౧. ఉపయసుత్తం

౫౩. సావత్థినిదానం. ‘‘ఉపయో [ఉపాయో (బహూసు)], భిక్ఖవే, అవిముత్తో, అనుపయో విముత్తో. రూపుపయం [రూపూపాయం (సీ. స్యా. కం.), రూపుపాయం (పీ. క.)] వా, భిక్ఖవే, విఞ్ఞాణం తిట్ఠమానం తిట్ఠేయ్య, రూపారమ్మణం రూపప్పతిట్ఠం నన్దూపసేచనం వుద్ధిం విరూళ్హిం వేపుల్లం ఆపజ్జేయ్య. వేదనుపయం వా…పే… సఞ్ఞుపయం వా…పే… సఙ్ఖారుపయం వా, భిక్ఖవే, విఞ్ఞాణం తిట్ఠమానం తిట్ఠేయ్య, సఙ్ఖారారమ్మణం సఙ్ఖారప్పతిట్ఠం నన్దూపసేచనం వుద్ధిం విరూళ్హిం వేపుల్లం ఆపజ్జేయ్య’’.

‘‘యో, భిక్ఖవే, ఏవం వదేయ్య – ‘అహమఞ్ఞత్ర రూపా అఞ్ఞత్ర వేదనాయ అఞ్ఞత్ర సఞ్ఞాయ అఞ్ఞత్ర సఙ్ఖారేహి విఞ్ఞాణస్స ఆగతిం వా గతిం వా చుతిం వా ఉపపత్తిం వా వుద్ధిం వా విరూళ్హిం వా వేపుల్లం వా పఞ్ఞాపేస్సామీ’తి, నేతం ఠానం విజ్జతి.

‘‘రూపధాతుయా చే, భిక్ఖవే, భిక్ఖునో రాగో పహీనో హోతి. రాగస్స పహానా వోచ్ఛిజ్జతారమ్మణం పతిట్ఠా విఞ్ఞాణస్స న హోతి. వేదనాధాతుయా చే, భిక్ఖవే… సఞ్ఞాధాతుయా చే భిక్ఖవే… సఙ్ఖారధాతుయా చే భిక్ఖవే… విఞ్ఞాణధాతుయా చే, భిక్ఖవే, భిక్ఖునో రాగో పహీనో హోతి. రాగస్స పహానా వోచ్ఛిజ్జతారమ్మణం పతిట్ఠా విఞ్ఞాణస్స న హోతి. తదప్పతిట్ఠితం విఞ్ఞాణం అవిరూళ్హం అనభిసఙ్ఖచ్చవిముత్తం. విముత్తత్తా ఠితం. ఠితత్తా సన్తుసితం. సన్తుసితత్తా న పరితస్సతి. అపరితస్సం పచ్చత్తఞ్ఞేవ పరినిబ్బాయతి. ‘ఖీణా జాతి, వుసితం బ్రహ్మచరియం, కతం కరణీయం, నాపరం ఇత్థత్తాయా’తి పజానాతీ’’తి. పఠమం.