౨. అక్కోససుత్తం

౧౮౮. ఏకం సమయం భగవా రాజగహే విహరతి వేళువనే కలన్దకనివాపే. అస్సోసి ఖో అక్కోసకభారద్వాజో బ్రాహ్మణో – ‘‘భారద్వాజగోత్తో కిర బ్రాహ్మణో సమణస్స గోతమస్స సన్తికే అగారస్మా అనగారియం పబ్బజితో’’తి కుపితో అనత్తమనో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అసబ్భాహి ఫరుసాహి వాచాహి అక్కోసతి పరిభాసతి.

ఏవం వుత్తే, భగవా అక్కోసకభారద్వాజం బ్రాహ్మణం ఏతదవోచ – ‘‘తం కిం మఞ్ఞసి, బ్రాహ్మణ, అపి ను ఖో తే ఆగచ్ఛన్తి మిత్తామచ్చా ఞాతిసాలోహితా అతిథియో [అతిథయో (?)]’’తి? ‘‘అప్పేకదా మే, భో గోతమ, ఆగచ్ఛన్తి మిత్తామచ్చా ఞాతిసాలోహితా అతిథియో’’తి. ‘‘‘తం కిం మఞ్ఞసి, బ్రాహ్మణ, అపి ను తేసం అనుప్పదేసి ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా సాయనీయం వా’’’తి? ‘‘‘అప్పేకదా నేసాహం, భో గోతమ, అనుప్పదేమి ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా సాయనీయం వా’’’తి. ‘‘‘సచే ఖో పన తే, బ్రాహ్మణ, నప్పటిగ్గణ్హన్తి, కస్స తం హోతీ’’’తి? ‘‘‘సచే తే, భో గోతమ, నప్పటిగ్గణ్హన్తి, అమ్హాకమేవ తం హోతీ’’’తి. ‘‘ఏవమేవ ఖో, బ్రాహ్మణ, యం త్వం అమ్హే అనక్కోసన్తే అక్కోససి, అరోసేన్తే రోసేసి, అభణ్డన్తే భణ్డసి, తం తే మయం నప్పటిగ్గణ్హామ. తవేవేతం, బ్రాహ్మణ, హోతి; తవేవేతం, బ్రాహ్మణ, హోతి’’.

‘‘యో ఖో, బ్రాహ్మణ, అక్కోసన్తం పచ్చక్కోసతి, రోసేన్తం పటిరోసేతి, భణ్డన్తం పటిభణ్డతి, అయం వుచ్చతి, బ్రాహ్మణ, సమ్భుఞ్జతి వీతిహరతీతి. తే మయం తయా నేవ సమ్భుఞ్జామ న వీతిహరామ. తవేవేతం, బ్రాహ్మణ, హోతి; తవేవేతం, బ్రాహ్మణ, హోతీ’’తి. ‘‘భవన్తం ఖో గోతమం సరాజికా పరిసా ఏవం జానాతి – ‘అరహం సమణో గోతమో’తి. అథ చ పన భవం గోతమో కుజ్ఝతీ’’తి.

‘‘అక్కోధస్స కుతో కోధో, దన్తస్స సమజీవినో;

సమ్మదఞ్ఞా విముత్తస్స, ఉపసన్తస్స తాదినో.

‘‘తస్సేవ తేన పాపియో, యో కుద్ధం పటికుజ్ఝతి;

కుద్ధం అప్పటికుజ్ఝన్తో, సఙ్గామం జేతి దుజ్జయం.

‘‘ఉభిన్నమత్థం చరతి, అత్తనో చ పరస్స చ;

పరం సఙ్కుపితం ఞత్వా, యో సతో ఉపసమ్మతి.

‘‘ఉభిన్నం తికిచ్ఛన్తానం, అత్తనో చ పరస్స చ;

జనా మఞ్ఞన్తి బాలోతి, యే ధమ్మస్స అకోవిదా’’తి.

ఏవం వుత్తే, అక్కోసకభారద్వాజో బ్రాహ్మణో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘అభిక్కన్తం, భో గోతమ…పే… ఏసాహం భవన్తం గోతమం సరణం గచ్ఛామి ధమ్మఞ్చ భిక్ఖుసఙ్ఘఞ్చ. లభేయ్యాహం, భన్తే, భోతో గోతమస్స సన్తికే పబ్బజ్జం, లభేయ్యం ఉపసమ్పద’’న్తి.

అలత్థ ఖో అక్కోసకభారద్వాజో బ్రాహ్మణో భగవతో సన్తికే పబ్బజ్జం, అలత్థ ఉపసమ్పదం. అచిరూపసమ్పన్నో ఖో పనాయస్మా అక్కోసకభారద్వాజో ఏకో వూపకట్ఠో అప్పమత్తో ఆతాపీ పహితత్తో విహరన్తో నచిరస్సేవ – యస్సత్థాయ కులపుత్తా సమ్మదేవ అగారస్మా అనగారియం పబ్బజన్తి తదనుత్తరం – బ్రహ్మచరియపరియోసానం దిట్ఠేవ ధమ్మే సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా ఉపసమ్పజ్జ విహాసి. ‘‘ఖీణా జాతి, వుసితం బ్రహ్మచరియం, కతం కరణీయం నాపరం ఇత్థత్తాయా’’తి అబ్భఞ్ఞాసి. అఞ్ఞతరో చ పనాయస్మా భారద్వాజో అరహతం అహోసీతి.