౨. దుతియగిలానసుత్తం

౭౫. అథ ఖో అఞ్ఞతరో భిక్ఖు…పే… భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘అముకస్మిం, భన్తే, విహారే అఞ్ఞతరో భిక్ఖు నవో అప్పఞ్ఞాతో ఆబాధికో దుక్ఖితో బాళ్హగిలానో. సాధు, భన్తే, భగవా యేన సో భిక్ఖు తేనుపసఙ్కమతు అనుకమ్పం ఉపాదాయా’’తి.

అథ ఖో భగవా నవవాదఞ్చ సుత్వా గిలానవాదఞ్చ, ‘‘అప్పఞ్ఞాతో భిక్ఖూ’’తి ఇతి విదిత్వా యేన సో భిక్ఖు తేనుపసఙ్కమి. అద్దసా ఖో సో భిక్ఖు భగవన్తం దూరతోవ ఆగచ్ఛన్తం. దిస్వాన మఞ్చకే సమధోసి. అథ ఖో భగవా తం భిక్ఖుం ఏతదవోచ – ‘‘అలం, భిక్ఖు, మా త్వం మఞ్చకే సమధోసి. సన్తిమాని ఆసనాని పఞ్ఞత్తాని, తత్థాహం నిసీదిస్సామీ’’తి. నిసీది భగవా పఞ్ఞత్తే ఆసనే. నిసజ్జ ఖో భగవా తం భిక్ఖుం ఏతదవోచ – ‘‘కచ్చి తే, భిక్ఖు, ఖమనీయం, కచ్చి యాపనీయం, కచ్చి దుక్ఖా వేదనా పటిక్కమన్తి నో అభిక్కమన్తి, పటిక్కమోసానం పఞ్ఞాయతి నో అభిక్కమో’’తి?

‘‘న మే, భన్తే, ఖమనీయం, న యాపనీయం…పే… న ఖో మం [మే (సబ్బత్థ)], భన్తే, అత్తా సీలతో ఉపవదతీ’’తి.

‘‘నో చే కిర తే, భిక్ఖు, అత్తా సీలతో ఉపవదతి, అథ కిఞ్చ తే కుక్కుచ్చం కో చ విప్పటిసారో’’తి?

‘‘న ఖ్వాహం, భన్తే, సీలవిసుద్ధత్థం భగవతా ధమ్మం దేసితం ఆజానామీ’’తి.

‘‘నో చే కిర త్వం, భిక్ఖు, సీలవిసుద్ధత్థం మయా ధమ్మం దేసితం ఆజానాసి, అథ కిమత్థం చరహి త్వం, భిక్ఖు, మయా ధమ్మం దేసితం ఆజానాసీ’’తి?

‘‘అనుపాదాపరినిబ్బానత్థం ఖ్వాహం, భన్తే, భగవతా ధమ్మం దేసితం ఆజానామీ’’తి.

‘‘సాధు సాధు, భిక్ఖు! సాధు ఖో త్వం, భిక్ఖు, అనుపాదాపరినిబ్బానత్థం మయా ధమ్మం దేసితం ఆజానాసి. అనుపాదాపరినిబ్బానత్థో హి, భిక్ఖు, మయా ధమ్మో దేసితో.

‘‘తం కిం మఞ్ఞసి, భిక్ఖు, చక్ఖు నిచ్చం వా అనిచ్చం వా’’తి?

‘‘అనిచ్చం, భన్తే’’.

‘‘యం…పే… సోతం… ఘానం… జివ్హా… కాయో… మనో… మనోవిఞ్ఞాణం… మనోసమ్ఫస్సో… యమ్పిదం మనోసమ్ఫస్సపచ్చయా ఉప్పజ్జతి వేదయితం సుఖం వా దుక్ఖం వా అదుక్ఖమసుఖం వా తమ్పి నిచ్చం వా అనిచ్చం వా’’తి?

‘‘అనిచ్చం, భన్తే’’.

‘‘యం పనానిచ్చం దుక్ఖం వా తం సుఖం వా’’తి?

‘‘దుక్ఖం, భన్తే’’.

‘‘యం పనానిచ్చం దుక్ఖం విపరిణామధమ్మం, కల్లం ను తం సమనుపస్సితుం – ‘ఏతం మమ, ఏసోహమస్మి, ఏసో మే అత్తా’’’తి?

‘‘నో హేతం, భన్తే’’.

‘‘ఏవం పస్సం, భిక్ఖు, సుతవా అరియసావకో చక్ఖుస్మిమ్పి నిబ్బిన్దతి…పే… మనస్మిమ్పి… మనోవిఞ్ఞాణేపి… మనోసమ్ఫస్సేపి నిబ్బిన్దతి. యమ్పిదం మనోసమ్ఫస్సపచ్చయా ఉప్పజ్జతి వేదయితం సుఖం వా దుక్ఖం వా అదుక్ఖమసుఖం వా తస్మిమ్పి నిబ్బిన్దతి. నిబ్బిన్దం విరజ్జతి; విరాగా విముచ్చతి; విముత్తస్మిం విముత్తమితి ఞాణం హోతి. ‘ఖీణా జాతి, వుసితం బ్రహ్మచరియం, కతం కరణీయం, నాపరం ఇత్థత్తాయా’తి పజానాతీ’’తి.

ఇదమవోచ భగవా. అత్తమనో సో భిక్ఖు భగవతో భాసితం అభినన్ది. ఇమస్మిఞ్చ పన వేయ్యాకరణస్మిం భఞ్ఞమానే తస్స భిక్ఖుస్స అనుపాదాయ ఆసవేహి చిత్తం విముచ్చీతి [విముచ్చతీతి (సబ్బత్థ)]. దుతియం.