౧. ఆసీవిసోపమసుత్తం

౨౩౮. ‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, చత్తారో ఆసీవిసా ఉగ్గతేజా ఘోరవిసా. అథ పురిసో ఆగచ్ఛేయ్య జీవితుకామో అమరితుకామో సుఖకామో దుక్ఖప్పటికూలో. తమేనం ఏవం వదేయ్యుం – ‘ఇమే తే, అమ్భో పురిస, చత్తారో ఆసీవిసా ఉగ్గతేజా ఘోరవిసా కాలేన కాలం వుట్ఠాపేతబ్బా, కాలేన కాలం న్హాపేతబ్బా, కాలేన కాలం భోజేతబ్బా, కాలేన కాలం సంవేసేతబ్బా [పవేసేతబ్బా (స్యా. కం. పీ. క.)]. యదా చ ఖో తే, అమ్భో పురిస, ఇమేసం చతున్నం ఆసీవిసానం ఉగ్గతేజానం ఘోరవిసానం అఞ్ఞతరో వా అఞ్ఞతరో వా కుప్పిస్సతి, తతో త్వం, అమ్భో పురిస, మరణం వా నిగచ్ఛసి, మరణమత్తం వా దుక్ఖం. యం తే, అమ్భో పురిస, కరణీయం తం కరోహీ’’’తి.

‘‘అథ ఖో సో, భిక్ఖవే, పురిసో భీతో చతున్నం ఆసీవిసానం ఉగ్గతేజానం ఘోరవిసానం యేన వా తేన వా పలాయేథ. తమేనం ఏవం వదేయ్యుం – ‘ఇమే ఖో, అమ్భో పురిస, పఞ్చ వధకా పచ్చత్థికా పిట్ఠితో పిట్ఠితో అనుబన్ధా, యత్థేవ నం పస్సిస్సామ తత్థేవ జీవితా వోరోపేస్సామాతి. యం తే, అమ్భో పురిస, కరణీయం తం కరోహీ’’’తి.

‘‘అథ ఖో సో, భిక్ఖవే, పురిసో భీతో చతున్నం ఆసీవిసానం ఉగ్గతేజానం ఘోరవిసానం, భీతో పఞ్చన్నం వధకానం పచ్చత్థికానం యేన వా తేన వా పలాయేథ. తమేనం ఏవం వదేయ్యుం – ‘అయం తే, అమ్భో పురిస, ఛట్ఠో అన్తరచరో వధకో ఉక్ఖిత్తాసికో పిట్ఠితో పిట్ఠితో అనుబన్ధో యత్థేవ నం పస్సిస్సామి తత్థేవ సిరో పాతేస్సామీతి. యం తే, అమ్భో పురిస, కరణీయం తం కరోహీ’’’తి.

‘‘అథ ఖో సో, భిక్ఖవే, పురిసో భీతో చతున్నం ఆసీవిసానం ఉగ్గతేజానం ఘోరవిసానం, భీతో పఞ్చన్నం వధకానం పచ్చత్థికానం, భీతో ఛట్ఠస్స అన్తరచరస్స వధకస్స ఉక్ఖిత్తాసికస్స యేన వా తేన వా పలాయేథ. సో పస్సేయ్య సుఞ్ఞం గామం. యఞ్ఞదేవ ఘరం పవిసేయ్య రిత్తకఞ్ఞేవ పవిసేయ్య తుచ్ఛకఞ్ఞేవ పవిసేయ్య సుఞ్ఞకఞ్ఞేవ పవిసేయ్య. యఞ్ఞదేవ భాజనం పరిమసేయ్య రిత్తకఞ్ఞేవ పరిమసేయ్య తుచ్ఛకఞ్ఞేవ పరిమసేయ్య సుఞ్ఞకఞ్ఞేవ పరిమసేయ్య. తమేనం ఏవం వదేయ్యుం – ‘ఇదాని, అమ్భో పురిస, ఇమం సుఞ్ఞం గామం చోరా గామఘాతకా పవిసన్తి [వధిస్సన్తి (సీ. పీ.)]. యం తే, అమ్భో పురిస, కరణీయం తం కరోహీ’’’తి.

‘‘అథ ఖో సో, భిక్ఖవే, పురిసో భీతో చతున్నం ఆసీవిసానం ఉగ్గతేజానం ఘోరవిసానం, భీతో పఞ్చన్నం వధకానం పచ్చత్థికానం, భీతో ఛట్ఠస్స అన్తరచరస్స వధకస్స ఉక్ఖిత్తాసికస్స, భీతో చోరానం గామఘాతకానం యేన వా తేన వా పలాయేథ. సో పస్సేయ్య మహన్తం ఉదకణ్ణవం ఓరిమం తీరం సాసఙ్కం సప్పటిభయం, పారిమం తీరం ఖేమం అప్పటిభయం. న చస్స నావా సన్తారణీ ఉత్తరసేతు వా అపారా పారం గమనాయ. అథ ఖో, భిక్ఖవే, తస్స పురిసస్స ఏవమస్స – ‘అయం ఖో మహాఉదకణ్ణవో ఓరిమం తీరం సాసఙ్కం సప్పటిభయం, పారిమం తీరం ఖేమం అప్పటిభయం, నత్థి చ [న చస్స (సీ. క.), నత్థస్స (స్యా. కం.)] నావా సన్తారణీ ఉత్తరసేతు వా అపారా పారం గమనాయ. యంనూనాహం తిణకట్ఠసాఖాపలాసం సంకడ్ఢిత్వా కుల్లం బన్ధిత్వా తం కుల్లం నిస్సాయ హత్థేహి చ పాదేహి చ వాయమమానో సోత్థినా పారం గచ్ఛేయ్య’’’న్తి.

