౧. భూతసుత్తం
౩౧. ఏకం సమయం భగవా సావత్థియం విహరతి. తత్ర ఖో భగవా ఆయస్మన్తం సారిపుత్తం ఆమన్తేసి – ‘‘వుత్తమిదం, సారిపుత్త, పారాయనే [పారాయణే (సీ.)] అజితపఞ్హే –
‘‘యే చ సఙ్ఖాతధమ్మాసే, యే చ సేక్ఖా పుథూ ఇధ;
తేసం మే నిపకో ఇరియం, పుట్ఠో పబ్రూహి మారిసా’’తి.
‘‘ఇమస్స ను ఖో, సారిపుత్త, సంఖిత్తేన భాసితస్స కథం విత్థారేన అత్థో దట్ఠబ్బో’’తి? ఏవం వుత్తే, ఆయస్మా సారిపుత్తో తుణ్హీ అహోసి. దుతియమ్పి ఖో భగవా ఆయస్మన్తం సారిపుత్తం ఆమన్తేసి…పే… దుతియమ్పి ఖో ఆయస్మా సారిపుత్తో తుణ్హీ అహోసి. తతియమ్పి ఖో భగవా ఆయస్మన్తం సారిపుత్తం ఆమన్తేసి – ‘‘వుత్తమిదం, సారిపుత్త, పారాయనే అజితపఞ్హే –
‘‘యే చ సఙ్ఖాతధమ్మాసే, యే చ సేక్ఖా పుథూ ఇధ;
తేసం మే నిపకో ఇరియం, పుట్ఠో పబ్రూహి మారిసా’’తి.
‘‘ఇమస్స ను ఖో, సారిపుత్త, సంఖిత్తేన భాసితస్స కథం విత్థారేన అత్థో దట్ఠబ్బో’’తి? తతియమ్పి ఖో ఆయస్మా సారిపుత్తో తుణ్హీ అహోసి.
‘‘భూతమిదన్తి, సారిపుత్త, పస్ససీ’’తి? భూతమిదన్తి, భన్తే, యథాభూతం సమ్మప్పఞ్ఞాయ పస్సతి. భూతమిదన్తి యథాభూతం సమ్మప్పఞ్ఞాయ దిస్వా భూతస్స నిబ్బిదాయ విరాగాయ నిరోధాయ పటిపన్నో హోతి. తదాహారసమ్భవన్తి యథాభూతం సమ్మప్పఞ్ఞాయ పస్సతి. తదాహారసమ్భవన్తి యథాభూతం సమ్మప్పఞ్ఞాయ దిస్వా ఆహారసమ్భవస్స నిబ్బిదాయ విరాగాయ నిరోధాయ పటిపన్నో హోతి. తదాహారనిరోధా యం భూతం తం నిరోధధమ్మన్తి యథాభూతం సమ్మప్పఞ్ఞాయ పస్సతి. తదాహారనిరోధా యం భూతం తం నిరోధధమ్మన్తి యథాభూతం సమ్మప్పఞ్ఞాయ దిస్వా నిరోధధమ్మస్స నిబ్బిదాయ విరాగాయ నిరోధాయ పటిపన్నో హోతి. ఏవం ఖో, భన్తే, సేక్ఖో హోతి.
‘‘కథఞ్చ, భన్తే, సఙ్ఖాతధమ్మో హోతి? భూతమిదన్తి, భన్తే, యథాభూతం సమ్మప్పఞ్ఞాయ పస్సతి. భూతమిదన్తి యథాభూతం సమ్మప్పఞ్ఞాయ దిస్వా భూతస్స నిబ్బిదా విరాగా నిరోధా అనుపాదా విముత్తో హోతి. తదాహారసమ్భవన్తి యథాభూతం సమ్మప్పఞ్ఞాయ పస్సతి. తదాహారసమ్భవన్తి యథాభూతం సమ్మప్పఞ్ఞాయ దిస్వా ఆహారసమ్భవస్స నిబ్బిదా విరాగా నిరోధా అనుపాదా విముత్తో హోతి. తదాహారనిరోధా యం భూతం తం నిరోధధమ్మన్తి యథాభూతం సమ్మప్పఞ్ఞాయ పస్సతి. తదాహారనిరోధా యం భూతం తం నిరోధధమ్మన్తి యథాభూతం సమ్మప్పఞ్ఞాయ దిస్వా నిరోధధమ్మస్స నిబ్బిదా విరాగా నిరోధా అనుపాదా విముత్తో హోతి. ఏవం ఖో, భన్తే, సఙ్ఖాతధమ్మో హోతి. ఇతి ఖో, భన్తే, యం తం వుత్తం పారాయనే అజితపఞ్హే –
‘‘యే చ సఙ్ఖాతధమ్మాసే, యే చ సేక్ఖా పుథూ ఇధ;
తేసం మే నిపకో ఇరియం, పుట్ఠో పబ్రూహి మారిసా’’తి.
