౪. భారద్వాజసుత్తం

౧౨౭. ఏకం సమయం ఆయస్మా పిణ్డోలభారద్వాజో కోసమ్బియం విహరతి ఘోసితారామే. అథ ఖో రాజా ఉదేనో యేనాయస్మా పిణ్డోలభారద్వాజో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మతా పిణ్డోలభారద్వాజేన సద్ధిం సమ్మోది. సమ్మోదనీయం కథం సారణీయం వీతిసారేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో రాజా ఉదేనో ఆయస్మన్తం పిణ్డోలభారద్వాజం ఏతదవోచ – ‘‘కో ను ఖో, భో భారద్వాజ, హేతు కో పచ్చయో యేనిమే దహరా భిక్ఖూ సుసూ [సుసు (సీ. క.)] కాళకేసా భద్రేన యోబ్బనేన సమన్నాగతా పఠమేన వయసా అనికీళితావినో కామేసు యావజీవం పరిపుణ్ణం పరిసుద్ధం బ్రహ్మచరియం చరన్తి, అద్ధానఞ్చ ఆపాదేన్తీ’’తి? ‘‘వుత్తం ఖో ఏతం, మహారాజ, తేన భగవతా జానతా పస్సతా అరహతా సమ్మాసమ్బుద్ధేన – ‘ఏథ తుమ్హే, భిక్ఖవే, మాతుమత్తీసు మాతుచిత్తం ఉపట్ఠపేథ, భగినిమత్తీసు భగినిచిత్తం ఉపట్ఠపేథ, ధీతుమత్తీసు ధీతుచిత్తం ఉపట్ఠపేథా’తి. అయం ఖో, మహారాజ, హేతు, అయం పచ్చయో యేనిమే దహరా భిక్ఖూ సుసూ కాళకేసా భద్రేన యోబ్బనేన సమన్నాగతా పఠమేన వయసా అనికీళితావినో కామేసు యావజీవం పరిపుణ్ణం పరిసుద్ధం బ్రహ్మచరియం చరన్తి, అద్ధానఞ్చ ఆపాదేన్తీ’’తి.

‘‘లోలం [లోళం (స్యా. కం.)] ఖో, భో భారద్వాజ, చిత్తం. అప్పేకదా మాతుమత్తీసుపి లోభధమ్మా ఉప్పజ్జన్తి, భగినిమత్తీసుపి లోభధమ్మా ఉప్పజ్జన్తి, ధీతుమత్తీసుపి లోభధమ్మా ఉప్పజ్జన్తి. అత్థి ను ఖో, భో భారద్వాజ, అఞ్ఞో చ హేతు, అఞ్ఞో చ పచ్చయో యేనిమే దహరా భిక్ఖూ సుసూ కాళకేసా…పే… అద్ధానఞ్చ ఆపాదేన్తీ’’తి?

‘‘వుత్తం ఖో ఏతం, మహారాజ, తేన భగవతా జానతా పస్సతా అరహతా సమ్మాసమ్బుద్ధేన – ‘ఏథ తుమ్హే, భిక్ఖవే, ఇమమేవ కాయం ఉద్ధం పాదతలా అధో కేసమత్థకా తచపరియన్తం పూరం నానప్పకారస్స అసుచినో పచ్చవేక్ఖథ – అత్థి ఇమస్మిం కాయే కేసా లోమా నఖా దన్తా తచో మంసం న్హారు [నహారు (సీ. స్యా. కం. పీ.)] అట్ఠి అట్ఠిమిఞ్జం [అట్ఠిమిఞ్జా (సీ.)] వక్కం హదయం యకనం కిలోమకం పిహకం పప్ఫాసం అన్తం అన్తగుణం ఉదరియం కరీసం పిత్తం సేమ్హం పుబ్బో లోహితం సేదో మేదో అస్సు వసా ఖేళో సిఙ్ఘాణికా లసికా ముత్త’న్తి. అయమ్పి ఖో, మహారాజ, హేతు, అయం పచ్చయో యేనిమే దహరా భిక్ఖూ సుసూ కాళకేసా…పే… అద్ధానఞ్చ ఆపాదేన్తీ’’తి. ‘‘యే తే, భో భారద్వాజ, భిక్ఖూ భావితకాయా భావితసీలా భావితచిత్తా భావితపఞ్ఞా, తేసం తం సుకరం హోతి. యే చ ఖో తే, భో భారద్వాజ, భిక్ఖూ అభావితకాయా అభావితసీలా అభావితచిత్తా అభావితపఞ్ఞా, తేసం తం దుక్కరం హోతి. అప్పేకదా, భో భారద్వాజ, అసుభతో మనసి కరిస్సామీతి [మనసి కరిస్సామాతి (సీ. స్యా. కం. పీ.)] సుభతోవ [సుభతో వా (సీ.), సుభతో చ (స్యా. కం.)] ఆగచ్ఛతి. అత్థి ను ఖో, భో భారద్వాజ, అఞ్ఞో చ ఖో హేతు అఞ్ఞో చ పచ్చయో యేనిమే దహరా భిక్ఖూ సుసూ కాళకేసా…పే… అద్ధానఞ్చ ఆపాదేన్తీ’’తి?

