౬. బ్రహ్మలోకసుత్తం
౧౭౭. సావత్థినిదానం. తేన ఖో పన సమయేన భగవా దివావిహారగతో హోతి పటిసల్లీనో. అథ ఖో సుబ్రహ్మా చ పచ్చేకబ్రహ్మా సుద్ధావాసో చ పచ్చేకబ్రహ్మా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా పచ్చేకం ద్వారబాహం [పచ్చేకద్వారబాహం (పీ. క.)] ఉపనిస్సాయ అట్ఠంసు. అథ ఖో సుబ్రహ్మా పచ్చేకబ్రహ్మా సుద్ధావాసం పచ్చేకబ్రహ్మానం ఏతదవోచ – ‘‘అకాలో ఖో తావ, మారిస, భగవన్తం పయిరుపాసితుం; దివావిహారగతో భగవా పటిసల్లీనో చ. అసుకో చ బ్రహ్మలోకో ఇద్ధో చేవ ఫీతో చ, బ్రహ్మా చ తత్ర పమాదవిహారం విహరతి. ఆయామ, మారిస, యేన సో బ్రహ్మలోకో తేనుపసఙ్కమిస్సామ; ఉపసఙ్కమిత్వా తం బ్రహ్మానం సంవేజేయ్యామా’’తి. ‘‘ఏవం, మారిసా’’తి ఖో సుద్ధావాసో పచ్చేకబ్రహ్మా సుబ్రహ్మునో పచ్చేకబ్రహ్మునో పచ్చస్సోసి.
అథ ఖో సుబ్రహ్మా చ పచ్చేకబ్రహ్మా సుద్ధావాసో చ పచ్చేకబ్రహ్మా – సేయ్యథాపి నామ బలవా పురిసో…పే… ఏవమేవ – భగవతో పురతో అన్తరహితా తస్మిం బ్రహ్మలోకే పాతురహేసుం. అద్దసా ఖో సో బ్రహ్మా తే బ్రహ్మానో దూరతోవ ఆగచ్ఛన్తే. దిస్వాన తే బ్రహ్మానో ఏతదవోచ – ‘‘హన్ద కుతో ను తుమ్హే, మారిసా, ఆగచ్ఛథా’’తి? ‘‘ఆగతా ఖో మయం, మారిస, అమ్హ తస్స భగవతో సన్తికా అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స. గచ్ఛేయ్యాసి పన త్వం, మారిస, తస్స భగవతో ఉపట్ఠానం అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్సా’’తి?
ఏవం వుత్తో [ఏవం వుత్తే (సీ. స్యా. కం.)] ఖో సో బ్రహ్మా తం వచనం అనధివాసేన్తో సహస్సక్ఖత్తుం అత్తానం అభినిమ్మినిత్వా సుబ్రహ్మానం పచ్చేకబ్రహ్మానం ఏతదవోచ – ‘‘పస్ససి మే నో త్వం, మారిస, ఏవరూపం ఇద్ధానుభావ’’న్తి? ‘‘పస్సామి ఖో త్యాహం, మారిస, ఏవరూపం ఇద్ధానుభావ’’న్తి. ‘‘సో ఖ్వాహం, మారిస, ఏవంమహిద్ధికో ఏవంమహానుభావో కస్స అఞ్ఞస్స సమణస్స వా బ్రాహ్మణస్స వా ఉపట్ఠానం గమిస్సామీ’’తి?
అథ ఖో సుబ్రహ్మా పచ్చేకబ్రహ్మా ద్విసహస్సక్ఖత్తుం అత్తానం అభినిమ్మినిత్వా తం బ్రహ్మానం ఏతదవోచ – ‘‘పస్ససి మే నో త్వం, మారిస, ఏవరూపం ఇద్ధానుభావ’’న్తి? ‘‘పస్సామి ఖో త్యాహం, మారిస, ఏవరూపం ఇద్ధానుభావ’’న్తి. ‘‘తయా చ ఖో, మారిస, మయా చ స్వేవ భగవా మహిద్ధికతరో చేవ మహానుభావతరో చ. గచ్ఛేయ్యాసి త్వం, మారిస, తస్స భగవతో ఉపట్ఠానం అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్సా’’తి? అథ ఖో సో బ్రహ్మా సుబ్రహ్మానం పచ్చేకబ్రహ్మానం గాథాయ అజ్ఝభాసి –
‘‘తయో సుపణ్ణా చతురో చ హంసా,
బ్యగ్ఘీనిసా పఞ్చసతా చ ఝాయినో;
తయిదం విమానం జలతే చ [జలతేవ (పీ. క.)] బ్రహ్మే,
ఓభాసయం ఉత్తరస్సం దిసాయ’’న్తి.
‘‘కిఞ్చాపి తే తం జలతే విమానం,
ఓభాసయం ఉత్తరస్సం దిసాయం;
రూపే రణం దిస్వా సదా పవేధితం,
తస్మా న రూపే రమతీ సుమేధో’’తి.
అథ ఖో సుబ్రహ్మా చ పచ్చేకబ్రహ్మా సుద్ధావాసో చ పచ్చేకబ్రహ్మా తం బ్రహ్మానం సంవేజేత్వా తత్థేవన్తరధాయింసు. అగమాసి చ ఖో సో బ్రహ్మా అపరేన సమయేన భగవతో ఉపట్ఠానం అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్సాతి.