౪. ఉపాదానపరిపవత్తసుత్తం

౫౬. సావత్థినిదానం. ‘‘పఞ్చిమే, భిక్ఖవే, ఉపాదానక్ఖన్ధా. కతమే పఞ్చ? రూపుపాదానక్ఖన్ధో, వేదనుపాదానక్ఖన్ధో, సఞ్ఞుపాదానక్ఖన్ధో, సఙ్ఖారుపాదానక్ఖన్ధో, విఞ్ఞాణుపాదానక్ఖన్ధో. యావకీవఞ్చాహం, భిక్ఖవే, ఇమే పఞ్చుపాదానక్ఖన్ధే చతుపరివట్టం యథాభూతం నాబ్భఞ్ఞాసిం, నేవ తావాహం, భిక్ఖవే, సదేవకే లోకే సమారకే సబ్రహ్మకే సస్సమణబ్రాహ్మణియా పజాయ సదేవమనుస్సాయ అనుత్తరం సమ్మాసమ్బోధిం అభిసమ్బుద్ధోతి పచ్చఞ్ఞాసిం. యతో చ ఖ్వాహం, భిక్ఖవే, ఇమే పఞ్చుపాదానక్ఖన్ధే చతుపరివట్టం యథాభూతం అబ్భఞ్ఞాసిం, అథాహం, భిక్ఖవే, సదేవకే లోకే…పే… సదేవమనుస్సాయ అనుత్తరం సమ్మాసమ్బోధిం అభిసమ్బుద్ధోతి పచ్చఞ్ఞాసిం’’.

‘‘కథఞ్చ చతుపరివట్టం? రూపం అబ్భఞ్ఞాసిం, రూపసముదయం అబ్భఞ్ఞాసిం, రూపనిరోధం అబ్భఞ్ఞాసిం, రూపనిరోధగామినిం పటిపదం అబ్భఞ్ఞాసిం; వేదనం… సఞ్ఞం… సఙ్ఖారే… విఞ్ఞాణం అబ్భఞ్ఞాసిం, విఞ్ఞాణసముదయం అబ్భఞ్ఞాసిం, విఞ్ఞాణనిరోధం అబ్భఞ్ఞాసిం, విఞ్ఞాణనిరోధగామినిం పటిపదం అబ్భఞ్ఞాసిం.

‘‘కతమఞ్చ, భిక్ఖవే, రూపం? చత్తారో చ మహాభూతా చతున్నఞ్చ మహాభూతానం ఉపాదాయ రూపం. ఇదం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, రూపం. ఆహారసముదయా రూపసముదయో; ఆహారనిరోధా రూపనిరోధో. అయమేవ అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో రూపనిరోధగామినీ పటిపదా, సేయ్యథిదం – సమ్మాదిట్ఠి…పే… సమ్మాసమాధి.

‘‘యే హి కేచి, భిక్ఖవే, సమణా వా బ్రాహ్మణా వా ఏవం రూపం అభిఞ్ఞాయ, ఏవం రూపసముదయం అభిఞ్ఞాయ, ఏవం రూపనిరోధం అభిఞ్ఞాయ, ఏవం రూపనిరోధగామినిం పటిపదం అభిఞ్ఞాయ రూపస్స నిబ్బిదాయ విరాగాయ నిరోధాయ పటిపన్నా, తే సుప్పటిపన్నా. యే సుప్పటిపన్నా, తే ఇమస్మిం ధమ్మవినయే గాధన్తి.

‘‘యే చ ఖో కేచి, భిక్ఖవే, సమణా వా బ్రాహ్మణా వా ఏవం రూపం అభిఞ్ఞాయ…పే… ఏవం రూపనిరోధగామినిం పటిపదం అభిఞ్ఞాయ, రూపస్స నిబ్బిదా విరాగా నిరోధా అనుపాదా విముత్తా తే సువిముత్తా. యే సువిముత్తా తే కేవలినో. యే కేవలినో వట్టం తేసం నత్థి పఞ్ఞాపనాయ.

‘‘కతమా చ, భిక్ఖవే, వేదనా? ఛయిమే, భిక్ఖవే, వేదనాకాయా – చక్ఖుసమ్ఫస్సజా వేదనా, సోతసమ్ఫస్సజా వేదనా, ఘానసమ్ఫస్సజా వేదనా, జివ్హాసమ్ఫస్సజా వేదనా, కాయసమ్ఫస్సజా వేదనా, మనోసమ్ఫస్సజా వేదనా. అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, వేదనా. ఫస్ససముదయా వేదనాసముదయో; ఫస్సనిరోధా వేదనానిరోధో. అయమేవ అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో వేదనానిరోధగామినీ పటిపదా, సేయ్యథిదం – సమ్మాదిట్ఠి…పే… సమ్మాసమాధి.

‘‘యే హి కేచి, భిక్ఖవే, సమణా వా బ్రాహ్మణా వా ఏవం వేదనం అభిఞ్ఞాయ, ఏవం వేదనాసముదయం అభిఞ్ఞాయ, ఏవం వేదనానిరోధం అభిఞ్ఞాయ, ఏవం వేదనానిరోధగామినిం పటిపదం అభిఞ్ఞాయ వేదనాయ నిబ్బిదాయ విరాగాయ నిరోధాయ పటిపన్నా, తే సుప్పటిపన్నా. యే సుప్పటిపన్నా, తే ఇమస్మిం ధమ్మవినయే గాధన్తి.

‘‘యే చ ఖో కేచి, భిక్ఖవే, సమణా వా బ్రాహ్మణా వా ఏవం వేదనం అభిఞ్ఞాయ…పే… ఏవం వేదనానిరోధగామినిం పటిపదం అభిఞ్ఞాయ…పే… వట్టం తేసం నత్థి పఞ్ఞాపనాయ.

