౮. అత్థినుఖోపరియాయసుత్తం

౧౫౩. ‘‘అత్థి ను ఖో, భిక్ఖవే, పరియాయో యం పరియాయం ఆగమ్మ భిక్ఖు అఞ్ఞత్రేవ సద్ధాయ, అఞ్ఞత్ర రుచియా, అఞ్ఞత్ర అనుస్సవా, అఞ్ఞత్ర ఆకారపరివితక్కా, అఞ్ఞత్ర దిట్ఠినిజ్ఝానక్ఖన్తియా అఞ్ఞం బ్యాకరేయ్య – ‘ఖీణా జాతి, వుసితం బ్రహ్మచరియం, కతం కరణీయం, నాపరం ఇత్థత్తాయా’తి పజానామీ’’తి [పజానాతీతి (స్యా. కం. పీ. క.)]? ‘‘భగవంమూలకా నో, భన్తే, ధమ్మా, భగవంనేత్తికా భగవంపటిసరణా. సాధు వత, భన్తే, భగవన్తంయేవ పటిభాతు ఏతస్స భాసితస్స అత్థో. భగవతో సుత్వా భిక్ఖూ ధారేస్సన్తీ’’తి. ‘‘తేన హి, భిక్ఖవే, సుణాథ, సాధుకం మనసి కరోథ; భాసిస్సామీ’’తి. ‘‘ఏవం, భన్తే’’తి ఖో తే భిక్ఖూ భగవతో పచ్చస్సోసుం. భగవా ఏతదవోచ – ‘‘అత్థి, భిక్ఖవే, పరియాయో యం పరియాయం ఆగమ్మ భిక్ఖు అఞ్ఞత్రేవ సద్ధాయ, అఞ్ఞత్ర రుచియా, అఞ్ఞత్ర అనుస్సవా, అఞ్ఞత్ర ఆకారపరివితక్కా, అఞ్ఞత్ర దిట్ఠినిజ్ఝానక్ఖన్తియా అఞ్ఞం బ్యాకరేయ్య – ‘ఖీణా జాతి, వుసితం బ్రహ్మచరియం, కతం కరణీయం, నాపరం ఇత్థత్తాయా’తి పజానామీ’’తి.

‘‘కతమో చ, భిక్ఖవే, పరియాయో, యం పరియాయం ఆగమ్మ భిక్ఖు అఞ్ఞత్రేవ సద్ధాయ…పే… అఞ్ఞత్ర దిట్ఠినిజ్ఝానక్ఖన్తియా అఞ్ఞం బ్యాకరోతి – ‘ఖీణా జాతి, వుసితం బ్రహ్మచరియం, కతం కరణీయం, నాపరం ఇత్థత్తాయాతి పజానామీ’తి? ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు చక్ఖునా రూపం దిస్వా సన్తం వా అజ్ఝత్తం రాగదోసమోహం, అత్థి మే అజ్ఝత్తం రాగదోసమోహోతి పజానాతి; అసన్తం వా అజ్ఝత్తం రాగదోసమోహం, నత్థి మే అజ్ఝత్తం రాగదోసమోహోతి పజానాతి. యం తం, భిక్ఖవే, భిక్ఖు చక్ఖునా రూపం దిస్వా సన్తం వా అజ్ఝత్తం రాగదోసమోహం, అత్థి మే అజ్ఝత్తం రాగదోసమోహోతి పజానాతి; అసన్తం వా అజ్ఝత్తం రాగదోసమోహం, నత్థి మే అజ్ఝత్తం రాగదోసమోహోతి పజానాతి. అపి నుమే, భిక్ఖవే, ధమ్మా సద్ధాయ వా వేదితబ్బా, రుచియా వా వేదితబ్బా, అనుస్సవేన వా వేదితబ్బా, ఆకారపరివితక్కేన వా వేదితబ్బా, దిట్ఠినిజ్ఝానక్ఖన్తియా వా వేదితబ్బా’’తి? ‘‘నో హేతం, భన్తే’’. ‘‘ననుమే, భిక్ఖవే, ధమ్మా పఞ్ఞాయ దిస్వా వేదితబ్బా’’తి? ‘‘ఏవం, భన్తే’’. ‘‘అయం ఖో, భిక్ఖవే, పరియాయో యం పరియాయం ఆగమ్మ భిక్ఖు అఞ్ఞత్రేవ సద్ధాయ, అఞ్ఞత్ర రుచియా, అఞ్ఞత్ర అనుస్సవా, అఞ్ఞత్ర ఆకారపరివితక్కా, అఞ్ఞత్ర దిట్ఠినిజ్ఝానక్ఖన్తియా అఞ్ఞం బ్యాకరోతి – ‘ఖీణా జాతి, వుసితం బ్రహ్మచరియం, కతం కరణీయం, నాపరం ఇత్థత్తాయా’తి పజానామీ’’తి…పే….