‘‘ఇమస్స ఖ్వాహం, భన్తే, సంఖిత్తేన భాసితస్స ఏవం విత్థారేన అత్థం ఆజానామీ’’తి.
‘‘సాధు సాధు, సారిపుత్త, భూతమిదన్తి, సారిపుత్త, యథాభూతం సమ్మప్పఞ్ఞాయ పస్సతి. భూతమిదన్తి యథాభూతం సమ్మప్పఞ్ఞాయ దిస్వా భూతస్స నిబ్బిదాయ విరాగాయ నిరోధాయ పటిప్పన్నో హోతి. తదాహారసమ్భవన్తి యథాభూతం సమ్మప్పఞ్ఞాయ పస్సతి. తదాహారసమ్భవన్తి యథాభూతం సమ్మప్పఞ్ఞాయ దిస్వా ఆహారసమ్భవస్స నిబ్బిదాయ విరాగాయ నిరోధాయ పటిపన్నో హోతి. తదాహారనిరోధా యం భూతం నిరోధధమ్మన్తి యథాభూతం సమ్మప్పఞ్ఞాయ పస్సతి. తదాహారనిరోధా యం భూతం తం నిరోధధమ్మన్తి యథాభూతం సమ్మప్పఞ్ఞాయ దిస్వా నిరోధధమ్మస్స నిబ్బిదాయ విరాగాయ నిరోధాయ పటిపన్నో హోతి. ఏవం ఖో, సారిపుత్త, సేక్ఖో హోతి.
‘‘కథఞ్చ, సారిపుత్త, సఙ్ఖాతధమ్మో హోతి? భూతమిదన్తి, సారిపుత్త, యథాభూతం సమ్మప్పఞ్ఞాయ పస్సతి. భూతమిదన్తి యథాభూతం సమ్మప్పఞ్ఞాయ దిస్వా భూతస్స నిబ్బిదా విరాగా నిరోధా అనుపాదా విముత్తో హోతి. తదాహారసమ్భవన్తి యథాభూతం సమ్మప్పఞ్ఞాయ పస్సతి. తదాహారసమ్భవన్తి యథాభూతం సమ్మప్పఞ్ఞాయ దిస్వా ఆహారసమ్భవస్స నిబ్బిదా విరాగా నిరోధా అనుపాదా విముత్తో హోతి. తదాహారనిరోధా యం భూతం తం నిరోధధమ్మన్తి యథాభూతం సమ్మప్పఞ్ఞాయ పస్సతి. తదాహారనిరోధా యం భూతం తం నిరోధధమ్మన్తి యథాభూతం సమ్మప్పఞ్ఞా దిస్వా నిరోధధమ్మస్స నిబ్బిదా విరాగా నిరోధా అనుపాదా విముత్తో హోతి. ఏవం ఖో, సారిపుత్త, సఙ్ఖాతధమ్మో హోతి. ఇతి ఖో, సారిపుత్త, యం తం వుత్తం పారాయనే అజితపఞ్హే –
‘‘యే చ సఙ్ఖాతధమ్మాసే, యే చ సేక్ఖా పుథూ ఇధ;
తేసం మే నిపకో ఇరియం, పుట్ఠో పబ్రూహి మారిసా’’తి.
‘‘ఇమస్స ఖో సారిపుత్త సంఖిత్తేన భాసితస్స ఏవం విత్థారేన అత్థో దట్ఠబ్బో’’తి. పఠమం.