‘‘కతమా చ, భిక్ఖవే, సఞ్ఞా? ఛయిమే, భిక్ఖవే, సఞ్ఞాకాయా – రూపసఞ్ఞా, సద్దసఞ్ఞా, గన్ధసఞ్ఞా, రససఞ్ఞా, ఫోట్ఠబ్బసఞ్ఞా, ధమ్మసఞ్ఞా. అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, సఞ్ఞా. ఫస్ససముదయా సఞ్ఞాసముదయో; ఫస్సనిరోధా సఞ్ఞానిరోధో. అయమేవ అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో సఞ్ఞానిరోధగామినీ పటిపదా, సేయ్యథిదం – సమ్మాదిట్ఠి…పే… సమ్మాసమాధి…పే… వట్టం తేసం నత్థి పఞ్ఞాపనాయ.

‘‘కతమే చ, భిక్ఖవే, సఙ్ఖారా? ఛయిమే, భిక్ఖవే, చేతనాకాయా – రూపసఞ్చేతనా, సద్దసఞ్చేతనా, గన్ధసఞ్చేతనా, రససఞ్చేతనా, ఫోట్ఠబ్బసఞ్చేతనా, ధమ్మసఞ్చేతనా. ఇమే వుచ్చన్తి, భిక్ఖవే, సఙ్ఖారా. ఫస్ససముదయా సఙ్ఖారసముదయో; ఫస్సనిరోధా సఙ్ఖారనిరోధో. అయమేవ అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో సఙ్ఖారనిరోధగామినీ పటిపదా, సేయ్యథిదం – సమ్మాదిట్ఠి…పే… సమ్మాసమాధి.

‘‘యే హి కేచి, భిక్ఖవే, సమణా వా బ్రాహ్మణా వా ఏవం సఙ్ఖారే అభిఞ్ఞాయ, ఏవం సఙ్ఖారసముదయం అభిఞ్ఞాయ, ఏవం సఙ్ఖారనిరోధం అభిఞ్ఞాయ, ఏవం సఙ్ఖారనిరోధగామినిం పటిపదం అభిఞ్ఞాయ సఙ్ఖారానం నిబ్బిదాయ విరాగాయ నిరోధాయ పటిపన్నా, తే సుప్పటిపన్నా. యే సుప్పటిపన్నా, తే ఇమస్మిం ధమ్మవినయే గాధన్తి.

‘‘యే చ ఖో కేచి, భిక్ఖవే, సమణా వా బ్రాహ్మణా వా ఏవం సఙ్ఖారే అభిఞ్ఞాయ, ఏవం సఙ్ఖారసముదయం అభిఞ్ఞాయ, ఏవం సఙ్ఖారనిరోధం అభిఞ్ఞాయ, ఏవం సఙ్ఖారనిరోధగామినిం పటిపదం అభిఞ్ఞాయ సఙ్ఖారానం నిబ్బిదా విరాగా నిరోధా అనుపాదా విముత్తా, తే సువిముత్తా. యే సువిముత్తా, తే కేవలినో. యే కేవలినో వట్టం తేసం నత్థి పఞ్ఞాపనాయ.

‘‘కతమఞ్చ, భిక్ఖవే, విఞ్ఞాణం? ఛయిమే, భిక్ఖవే, విఞ్ఞాణకాయా – చక్ఖువిఞ్ఞాణం, సోతవిఞ్ఞాణం, ఘానవిఞ్ఞాణం, జివ్హావిఞ్ఞాణం, కాయవిఞ్ఞాణం, మనోవిఞ్ఞాణం. ఇదం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, విఞ్ఞాణం. నామరూపసముదయా విఞ్ఞాణసముదయో; నామరూపనిరోధా విఞ్ఞాణనిరోధో. అయమేవ అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో విఞ్ఞాణనిరోధగామినీ పటిపదా, సేయ్యథిదం – సమ్మాదిట్ఠి…పే… సమ్మాసమాధి.

‘‘యే హి కేచి, భిక్ఖవే, సమణా వా బ్రాహ్మణా వా ఏవం విఞ్ఞాణం అభిఞ్ఞాయ, ఏవం విఞ్ఞాణసముదయం అభిఞ్ఞాయ, ఏవం విఞ్ఞాణనిరోధం అభిఞ్ఞాయ, ఏవం విఞ్ఞాణనిరోధగామినిం పటిపదం అభిఞ్ఞాయ విఞ్ఞాణస్స నిబ్బిదాయ విరాగాయ నిరోధాయ పటిపన్నా, తే సుప్పటిపన్నా. యే సుప్పటిపన్నా, తే ఇమస్మిం ధమ్మవినయే గాధన్తి.

‘‘యే చ ఖో కేచి, భిక్ఖవే, సమణా వా బ్రాహ్మణా వా ఏవం విఞ్ఞాణం అభిఞ్ఞాయ, ఏవం విఞ్ఞాణసముదయం అభిఞ్ఞాయ, ఏవం విఞ్ఞాణనిరోధం అభిఞ్ఞాయ, ఏవం విఞ్ఞాణనిరోధగామినిం పటిపదం అభిఞ్ఞాయ విఞ్ఞాణస్స నిబ్బిదా విరాగా నిరోధా అనుపాదా విముత్తా, తే సువిముత్తా. యే సువిముత్తా, తే కేవలినో. యే కేవలినో వట్టం తేసం నత్థి పఞ్ఞాపనాయా’’తి. చతుత్థం.