‘‘అథ ఖో సో, భిక్ఖవే, పురిసో తిణకట్ఠసాఖాపలాసం సంకడ్ఢిత్వా కుల్లం బన్ధిత్వా తం కుల్లం నిస్సాయ హత్థేహి చ పాదేహి చ వాయమమానో సోత్థినా పారం గచ్ఛేయ్య, తిణ్ణో పారఙ్గతో [పారగతో (సీ. స్యా. కం.)] థలే తిట్ఠతి బ్రాహ్మణో.

‘‘ఉపమా ఖో మ్యాయం, భిక్ఖవే, కతా అత్థస్స విఞ్ఞాపనాయ. అయఞ్చేత్థ [అయం చేవేత్థ (సీ.)] అత్థో – చత్తారో ఆసీవిసా ఉగ్గతేజా ఘోరవిసాతి ఖో, భిక్ఖవే, చతున్నేతం మహాభూతానం అధివచనం – పథవీధాతుయా, ఆపోధాతుయా, తేజోధాతుయా, వాయోధాతుయా.

‘‘పఞ్చ వధకా పచ్చత్థికాతి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చన్నేతం ఉపాదానక్ఖన్ధానం అధివచనం, సేయ్యథిదం – రూపుపాదానక్ఖన్ధస్స, వేదనుపాదానక్ఖన్ధస్స, సఞ్ఞుపాదానక్ఖన్ధస్స, సఙ్ఖారుపాదానక్ఖన్ధస్స, విఞ్ఞాణుపాదానక్ఖన్ధస్స.

‘‘ఛట్ఠో అన్తరచరో వధకో ఉక్ఖిత్తాసికోతి ఖో, భిక్ఖవే, నన్దీరాగస్సేతం అధివచనం.

‘‘సుఞ్ఞో గామోతి ఖో, భిక్ఖవే, ఛన్నేతం అజ్ఝత్తికానం ఆయతనానం అధివచనం. చక్ఖుతో చేపి నం, భిక్ఖవే, పణ్డితో బ్యత్తో మేధావీ ఉపపరిక్ఖతి రిత్తకఞ్ఞేవ ఖాయతి, తుచ్ఛకఞ్ఞేవ ఖాయతి, సుఞ్ఞకఞ్ఞేవ ఖాయతి…పే… జివ్హాతో చేపి నం, భిక్ఖవే…పే… మనతో చేపి నం, భిక్ఖవే, పణ్డితో బ్యత్తో మేధావీ ఉపపరిక్ఖతి రిత్తకఞ్ఞేవ ఖాయతి, తుచ్ఛకఞ్ఞేవ ఖాయతి, సుఞ్ఞకఞ్ఞేవ ఖాయతి.

‘‘చోరా గామఘాతకాతి ఖో, భిక్ఖవే, ఛన్నేతం బాహిరానం ఆయతనానం అధివచనం. చక్ఖు, భిక్ఖవే, హఞ్ఞతి మనాపామనాపేసు రూపేసు; సోతం, భిక్ఖవే…పే… ఘానం, భిక్ఖవే…పే… జివ్హా, భిక్ఖవే, హఞ్ఞతి మనాపామనాపేసు రసేసు; కాయో, భిక్ఖవే…పే… మనో, భిక్ఖవే, హఞ్ఞతి మనాపామనాపేసు ధమ్మేసు.

‘‘మహా ఉదకణ్ణవోతి ఖో, భిక్ఖవే, చతున్నేతం ఓఘానం అధివచనం – కామోఘస్స, భవోఘస్స, దిట్ఠోఘస్స, అవిజ్జోఘస్స.

‘‘ఓరిమం తీరం సాసఙ్కం సప్పటిభయన్తి ఖో, భిక్ఖవే, సక్కాయస్సేతం అధివచనం.

‘‘పారిమం తీరం ఖేమం అప్పటిభయన్తి ఖో, భిక్ఖవే, నిబ్బానస్సేతం అధివచనం.

‘‘కుల్లన్తి ఖో, భిక్ఖవే, అరియస్సేతం అట్ఠఙ్గికస్స మగ్గస్స అధివచనం, సేయ్యథిదం – సమ్మాదిట్ఠి…పే… సమ్మాసమాధి.

‘‘తస్స హత్థేహి చ పాదేహి చ వాయామోతి ఖో, భిక్ఖవే, వీరియారమ్భస్సేతం అధివచనం.

‘‘తిణ్ణో పారఙ్గతో థలే తిట్ఠతి బ్రాహ్మణోతి ఖో, భిక్ఖవే, అరహతో ఏతం అధివచన’’న్తి. పఠమం.