౫. కోట్ఠికసుత్తం

౨౩౨. ఏకం సమయం ఆయస్మా చ సారిపుత్తో ఆయస్మా చ మహాకోట్ఠికో బారాణసియం విహరన్తి ఇసిపతనే మిగదాయే. అథ ఖో ఆయస్మా మహాకోట్ఠికో సాయన్హసమయం పటిసల్లానా వుట్ఠితో యేనాయస్మా సారిపుత్తో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మతా సారిపుత్తేన సద్ధిం సమ్మోది. సమ్మోదనీయం కథం సారణీయం వీతిసారేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఆయస్మా మహాకోట్ఠికో ఆయస్మన్తం సారిపుత్తం ఏతదవోచ –

‘‘కిం ను ఖో, ఆవుసో సారిపుత్త, చక్ఖు రూపానం సంయోజనం, రూపా చక్ఖుస్స సంయోజనం…పే… జివ్హా రసానం సంయోజనం, రసా జివ్హాయ సంయోజనం …పే… మనో ధమ్మానం సంయోజనం, ధమ్మా మనస్స సంయోజన’’న్తి?

‘‘న ఖో, ఆవుసో కోట్ఠిక, చక్ఖు రూపానం సంయోజనం, న రూపా చక్ఖుస్స సంయోజనం. యఞ్చ తత్థ తదుభయం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి ఛన్దరాగో తం తత్థ సంయోజనం…పే… న జివ్హా రసానం సంయోజనం, న రసా జివ్హాయ సంయోజనం. యఞ్చ తత్థ తదుభయం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి ఛన్దరాగో తం తత్థ సంయోజనం…పే… న మనో ధమ్మానం సంయోజనం, న ధమ్మా మనస్స సంయోజనం. యఞ్చ తత్థ తదుభయం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి ఛన్దరాగో తం తత్థ సంయోజనం.

‘‘సేయ్యథాపి, ఆవుసో, కాళో చ బలీబద్దో [బలివద్దో (సీ. పీ.), బలిబద్దో (స్యా. కం. క.)] ఓదాతో చ బలీబద్దో ఏకేన దామేన వా యోత్తేన వా సంయుత్తా అస్సు. యో ను ఖో ఏవం వదేయ్య – ‘కాళో బలీబద్దో ఓదాతస్స బలీబద్దస్స సంయోజనం, ఓదాతో బలీబద్దో కాళస్స బలీబద్దస్స సంయోజన’న్తి, సమ్మా ను ఖో సో వదమానో వదేయ్యా’’తి? ‘‘నో హేతం, ఆవుసో’’. ‘‘న ఖో, ఆవుసో, కాళో బలీబద్దో ఓదాతస్స బలీబద్దస్స సంయోజనం, న ఓదాతో బలీబద్దో కాళస్స బలీబద్దస్స సంయోజనం. యేన చ ఖో తే ఏకేన దామేన వా యోత్తేన వా సంయుత్తా తం తత్థ సంయోజనం.

‘‘ఏవమేవ ఖో, ఆవుసో, న చక్ఖు రూపానం సంయోజనం, న రూపా చక్ఖుస్స సంయోజనం. యఞ్చ తత్థ తదుభయం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి ఛన్దరాగో తం తత్థ సంయోజనం…పే… న జివ్హా రసానం సంయోజనం…పే… న మనో ధమ్మానం సంయోజనం, న ధమ్మా మనస్స సంయోజనం. యఞ్చ తత్థ తదుభయం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి ఛన్దరాగో, తం తత్థ సంయోజనం.

‘‘చక్ఖు వా, ఆవుసో, రూపానం సంయోజనం అభవిస్స, రూపా వా చక్ఖుస్స సంయోజనం, నయిదం బ్రహ్మచరియవాసో పఞ్ఞాయేథ [పఞ్ఞాయతి (క.)] సమ్మా దుక్ఖక్ఖయాయ. యస్మా చ ఖో, ఆవుసో, న చక్ఖు రూపానం సంయోజనం, న రూపా చక్ఖుస్స సంయోజనం; యఞ్చ తత్థ తదుభయం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి ఛన్దరాగో, తం తత్థ సంయోజనం, తస్మా బ్రహ్మచరియవాసో పఞ్ఞాయతి సమ్మా దుక్ఖక్ఖయాయ…పే….

