౫. మానత్థద్ధసుత్తం

౨౦౧. సావత్థినిదానం. తేన ఖో పన సమయేన మానత్థద్ధో నామ బ్రాహ్మణో సావత్థియం పటివసతి. సో నేవ మాతరం అభివాదేతి, న పితరం అభివాదేతి, న ఆచరియం అభివాదేతి, న జేట్ఠభాతరం అభివాదేతి. తేన ఖో పన సమయేన భగవా మహతియా పరిసాయ పరివుతో ధమ్మం దేసేతి. అథ ఖో మానత్థద్ధస్స బ్రాహ్మణస్స ఏతదహోసి – ‘‘అయం ఖో సమణో గోతమో మహతియా పరిసాయ పరివుతో ధమ్మం దేసేతి. యంనూనాహం యేన సమణో గోతమో తేనుపసఙ్కమేయ్యం. సచే మం సమణో గోతమో ఆలపిస్సతి, అహమ్పి తం ఆలపిస్సామి. నో చే మం సమణో గోతమో ఆలపిస్సతి, అహమ్పి నాలపిస్సామీ’’తి. అథ ఖో మానత్థద్ధో బ్రాహ్మణో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా తుణ్హీభూతో ఏకమన్తం అట్ఠాసి. అథ ఖో భగవా తం నాలపి. అథ ఖో మానత్థద్ధో బ్రాహ్మణో – ‘నాయం సమణో గోతమో కిఞ్చి జానాతీ’తి తతోవ పున నివత్తితుకామో అహోసి. అథ ఖో భగవా మానత్థద్ధస్స బ్రాహ్మణస్స చేతసా చేతోపరివితక్కమఞ్ఞాయ మానత్థద్ధం బ్రాహ్మణం గాథాయ అజ్ఝభాసి –

‘‘న మానం బ్రాహ్మణ సాధు, అత్థికస్సీధ బ్రాహ్మణ;

యేన అత్థేన ఆగచ్ఛి, తమేవమనుబ్రూహయే’’తి.

అథ ఖో మానత్థద్ధో బ్రాహ్మణో – ‘‘చిత్తం మే సమణో గోతమో జానాతీ’’తి తత్థేవ భగవతో పాదేసు సిరసా నిపతిత్వా భగవతో పాదాని ముఖేన చ పరిచుమ్బతి పాణీహి చ పరిసమ్బాహతి, నామఞ్చ సావేతి – ‘‘మానత్థద్ధాహం, భో గోతమ, మానత్థద్ధాహం, భో గోతమా’’తి. అథ ఖో సా పరిసా అబ్భుతచిత్తజాతా [అబ్భుతచిత్తజాతా (సీ. స్యా. కం. పీ.), అచ్ఛరియబ్భుతచిత్తజాతా (క.)] అహోసి – ‘అచ్ఛరియం వత భో, అబ్భుతం వత భో! అయఞ్హి మానత్థద్ధో బ్రాహ్మణో నేవ మాతరం అభివాదేతి, న పితరం అభివాదేతి, న ఆచరియం అభివాదేతి, న జేట్ఠభాతరం అభివాదేతి; అథ చ పన సమణే గోతమే ఏవరూపం పరమనిపచ్చకారం కరోతీ’తి. అథ ఖో భగవా మానత్థద్ధం బ్రాహ్మణం ఏతదవోచ – ‘‘అలం, బ్రాహ్మణ, ఉట్ఠేహి, సకే ఆసనే నిసీద. యతో తే మయి చిత్తం పసన్న’’న్తి. అథ ఖో మానత్థద్ధో బ్రాహ్మణో సకే ఆసనే నిసీదిత్వా భగవన్తం గాథాయ అజ్ఝభాసి –

‘‘కేసు న మానం కయిరాథ, కేసు చస్స సగారవో;

క్యస్స అపచితా అస్సు, క్యస్సు సాధు సుపూజితా’’తి.

‘‘మాతరి పితరి చాపి, అథో జేట్ఠమ్హి భాతరి;

ఆచరియే చతుత్థమ్హి,

తేసు న మానం కయిరాథ;

తేసు అస్స సగారవో,

త్యస్స అపచితా అస్సు;

త్యస్సు సాధు సుపూజితా.

‘‘అరహన్తే సీతీభూతే, కతకిచ్చే అనాసవే;

నిహచ్చ మానం అథద్ధో, తే నమస్సే అనుత్తరే’’తి.

ఏవం వుత్తే, మానత్థద్ధో బ్రాహ్మణో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘అభిక్కన్తం, భో గోతమ…పే… ఉపాసకం మం భవం గోతమో ధారేతు అజ్జతగ్గే పాణుపేతం సరణం గత’’న్తి.