౮. కింసుకోపమసుత్తం

౨౪౫. అథ ఖో అఞ్ఞతరో భిక్ఖు యేనఞ్ఞతరో భిక్ఖు తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా తం భిక్ఖుం ఏతదవోచ – ‘‘కిత్తావతా ను ఖో, ఆవుసో, భిక్ఖునో దస్సనం సువిసుద్ధం హోతీ’’తి? ‘‘యతో ఖో, ఆవుసో, భిక్ఖు ఛన్నం ఫస్సాయతనానం సముదయఞ్చ అత్థఙ్గమఞ్చ యథాభూతం పజానాతి, ఏత్తావతా ఖో, ఆవుసో, భిక్ఖునో దస్సనం సువిసుద్ధం హోతీ’’తి.

అథ ఖో సో భిక్ఖు అసన్తుట్ఠో తస్స భిక్ఖుస్స పఞ్హవేయ్యాకరణేన [పఞ్హావేయ్యాకరణేన (స్యా. కం. క.)], యేనఞ్ఞతరో భిక్ఖు తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా తం భిక్ఖుం ఏతదవోచ – ‘‘కిత్తావతా ను ఖో, ఆవుసో, భిక్ఖునో దస్సనం సువిసుద్ధం హోతీ’’తి? ‘‘యతో ఖో, ఆవుసో, భిక్ఖు పఞ్చన్నం ఉపాదానక్ఖన్ధానం సముదయఞ్చ అత్థఙ్గమఞ్చ యథాభూతం పజానాతి, ఏత్తావతా ఖో, ఆవుసో, భిక్ఖునో దస్సనం సువిసుద్ధం హోతీ’’తి.

అథ ఖో సో భిక్ఖు అసన్తుట్ఠో తస్స భిక్ఖుస్స పఞ్హవేయ్యాకరణేన, యేనఞ్ఞతరో భిక్ఖు తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా తం భిక్ఖుం ఏతదవోచ – ‘‘కిత్తావతా ను ఖో, ఆవుసో, భిక్ఖునో దస్సనం సువిసుద్ధం హోతీ’’తి? ‘‘యతో ఖో, ఆవుసో, భిక్ఖు చతున్నం మహాభూతానం సముదయఞ్చ అత్థఙ్గమఞ్చ యథాభూతం పజానాతి, ఏత్తావతా ఖో, ఆవుసో, భిక్ఖునో దస్సనం సువిసుద్ధం హోతీ’’తి.

అథ ఖో సో భిక్ఖు అసన్తుట్ఠో తస్స భిక్ఖుస్స పఞ్హవేయ్యాకరణేన, యేనఞ్ఞతరో భిక్ఖు తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా తం భిక్ఖుం ఏతదవోచ – ‘‘కిత్తావతా ను ఖో, ఆవుసో, భిక్ఖునో దస్సనం సువిసుద్ధం హోతీ’’తి? ‘‘యతో ఖో, ఆవుసో, భిక్ఖు యం కిఞ్చి సముదయధమ్మం, సబ్బం తం నిరోధధమ్మన్తి యథాభూతం పజానాతి, ఏత్తావతా, ఖో, ఆవుసో, భిక్ఖునో దస్సనం సువిసుద్ధం హోతీ’’తి.

