౬. దుతియఅవిజ్జాపచ్చయసుత్తం
౩౬. సావత్థియం విహరతి…పే… ‘‘అవిజ్జాపచ్చయా, భిక్ఖవే, సఙ్ఖారా; సఙ్ఖారపచ్చయా విఞ్ఞాణం…పే… ఏవమేతస్స కేవలస్స దుక్ఖక్ఖన్ధస్స సముదయో హోతి.
‘‘‘కతమం జరామరణం, కస్స చ పనిదం జరామరణ’న్తి ఇతి వా, భిక్ఖవే, యో వదేయ్య, ‘అఞ్ఞం జరామరణం, అఞ్ఞస్స చ పనిదం జరామరణ’న్తి ఇతి వా, భిక్ఖవే, యో వదేయ్య, ఉభయమేతం ఏకత్థం బ్యఞ్జనమేవ నానం. ‘తం జీవం తం సరీరం’ ఇతి వా, భిక్ఖవే, దిట్ఠియా సతి బ్రహ్మచరియవాసో న హోతి. ‘అఞ్ఞం జీవం అఞ్ఞం సరీరం’ ఇతి వా, భిక్ఖవే, దిట్ఠియా సతి బ్రహ్మచరియవాసో న హోతి. ఏతే తే, భిక్ఖవే, ఉభో అన్తే అనుపగమ్మ మజ్ఝేన తథాగతో ధమ్మం దేసేతి – ‘జాతిపచ్చయా జరామరణ’’’న్తి.
‘‘కతమా జాతి…పే… కతమో భవో… కతమం ఉపాదానం… కతమా తణ్హా… కతమా వేదనా… కతమో ఫస్సో… కతమం సళాయతనం… కతమం నామరూపం… కతమం విఞ్ఞాణం… కతమే సఙ్ఖారా, కస్స చ పనిమే సఙ్ఖారాతి ఇతి వా, భిక్ఖవే, యో వదేయ్య, ‘అఞ్ఞే సఙ్ఖారా అఞ్ఞస్స చ పనిమే సఙ్ఖారా’తి ఇతి వా, భిక్ఖవే, యో వదేయ్య, ఉభయమేతం ఏకత్థం బ్యఞ్జనమేవ నానం. ‘తం జీవం తం సరీరం’ ఇతి వా, భిక్ఖవే, దిట్ఠియా సతి బ్రహ్మచరియవాసో న హోతి. ‘అఞ్ఞం జీవం అఞ్ఞం సరీరం’ ఇతి వా, భిక్ఖవే, దిట్ఠియా సతి బ్రహ్మచరియవాసో న హోతి. ఏతే తే, భిక్ఖవే, ఉభో అన్తే అనుపగమ్మ మజ్ఝేన తథాగతో ధమ్మం దేసేతి – ‘అవిజ్జాపచ్చయా సఙ్ఖారా’’’తి.
‘‘అవిజ్జాయ త్వేవ, భిక్ఖవే, అసేసవిరాగనిరోధా యానిస్స తాని విసూకాయికాని విసేవితాని విప్ఫన్దితాని కానిచి కానిచి. ‘కతమం జరామరణం, కస్స చ పనిదం జరామరణం’ ఇతి వా, ‘అఞ్ఞం జరామరణం, అఞ్ఞస్స చ పనిదం జరామరణం’ ఇతి వా, ‘తం జీవం తం సరీరం’ ఇతి వా, ‘అఞ్ఞం జీవం, అఞ్ఞం సరీరం’ ఇతి వా. సబ్బానిస్స తాని పహీనాని భవన్తి ఉచ్ఛిన్నమూలాని తాలావత్థుకతాని అనభావఙ్కతాని ఆయతిం అనుప్పాదధమ్మాని.
‘‘అవిజ్జాయ త్వేవ, భిక్ఖవే, అసేసవిరాగనిరోధా యానిస్స తాని విసూకాయికాని విసేవితాని విప్ఫన్దితాని కానిచి కానిచి. కతమా జాతి…పే… కతమో భవో… కతమం ఉపాదానం… కతమా తణ్హా… కతమా వేదనా… కతమో ఫస్సో… కతమం సళాయతనం… కతమం నామరూపం… కతమం విఞ్ఞాణం… ‘కతమే సఙ్ఖారా, కస్స చ పనిమే సఙ్ఖారా’ ఇతి వా, ‘అఞ్ఞే సఙ్ఖారా, అఞ్ఞస్స చ పనిమే సఙ్ఖారా’ ఇతి వా; ‘తం జీవం తం సరీరం’ ఇతి వా, ‘అఞ్ఞం జీవం అఞ్ఞం సరీరం’ ఇతి వా. సబ్బానిస్స తాని పహీనాని భవన్తి ఉచ్ఛిన్నమూలాని తాలావత్థుకతాని అనభావఙ్కతాని ఆయతిం అనుప్పాదధమ్మానీ’’తి. ఛట్ఠం.