౨. అరతిసుత్తం

౨౧౦. ఏకం సమయం…పే… ఆయస్మా వఙ్గీసో ఆళవియం విహరతి అగ్గాళవే చేతియే ఆయస్మతా నిగ్రోధకప్పేన ఉపజ్ఝాయేన సద్ధిం. తేన ఖో పన సమయేన ఆయస్మా నిగ్రోధకప్పో పచ్ఛాభత్తం పిణ్డపాతపటిక్కన్తో విహారం పవిసతి, సాయం వా నిక్ఖమతి అపరజ్జు వా కాలే. తేన ఖో పన సమయేన ఆయస్మతో వఙ్గీసస్స అనభిరతి ఉప్పన్నా హోతి, రాగో చిత్తం అనుద్ధంసేతి. అథ ఖో ఆయస్మతో వఙ్గీసస్స ఏతదహోసి – ‘‘అలాభా వత మే, న వత మే లాభా; దుల్లద్ధం వత మే, న వత మే సులద్ధం; యస్స మే అనభిరతి ఉప్పన్నా, రాగో చిత్తం అనుద్ధంసేతి; తం కుతేత్థ లబ్భా, యం మే పరో అనభిరతిం వినోదేత్వా అభిరతిం ఉప్పాదేయ్య. యంనూనాహం అత్తనావ అత్తనో అనభిరతిం వినోదేత్వా అభిరతిం ఉప్పాదేయ్య’’న్తి. అథ ఖో ఆయస్మా వఙ్గీసో అత్తనావ అత్తనో అనభిరతిం వినోదేత్వా అభిరతిం ఉప్పాదేత్వా తాయం వేలాయం ఇమా గాథాయో అభాసి –

‘‘అరతిఞ్చ రతిఞ్చ పహాయ, సబ్బసో గేహసితఞ్చ వితక్కం;

వనథం న కరేయ్య కుహిఞ్చి, నిబ్బనథో అరతో స హి భిక్ఖు [స భిక్ఖు (క.)].

‘‘యమిధ పథవిఞ్చ వేహాసం, రూపగతఞ్చ జగతోగధం;

కిఞ్చి పరిజీయతి సబ్బమనిచ్చం, ఏవం సమేచ్చ చరన్తి ముతత్తా.

‘‘ఉపధీసు జనా గధితాసే [గథితాసే (సీ.)], దిట్ఠసుతే పటిఘే చ ముతే చ;

ఏత్థ వినోదయ ఛన్దమనేజో, యో ఏత్థ న లిమ్పతి తం మునిమాహు.

‘‘అథ సట్ఠినిస్సితా సవితక్కా, పుథూ జనతాయ అధమ్మా నివిట్ఠా;

న చ వగ్గగతస్స కుహిఞ్చి, నో పన దుట్ఠుల్లభాణీ స భిక్ఖు.

‘‘దబ్బో చిరరత్తసమాహితో, అకుహకో నిపకో అపిహాలు;

సన్తం పదం అజ్ఝగమా ముని పటిచ్చ, పరినిబ్బుతో కఙ్ఖతి కాల’’న్తి.