‘‘పున చపరం, భిక్ఖవే, భిక్ఖు జివ్హాయ రసం సాయిత్వా సన్తం వా అజ్ఝత్తం…పే… రాగదోసమోహోతి పజానాతి; అసన్తం వా అజ్ఝత్తం రాగదోసమోహం, నత్థి మే అజ్ఝత్తం రాగదోసమోహోతి పజానాతి. యం తం, భిక్ఖవే, జివ్హాయ రసం సాయిత్వా సన్తం వా అజ్ఝత్తం రాగదోసమోహం, అత్థి మే అజ్ఝత్తం రాగదోసమోహోతి పజానాతి; అసన్తం వా అజ్ఝత్తం రాగదోసమోహం, నత్థి మే అజ్ఝత్తం రాగదోసమోహోతి పజానాతి; అపి నుమే, భిక్ఖవే, ధమ్మా సద్ధాయ వా వేదితబ్బా, రుచియా వా వేదితబ్బా, అనుస్సవేన వా వేదితబ్బా, ఆకారపరివితక్కేన వా వేదితబ్బా, దిట్ఠినిజ్ఝానక్ఖన్తియా వా వేదితబ్బా’’తి? ‘‘నో హేతం, భన్తే’’. ‘‘ననుమే, భిక్ఖవే, ధమ్మా పఞ్ఞాయ దిస్వా వేదితబ్బా’’తి? ‘‘ఏవం, భన్తే’’. ‘‘అయమ్పి ఖో, భిక్ఖవే, పరియాయో యం పరియాయం ఆగమ్మ భిక్ఖు అఞ్ఞత్రేవ సద్ధాయ, అఞ్ఞత్ర రుచియా, అఞ్ఞత్ర అనుస్సవా, అఞ్ఞత్ర ఆకారపరివితక్కా, అఞ్ఞత్ర దిట్ఠినిజ్ఝానక్ఖన్తియా అఞ్ఞం బ్యాకరోతి – ‘ఖీణా జాతి, వుసితం బ్రహ్మచరియం, కతం కరణీయం, నాపరం ఇత్థత్తాయా’తి పజానామీ’’తి [పజానాతీతి (స్యా. కం. పీ. క.)] …పే….

‘‘పున చపరం, భిక్ఖవే, భిక్ఖు మనసా ధమ్మం విఞ్ఞాయ సన్తం వా అజ్ఝత్తం రాగదోసమోహం, అత్థి మే అజ్ఝత్తం రాగదోసమోహోతి పజానాతి; అసన్తం వా అజ్ఝత్తం రాగదోసమోహం, నత్థి మే అజ్ఝత్తం రాగదోసమోహోతి పజానాతి. యం తం, భిక్ఖవే, భిక్ఖు మనసా ధమ్మం విఞ్ఞాయ సన్తం వా అజ్ఝత్తం రాగదోసమోహం, అత్థి మే అజ్ఝత్తం రాగదోసమోహోతి పజానాతి; అసన్తం వా అజ్ఝత్తం రాగదోసమోహం, నత్థి మే అజ్ఝత్తం రాగదోసమోహోతి పజానాతి; అపి నుమే, భిక్ఖవే, ధమ్మా సద్ధాయ వా వేదితబ్బా, రుచియా వా వేదితబ్బా, అనుస్సవేన వా వేదితబ్బా, ఆకారపరివితక్కేన వా వేదితబ్బా, దిట్ఠినిజ్ఝానక్ఖన్తియా వా వేదితబ్బా’’తి? ‘‘నో హేతం, భన్తే’’. ‘‘ననుమే, భిక్ఖవే, ధమ్మా పఞ్ఞాయ దిస్వా వేదితబ్బా’’తి? ‘‘ఏవం, భన్తే’’. ‘‘అయమ్పి ఖో, భిక్ఖవే, పరియాయో యం పరియాయం ఆగమ్మ భిక్ఖు అఞ్ఞత్రేవ సద్ధాయ, అఞ్ఞత్ర రుచియా, అఞ్ఞత్ర అనుస్సవా, అఞ్ఞత్ర ఆకారపరివితక్కా, అఞ్ఞత్ర దిట్ఠినిజ్ఝానక్ఖన్తియా అఞ్ఞం బ్యాకరోతి – ‘ఖీణా జాతి, వుసితం బ్రహ్మచరియం, కతం కరణీయం, నాపరం ఇత్థత్తాయా’తి పజానామీ’’తి. అట్ఠమం.