‘‘జివ్హా, ఆవుసో, రసానం సంయోజనం అభవిస్స, రసా వా జివ్హాయ సంయోజనం, నయిదం బ్రహ్మచరియవాసో పఞ్ఞాయేథ సమ్మా దుక్ఖక్ఖయాయ. యస్మా చ ఖో, ఆవుసో, న జివ్హా రసానం సంయోజనం, న రసా జివ్హాయ సంయోజనం; యఞ్చ తత్థ తదుభయం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి ఛన్దరాగో, తం తత్థ సంయోజనం, తస్మా బ్రహ్మచరియవాసో పఞ్ఞాయతి సమ్మా దుక్ఖక్ఖయాయ…పే….

‘‘మనో వా, ఆవుసో, ధమ్మానం సంయోజనం అభవిస్స, ధమ్మా వా మనస్స సంయోజనం, నయిదం బ్రహ్మచరియవాసో పఞ్ఞాయేథ సమ్మా దుక్ఖక్ఖయాయ. యస్మా చ ఖో, ఆవుసో, న మనో ధమ్మానం సంయోజనం, న ధమ్మా మనస్స సంయోజనం; యఞ్చ తత్థ తదుభయం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి ఛన్దరాగో, తం తత్థ సంయోజనం, తస్మా బ్రహ్మచరియవాసో పఞ్ఞాయతి సమ్మా దుక్ఖక్ఖయాయ.

‘‘ఇమినాపేతం, ఆవుసో, పరియాయేన వేదితబ్బం యథా న చక్ఖు రూపానం సంయోజనం, న రూపా చక్ఖుస్స సంయోజనం. యఞ్చ తత్థ తదుభయం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి ఛన్దరాగో, తం తత్థ సంయోజనం…పే… న జివ్హా రసానం సంయోజనం…పే… న మనో ధమ్మానం సంయోజనం, న ధమ్మా మనస్స సంయోజనం. యఞ్చ తత్థ తదుభయం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి ఛన్దరాగో, తం తత్థ సంయోజనం.

‘‘సంవిజ్జతి ఖో, ఆవుసో, భగవతో చక్ఖు. పస్సతి భగవా చక్ఖునా రూపం. ఛన్దరాగో భగవతో నత్థి. సువిముత్తచిత్తో భగవా. సంవిజ్జతి ఖో, ఆవుసో, భగవతో సోతం. సుణాతి భగవా సోతేన సద్దం. ఛన్దరాగో భగవతో నత్థి. సువిముత్తచిత్తో భగవా. సంవిజ్జతి ఖో, ఆవుసో, భగవతో ఘానం. ఘాయతి భగవా ఘానేన గన్ధం. ఛన్దరాగో భగవతో నత్థి. సువిముత్తచిత్తో భగవా. సంవిజ్జతి ఖో, ఆవుసో, భగవతో జివ్హా. సాయతి భగవా జివ్హాయ రసం. ఛన్దరాగో భగవతో నత్థి. సువిముత్తచిత్తో భగవా. సంవిజ్జతి ఖో, ఆవుసో, భగవతో కాయో. ఫుసతి భగవా కాయేన ఫోట్ఠబ్బం. ఛన్దరాగో భగవతో నత్థి. సువిముత్తచిత్తో భగవా. సంవిజ్జతి ఖో, ఆవుసో, భగవతో మనో. విజానాతి భగవా మనసా ధమ్మం. ఛన్దరాగో భగవతో నత్థి. సువిముత్తచిత్తో భగవా.

‘‘ఇమినా ఖో ఏతం, ఆవుసో, పరియాయేన వేదితబ్బం యథా న చక్ఖు రూపానం సంయోజనం, న రూపా చక్ఖుస్స సంయోజనం; యఞ్చ తత్థ తదుభయం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి ఛన్దరాగో, తం తత్థ సంయోజనం. న సోతం… న ఘానం… న జివ్హా రసానం సంయోజనం, న రసా జివ్హాయ సంయోజనం; యఞ్చ తత్థ తదుభయం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి ఛన్దరాగో తం తత్థ సంయోజనం. న కాయో… న మనో ధమ్మానం సంయోజనం, న ధమ్మా మనస్స సంయోజనం; యఞ్చ తత్థ తదుభయం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి ఛన్దరాగో, తం తత్థ సంయోజన’’న్తి. పఞ్చమం.