౨. ఉపాదాయసుత్తం

౧౦౫. ‘‘కిస్మిం ను ఖో, భిక్ఖవే, సతి కిం ఉపాదాయ ఉప్పజ్జతి అజ్ఝత్తం సుఖం దుక్ఖ’’న్తి?

‘‘భగవంమూలకా నో, భన్తే, ధమ్మా…పే….

‘‘చక్ఖుస్మిం ఖో, భిక్ఖవే, సతి చక్ఖుం ఉపాదాయ ఉప్పజ్జతి అజ్ఝత్తం సుఖం దుక్ఖం…పే… మనస్మిం సతి మనం ఉపాదాయ ఉప్పజ్జతి అజ్ఝత్తం సుఖం దుక్ఖం. తం కిం మఞ్ఞథ, భిక్ఖవే, చక్ఖు నిచ్చం వా అనిచ్చం వా’’తి?

‘‘అనిచ్చం, భన్తే’’.

‘‘యం పనానిచ్చం దుక్ఖం వా తం సుఖం వా’’తి?

‘‘దుక్ఖం, భన్తే’’.

‘‘యం పనానిచ్చం దుక్ఖం విపరిణామధమ్మం, అపి ను తం అనుపాదాయ ఉప్పజ్జేయ్య అజ్ఝత్తం సుఖం దుక్ఖ’’న్తి?

‘‘నో హేతం భన్తే’’…పే….

‘‘జివ్హా నిచ్చా వా అనిచ్చా వా’’తి?

‘‘అనిచ్చా, భన్తే’’.

‘‘యం పనానిచ్చం దుక్ఖం వా తం సుఖం వా’’తి?

‘‘దుక్ఖం, భన్తే’’.

‘‘యం పనానిచ్చం దుక్ఖం విపరిణామధమ్మం, అపి ను తం అనుపాదాయ ఉప్పజ్జేయ్య అజ్ఝత్తం సుఖం దుక్ఖ’’న్తి?

‘‘నో హేతం, భన్తే’’…పే….

‘‘మనో నిచ్చో వా అనిచ్చో వా’’తి?

‘‘అనిచ్చో, భన్తే’’.

‘‘యం పనానిచ్చం దుక్ఖం వా తం సుఖం వా’’తి?

‘‘దుక్ఖం, భన్తే’’.

‘‘యం పనానిచ్చం దుక్ఖం విపరిణామధమ్మం, అపి ను తం అనుపాదాయ ఉప్పజ్జేయ్య అజ్ఝత్తం సుఖం దుక్ఖ’’న్తి?

‘‘నో హేతం, భన్తే’’.

‘‘ఏవం పస్సం, భిక్ఖవే, సుతవా అరియసావకో చక్ఖుస్మిమ్పి నిబ్బిన్దతి…పే… మనస్మిమ్పి నిబ్బిన్దతి. నిబ్బిన్దం విరజ్జతి; విరాగా విముచ్చతి; విముత్తస్మిం విముత్తమితి ఞాణం హోతి. ‘ఖీణా జాతి, వుసితం బ్రహ్మచరియం, కతం కరణీయం, నాపరం ఇత్థత్తాయా’తి పజానాతీ’’తి. దుతియం.