౧. పఠమపుబ్బేసమ్బోధసుత్తం

౧౩. సావత్థినిదానం. ‘‘పుబ్బేవ మే, భిక్ఖవే, సమ్బోధా అనభిసమ్బుద్ధస్స బోధిసత్తస్సేవ సతో ఏతదహోసి – ‘కో ను ఖో చక్ఖుస్స అస్సాదో, కో ఆదీనవో, కిం నిస్సరణం? కో సోతస్స…పే… కో ఘానస్స… కో జివ్హాయ… కో కాయస్స… కో మనస్స అస్సాదో, కో ఆదీనవో, కిం నిస్సరణ’న్తి? తస్స మయ్హం, భిక్ఖవే, ఏతదహోసి – ‘యం ఖో చక్ఖుం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి సుఖం సోమనస్సం, అయం చక్ఖుస్స అస్సాదో. యం చక్ఖుం అనిచ్చం దుక్ఖం విపరిణామధమ్మం, అయం చక్ఖుస్స ఆదీనవో. యో చక్ఖుస్మిం ఛన్దరాగవినయో ఛన్దరాగప్పహానం, ఇదం చక్ఖుస్స నిస్సరణం. యం సోతం…పే… యం ఘానం…పే… యం జివ్హం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి సుఖం సోమనస్సం, అయం జివ్హాయ అస్సాదో. యం [యా (సీ. స్యా. కం. పీ.)] జివ్హా అనిచ్చా దుక్ఖా విపరిణామధమ్మా, అయం జివ్హాయ ఆదీనవో. యో జివ్హాయ ఛన్దరాగవినయో ఛన్దరాగప్పహానం, ఇదం జివ్హాయ నిస్సరణం. యం కాయం…పే… యం మనం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి సుఖం సోమనస్సం, అయం మనస్స అస్సాదో. యం [యో (సీ. స్యా. కం. క.)] మనో అనిచ్చో దుక్ఖో విపరిణామధమ్మో, అయం మనస్స ఆదీనవో. యో మనస్మిం ఛన్దరాగవినయో ఛన్దరాగప్పహానం, ఇదం మనస్స నిస్సరణ’’’న్తి.

‘‘యావకీవఞ్చాహం, భిక్ఖవే, ఇమేసం ఛన్నం అజ్ఝత్తికానం ఆయతనానం ఏవం అస్సాదఞ్చ అస్సాదతో, ఆదీనవఞ్చ ఆదీనవతో, నిస్సరణఞ్చ నిస్సరణతో యథాభూతం నాబ్భఞ్ఞాసిం, నేవ తావాహం, భిక్ఖవే, సదేవకే లోకే సమారకే సబ్రహ్మకే సస్సమణబ్రాహ్మణియా పజాయ సదేవమనుస్సాయ ‘అనుత్తరం సమ్మాసమ్బోధిం అభిసమ్బుద్ధో’తి [సబ్బత్థాపి ఏవమేవ ఇతిసద్దేన సహ దిస్సతి] పచ్చఞ్ఞాసిం. యతో చ ఖ్వాహం, భిక్ఖవే, ఇమేసం ఛన్నం అజ్ఝత్తికానం ఆయతనానం ఏవం అస్సాదఞ్చ అస్సాదతో, ఆదీనవఞ్చ ఆదీనవతో, నిస్సరణఞ్చ నిస్సరణతో యథాభూతం అబ్భఞ్ఞాసిం, అథాహం, భిక్ఖవే, సదేవకే లోకే సమారకే సబ్రహ్మకే సస్సమణబ్రాహ్మణియా పజాయ సదేవమనుస్సాయ ‘అనుత్తరం సమ్మాసమ్బోధిం అభిసమ్బుద్ధో’తి పచ్చఞ్ఞాసిం. ఞాణఞ్చ పన మే దస్సనం ఉదపాది – ‘అకుప్పా మే విముత్తి [చేతోవిముత్తి (సీ. పీ. క.) ఏవముపరిపి], అయమన్తిమా జాతి, నత్థి దాని పునబ్భవో’’’తి. పఠమం.