అథ ఖో సో భిక్ఖు అసన్తుట్ఠో తస్స భిక్ఖుస్స పఞ్హవేయ్యాకరణేన, యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘ఇధాహం, భన్తే, యేనఞ్ఞతరో భిక్ఖు తేనుపసఙ్కమిం; ఉపసఙ్కమిత్వా తం భిక్ఖుం ఏతదవోచం – కిత్తావతా ను ఖో, ఆవుసో, భిక్ఖునో దస్సనం సువిసుద్ధం హోతీ’తి? ఏవం వుత్తే, భన్తే, సో భిక్ఖు మం ఏతదవోచ – ‘యతో ఖో, ఆవుసో, భిక్ఖు ఛన్నం ఫస్సాయతనానం సముదయఞ్చ అత్థఙ్గమఞ్చ యథాభూతం పజానాతి, ఏత్తావతా ఖో, ఆవుసో, భిక్ఖునో దస్సనం సువిసుద్ధం హోతీ’తి. అథ ఖ్వాహం, భన్తే, అసన్తుట్ఠో తస్స భిక్ఖుస్స పఞ్హవేయ్యాకరణేన, యేనఞ్ఞతరో భిక్ఖు తేనుపసఙ్కమిం; ఉపసఙ్కమిత్వా తం భిక్ఖుం ఏతదవోచం – ‘కిత్తావతా ను ఖో, ఆవుసో, భిక్ఖునో దస్సనం సువిసుద్ధం హోతీ’తి? ఏవం వుత్తే, భన్తే, సో భిక్ఖు మం ఏతదవోచ – ‘యతో ఖో, ఆవుసో, భిక్ఖు పఞ్చన్నం ఉపాదానక్ఖన్ధానం…పే… చతున్నం మహాభూతానం సముదయఞ్చ అత్థఙ్గమఞ్చ యథాభూతం పజానాతి…పే… యం కిఞ్చి సముదయధమ్మం, సబ్బం తం నిరోధధమ్మన్తి యథాభూతం పజానాతి, ఏత్తావతా ఖో, ఆవుసో, భిక్ఖునో దస్సనం సువిసుద్ధం హోతీ’తి. అథ ఖ్వాహం, భన్తే, అసన్తుట్ఠో తస్స భిక్ఖుస్స పఞ్హవేయ్యాకరణేన యేన భగవా తేనుపసఙ్కమిం ( ) [(ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం ఏతదవోచం) (క.)]. కిత్తావతా ను ఖో, భన్తే, భిక్ఖునో దస్సనం సువిసుద్ధం హోతీ’’తి?

‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖు, పురిసస్స కింసుకో అదిట్ఠపుబ్బో అస్స. సో యేనఞ్ఞతరో పురిసో కింసుకస్స దస్సావీ తేనుపసఙ్కమేయ్య. ఉపసఙ్కమిత్వా తం పురిసం ఏవం వదేయ్య – ‘కీదిసో, భో పురిస, కింసుకో’తి? సో ఏవం వదేయ్య – ‘కాళకో ఖో, అమ్భో పురిస, కింసుకో – సేయ్యథాపి ఝామఖాణూ’తి. తేన ఖో పన, భిక్ఖు, సమయేన తాదిసోవస్స కింసుకో యథాపి [యథా (సీ. స్యా. కం.) దుతియవారాదీసు పన ‘‘యథాపి’’త్వేవ దిస్సతి] తస్స పురిసస్స దస్సనం. అథ ఖో, సో భిక్ఖు, పురిసో అసన్తుట్ఠో తస్స పురిసస్స పఞ్హవేయ్యాకరణేన, యేనఞ్ఞతరో పురిసో కింసుకస్స దస్సావీ తేనుపసఙ్కమేయ్య; ఉపసఙ్కమిత్వా తం పురిసం ఏవం వదేయ్య – ‘కీదిసో, భో పురిస, కింసుకో’తి? సో ఏవం వదేయ్య – ‘లోహితకో ఖో, అమ్భో పురిస, కింసుకో – సేయ్యథాపి మంసపేసీ’తి. తేన ఖో పన, భిక్ఖు, సమయేన తాదిసోవస్స కింసుకో యథాపి తస్స పురిసస్స దస్సనం. అథ ఖో సో భిక్ఖు పురిసో అసన్తుట్ఠో తస్స పురిసస్స పఞ్హవేయ్యాకరణేన, యేనఞ్ఞతరో పురిసో కింసుకస్స దస్సావీ తేనుపసఙ్కమేయ్య; ఉపసఙ్కమిత్వా తం పురిసం ఏవం వదేయ్య – ‘కీదిసో, భో పురిస, కింసుకో’తి? సో ఏవం వదేయ్య – ‘ఓచీరకజాతో [ఓజీరకజాతో (సీ.), ఓదీరకజాతో (పీ.)] ఖో, అమ్భో పురిస, కింసుకో ఆదిన్నసిపాటికో – సేయ్యథాపి సిరీసో’తి. తేన ఖో పన, భిక్ఖు, సమయేన తాదిసోవస్స కింసుకో, యథాపి తస్స పురిసస్స దస్సనం. అథ ఖో సో భిక్ఖు పురిసో అసన్తుట్ఠో తస్స పురిసస్స పఞ్హవేయ్యాకరణేన, యేనఞ్ఞతరో పురిసో కింసుకస్స దస్సావీ తేనుపసఙ్కమేయ్య; ఉపసఙ్కమిత్వా తం పురిసం ఏవం వదేయ్య – ‘కీదిసో, భో పురిస, కింసుకో’తి? సో ఏవం వదేయ్య – ‘బహలపత్తపలాసో సన్దచ్ఛాయో [సణ్డచ్ఛాయో (స్యా. కం.)] ఖో, అమ్భో పురిస, కింసుకో – సేయ్యథాపి నిగ్రోధో’తి. తేన ఖో పన, భిక్ఖు, సమయేన తాదిసోవస్స కింసుకో, యథాపి తస్స పురిసస్స దస్సనం. ఏవమేవ ఖో, భిక్ఖు, యథా యథా అధిముత్తానం తేసం సప్పురిసానం దస్సనం సువిసుద్ధం హోతి, తథా తథా ఖో తేహి సప్పురిసేహి బ్యాకతం.

‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖు, రఞ్ఞో పచ్చన్తిమం నగరం దళ్హుద్ధాపం [దళ్హుద్దాపం (సీ. పీ.)] దళ్హపాకారతోరణం ఛద్వారం. తత్రస్స దోవారికో పణ్డితో బ్యత్తో మేధావీ, అఞ్ఞాతానం నివారేతా, ఞాతానం పవేసేతా. పురత్థిమాయ దిసాయ ఆగన్త్వా సీఘం దూతయుగం తం దోవారికం ఏవం వదేయ్య – ‘కహం, భో పురిస, ఇమస్స నగరస్స నగరస్సామీ’తి? సో ఏవం వదేయ్య – ‘ఏసో, భన్తే, మజ్ఝే సిఙ్ఘాటకే నిసిన్నో’తి. అథ ఖో తం సీఘం దూతయుగం నగరస్సామికస్స యథాభూతం వచనం నియ్యాతేత్వా యథాగతమగ్గం పటిపజ్జేయ్య. పచ్ఛిమాయ దిసాయ ఆగన్త్వా సీఘం దూతయుగం…పే… ఉత్తరాయ దిసాయ… దక్ఖిణాయ దిసాయ ఆగన్త్వా సీఘం దూతయుగం తం దోవారికం ఏవం వదేయ్య – ‘కహం, భో పురిస, ఇమస్స నగరస్సామీ’తి? సో ఏవం వదేయ్య – ‘ఏసో, భన్తే, మజ్ఝే సిఙ్ఘాటకే నిసిన్నో’తి. అథ ఖో తం సీఘం దూతయుగం నగరస్సామికస్స యథాభూతం వచనం నియ్యాతేత్వా యథాగతమగ్గం పటిపజ్జేయ్య.

‘‘ఉపమా ఖో మ్యాయం, భిక్ఖు, కతా అత్థస్స విఞ్ఞాపనాయ. అయఞ్చేత్థ అత్థో – ‘నగర’న్తి ఖో, భిక్ఖు, ఇమస్సేతం చాతుమహాభూతికస్స కాయస్స అధివచనం మాతాపేత్తికసమ్భవస్స ఓదనకుమ్మాసూపచయస్స అనిచ్చుచ్ఛాదనపరిమద్దనభేదనవిద్ధంసనధమ్మస్స. ‘ఛ ద్వారా’తి ఖో, భిక్ఖు, ఛన్నేతం అజ్ఝత్తికానం ఆయతనానం అధివచనం. ‘దోవారికో’తి ఖో, భిక్ఖు, సతియా ఏతం అధివచనం. ‘సీఘం దూతయుగ’న్తి ఖో, భిక్ఖు, సమథవిపస్సనానేతం అధివచనం. ‘నగరస్సామీ’తి ఖో, భిక్ఖు, విఞ్ఞాణస్సేతం అధివచనం. ‘మజ్ఝే సిఙ్ఘాటకో’తి ఖో, భిక్ఖు, చతున్నేతం మహాభూతానం అధివచనం – పథవీధాతుయా, ఆపోధాతుయా, తేజోధాతుయా, వాయోధాతుయా. ‘యథాభూతం వచన’న్తి ఖో, భిక్ఖు, నిబ్బానస్సేతం అధివచనం. ‘యథాగతమగ్గో’తి ఖో, భిక్ఖు, అరియస్సేతం అట్ఠఙ్గికస్స మగ్గస్స అధివచనం, సేయ్యథిదం – సమ్మాదిట్ఠియా…పే… సమ్మాసమాధిస్సా’’తి. అట్ఠమం.