోతి చ న చ హోతి తథాగతో పరం మరణా’’తి? ‘‘అబ్యాకతం ఖో ఏతం, వచ్ఛ, భగవతా – ‘హోతి చ న చ హోతి తథాగతో పరం మరణా’’’తి. ‘‘కిం పన, భో కచ్చాన, నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణా’’తి? ‘‘ఏతమ్పి ఖో, వచ్ఛ, అబ్యాకతం భగవతా – ‘నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణా’’’తి.
‘‘‘కిం ను ఖో, భో కచ్చాన, హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి, ఇతి పుట్ఠో సమానో – ‘అబ్యాకతం ఖో ఏతం, వచ్ఛ, భగవతా – హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి వదేసి. ‘కిం పన, భో కచ్చాన, న హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి, ఇతి పుట్ఠో సమానో – ‘అబ్యాకతం ఖో ఏతం, వచ్ఛ, భగవతా – న హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి వదేసి. ‘కిం ను ఖో, భో కచ్చాన, హోతి చ న చ హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి, ఇతి పుట్ఠో సమానో – ‘అబ్యాకతం ఖో ఏతం, వచ్ఛ, భగవతా – హోతి చ న చ హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి వదేసి. ‘కిం పన, భో కచ్చాన, నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి, ఇతి పుట్ఠో సమానో – ‘ఏతమ్పి ఖో, వచ్ఛ, అబ్యాకతం భగవతా – నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి వదేసి. కో ను ఖో, భో కచ్చాన, హేతు, కో పచ్చయో, యేనేతం అబ్యాకతం సమణేన గోతమేనా’’తి? ‘‘యో చ, వచ్ఛ, హేతు, యో చ పచ్చయో పఞ్ఞాపనాయ రూపీతి వా అరూపీతి వా సఞ్ఞీతి వా అసఞ్ఞీతి వా నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీతి వా, సో చ హేతు, సో చ పచ్చయో సబ్బేన సబ్బం సబ్బథా సబ్బం అపరిసేసం నిరుజ్ఝేయ్య. కేన నం పఞ్ఞాపయమానో పఞ్ఞాపేయ్య రూపీతి వా అరూపీతి వా సఞ్ఞీతి వా అసఞ్ఞీతి వా నేవసఞ్ఞీనాసఞ్ఞీతి వా’’తి. ‘‘కీవచిరం పబ్బజితోసి, భో కచ్చానా’’తి? ‘‘నచిరం, ఆవుసో, తీణి వస్సానీ’’తి. ‘‘యస్సప’స్స, ఆవుసో, ఏతమేత్తకేన ఏత్తకమేవ తంప’స్స బహు, కో పన వాదో ఏవం [కో పన వాదో ఏవ (సీ. పీ.)] అభిక్కన్తే’’తి! ఏకాదసమం.
అబ్యాకతసంయుత్తం సమత్తం.