‘‘వుత్తం ఖో ఏతం, మహారాజ, తేన భగవతా జానతా పస్సతా అరహతా సమ్మాసమ్బుద్ధేన – ‘ఏథ తుమ్హే, భిక్ఖవే, ఇన్ద్రియేసు గుత్తద్వారా విహరథ. చక్ఖునా రూపం దిస్వా మా నిమిత్తగ్గాహినో అహువత్థ, మానుబ్యఞ్జనగ్గాహినో. యత్వాధికరణమేనం చక్ఖున్ద్రియం అసంవుతం విహరన్తం అభిజ్ఝాదోమనస్సా పాపకా అకుసలా ధమ్మా అన్వాస్సవేయ్యుం, తస్స సంవరాయ పటిపజ్జథ. రక్ఖథ చక్ఖున్ద్రియం; చక్ఖున్ద్రియే సంవరం ఆపజ్జథ. సోతేన సద్దం సుత్వా…పే… ఘానేన గన్ధం ఘాయిత్వా… జివ్హాయ రసం సాయిత్వా… కాయేన ఫోట్ఠబ్బం ఫుసిత్వా… మనసా ధమ్మం విఞ్ఞాయ మా నిమిత్తగ్గాహినో అహువత్థ, మానుబ్యఞ్జనగ్గాహినో. యత్వాధికరణమేనం మనిన్ద్రియం అసంవుతం విహరన్తం అభిజ్ఝాదోమనస్సా పాపకా అకుసలా ధమ్మా అన్వాస్సవేయ్యుం, తస్స సంవరాయ పటిపజ్జథ. రక్ఖథ మనిన్ద్రియం; మనిన్ద్రియే సంవరం ఆపజ్జథా’తి. అయమ్పి ఖో, మహారాజ, హేతు అయం పచ్చయో యేనిమే దహరా భిక్ఖూ సుసూ కాళకేసా భద్రేన యోబ్బనేన సమన్నాగతా పఠమేన వయసా అనికీళితావినో కామేసు యావజీవం పరిపుణ్ణం పరిసుద్ధం బ్రహ్మచరియం చరన్తి, అద్ధానఞ్చ ఆపాదేన్తీ’’తి.

‘‘అచ్ఛరియం, భో భారద్వాజ; అబ్భుతం, భో భారద్వాజ! యావ సుభాసితం చిదం [యావ సుభాసితమిదం (సీ.)], భో భారద్వాజ, తేన భగవతా జానతా పస్సతా అరహతా సమ్మాసమ్బుద్ధేన. ఏసోవ ఖో, భో భారద్వాజ, హేతు, ఏస పచ్చయో యేనిమే దహరా భిక్ఖూ సుసూ కాళకేసా భద్రేన యోబ్బనేన సమన్నాగతా పఠమేన వయసా అనికీళితావినో కామేసు యావజీవం పరిపుణ్ణం పరిసుద్ధం బ్రహ్మచరియం చరన్తి, అద్ధానఞ్చ ఆపాదేన్తీతి. అహమ్పి ఖో, భో [అహమ్పి భో (సీ. పీ.)] భారద్వాజ, యస్మిం సమయే అరక్ఖితేనేవ కాయేన, అరక్ఖితాయ వాచాయ, అరక్ఖితేన చిత్తేన, అనుపట్ఠితాయ సతియా, అసంవుతేహి ఇన్ద్రియేహి అన్తేపురం పవిసామి, అతివియ మం తస్మిం సమయే లోభధమ్మా పరిసహన్తి. యస్మిఞ్చ ఖ్వాహం, భో భారద్వాజ, సమయే రక్ఖితేనేవ కాయేన, రక్ఖితాయ వాచాయ, రక్ఖితేన చిత్తేన, ఉపట్ఠితాయ సతియా, సంవుతేహి ఇన్ద్రియేహి అన్తేపురం పవిసామి, న మం తథా తస్మిం సమయే లోభధమ్మా పరిసహన్తి. అభిక్కన్తం, భో భారద్వాజ; అభిక్కన్తం, భో భారద్వాజ! సేయ్యథాపి, భో భారద్వాజ, నిక్కుజ్జితం [నికుజ్జితం (పీ.)] వా ఉక్కుజ్జేయ్య, పటిచ్ఛన్నం వా వివరేయ్య, మూళ్హస్స వా మగ్గం ఆచిక్ఖేయ్య, అన్ధకారే వా తేలపజ్జోతం ధారేయ్య, చక్ఖుమన్తో రూపాని దక్ఖన్తీతి; ఏవమేవం భోతా భారద్వాజేన అనేకపరియాయేన ధమ్మో పకాసితో. ఏసాహం, భో భారద్వాజ, తం భగవన్తం సరణం గచ్ఛామి, ధమ్మఞ్చ, భిక్ఖుసఙ్ఘఞ్చ. ఉపాసకం మం భవం భారద్వాజో ధారేతు అజ్జతగ్గే పాణుపేతం సరణం గత’’న్తి. చతుత్థం.