౬. అస్సజిసుత్తం
౮౮. ఏకం సమయం భగవా రాజగహే విహరతి వేళువనే కలన్దకనివాపే. తేన ఖో పన సమయేన ఆయస్మా అస్సజి కస్సపకారామే విహరతి ఆబాధికో దుక్ఖితో బాళ్హగిలానో. అథ ఖో ఆయస్మా అస్సజి ఉపట్ఠాకే ఆమన్తేసి – ‘‘ఏథ తుమ్హే, ఆవుసో, యేన భగవా తేనుపసఙ్కమథ; ఉపసఙ్కమిత్వా మమ వచనేన భగవతో పాదే సిరసా వన్దథ – ‘అస్సజి, భన్తే, భిక్ఖు ఆబాధికో దుక్ఖితో బాళ్హగిలానో. సో భగవతో పాదే సిరసా వన్దతీ’తి. ఏవఞ్చ వదేథ – ‘సాధు కిర, భన్తే, భగవా యేన అస్సజి భిక్ఖు తేనుపసఙ్కమతు అనుకమ్పం ఉపాదాయా’’’తి. ‘‘ఏవమావుసో’’తి ఖో తే భిక్ఖూ ఆయస్మతో అస్సజిస్స పటిస్సుత్వా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు. ఏకమన్తం నిసిన్నా ఖో తే భిక్ఖూ భగవన్తం ఏతదవోచుం – ‘‘అస్సజి, భన్తే, భిక్ఖు ఆబాధికో…పే… సాధు కిర, భన్తే, భగవా యేన అస్సజి భిక్ఖు తేనుపసఙ్కమతు అనుకమ్పం ఉపాదాయా’’తి. అధివాసేసి భగవా తుణ్హీభావేన.
అథ ఖో భగవా సాయన్హసమయం పటిసల్లానా వుట్ఠితో యేనాయస్మా అస్సజి తేనుపసఙ్కమి. అద్దసా ఖో ఆయస్మా అస్సజి భగవన్తం దూరతోవ ఆగచ్ఛన్తం. దిస్వాన మఞ్చకే సమధోసి. అథ ఖో భగవా ఆయస్మన్తం అస్సజిం [ఆయస్మతో అస్సజిస్స (పీ. క.)] ఏతదవోచ – ‘‘అలం, అస్సజి, మా త్వం మఞ్చకే సమధోసి. సన్తిమాని ఆసనాని పఞ్ఞత్తాని, తత్థాహం నిసీదిస్సామీ’’తి. నిసీది భగవా పఞ్ఞత్తే ఆసనే. నిసజ్జ ఖో భగవా ఆయస్మన్తం అస్సజిం ఏతదవోచ – ‘‘కచ్చి తే, అస్సజి, ఖమనీయం, కచ్చి యాపనీయం…పే… పటిక్కమోసానం పఞ్ఞాయతి నో అభిక్కమో’’తి?
‘‘న మే, భన్తే, ఖమనీయం…పే… అభిక్కమోసానం పఞ్ఞాయతి నో పటిక్కమో’’తి. ‘‘కచ్చి తే, అస్సజి, న కిఞ్చి కుక్కుచ్చం న కోచి విప్పటిసారో’’తి? ‘‘తగ్ఘ మే, భన్తే, అనప్పకం కుక్కుచ్చం అనప్పకో విప్పటిసారో’’తి. ‘‘కచ్చి పన తం, అస్సజి, అత్తా సీలతో న ఉపవదతీ’’తి? ‘‘న ఖో మం, భన్తే, అత్తా సీలతో ఉపవదతీ’’తి. ‘‘నో చే కిర తం, అస్సజి, అత్తా సీలతో ఉపవదతి, అథ కిఞ్చ తే కుక్కుచ్చం కో చ విప్పటిసారో’’తి? ‘‘పుబ్బే ఖ్వాహం, భన్తే, గేలఞ్ఞే పస్సమ్భేత్వా పస్సమ్భేత్వా కాయసఙ్ఖారే విహరామి, సోహం సమాధిం నప్పటిలభామి. తస్స మయ్హం, భన్తే, తం సమాధిం అప్పటిలభతో ఏవం హోతి – ‘నో చస్సాహం పరిహాయామీ’’’తి. ‘‘యే తే, అస్సజి, సమణబ్రాహ్మణా సమాధిసారకా సమాధిసామఞ్ఞా తేసం తం సమాధిం అప్పటిలభతం ఏవం హోతి – ‘నో చస్సు మయం పరిహాయామా’’’తి.
‘‘తం కిం మఞ్ఞసి, అస్సజి, రూపం నిచ్చం వా అనిచ్చం వా’’తి? ‘‘అనిచ్చం, భన్తే’’…పే… విఞ్ఞాణం …పే… తస్మాతిహ…పే… ఏవం పస్సం…పే… నాపరం ఇత్థత్తాయాతి పజానాతీతి. సో సుఖం చే వేదనం వేదయతి [వేదియతి (సీ. పీ.)], సా ‘అనిచ్చా’తి పజానాతి. ‘అనజ్ఝోసితా’తి పజానాతి. ‘అనభినన్దితా’తి పజానాతి. దుక్ఖం చే వేదనం వేదయతి, సా ‘అనిచ్చా’తి పజానాతి. ‘అనజ్ఝోసితా’తి పజానాతి. ‘అనభినన్దితా’తి పజానాతి. అదుక్ఖమసుఖం చే వేదనం వేదయతి, సా ‘అనిచ్చా’తి పజానాతి…పే… ‘అనభినన్దితా’తి పజానాతి. సో సుఖం చే వేదనం వేదయతి, విసంయుత్తో నం వేదయతి; దుక్ఖం చే వేదనం వేదయతి, విసంయుత్తో నం వేదయతి; అదుక్ఖమసుఖం చే వేదనం వేదయతి, విసంయుత్తో నం వేదయతి. సో కాయపరియన్తికం చే వేదనం వేదయమానో ‘కాయపరియన్తికం వేదనం వేదయామీ’తి పజానాతి. జీవితపరియన్తికం చే వేదనం వేదయమానో ‘జీవితపరియన్తికం వేదనం వేదయామీ’తి పజానాతి. ‘కాయస్స భేదా ఉద్ధం జీవితపరియాదానా ఇధేవ సబ్బవేదయితాని అనభినన్దితాని సీతీభవిస్సన్తీ’తి పజానాతి.
‘‘సేయ్యథాపి, అస్సజి, తేలఞ్చ పటిచ్చ, వట్టిఞ్చ పటిచ్చ, తేలప్పదీపో ఝాయేయ్య; తస్సేవ తేలస్స చ వట్టియా చ పరియాదానా అనాహారో నిబ్బాయేయ్య. ఏవమేవ ఖో, అస్సజి, భిక్ఖు కాయపరియన్తికం వేదనం వేదయమానో ‘కాయపరియన్తికం వేదనం వేదయామీ’తి పజానాతి. జీవితపరియన్తికం వేదనం వేదయమానో ‘జీవితపరియన్తికం వేదనం వేదయామీ’తి పజానాతి. ‘కాయస్స భేదా ఉద్ధం జీవితపరియాదానా ఇధేవ సబ్బవేదయితాని అనభినన్దితాని సీతీభవిస్సన్తీ’తి పజానాతీ’’తి. ఛట్ఠం.