౪. మారసంయుత్తం

౧. పఠమవగ్గో

౧. తపోకమ్మసుత్తం

౧౩౭. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా ఉరువేలాయం విహరతి నజ్జా నేరఞ్జరాయ తీరే అజపాలనిగ్రోధమూలే పఠమాభిసమ్బుద్ధో. అథ ఖో భగవతో రహోగతస్స పటిసల్లీనస్స ఏవం చేతసో పరివితక్కో ఉదపాది – ‘‘ముత్తో వతమ్హి తాయ దుక్కరకారికాయ. సాధు ముత్తో వతమ్హి తాయ అనత్థసంహితాయ దుక్కరకారికాయ. సాధు వతమ్హి ముత్తో బోధిం సమజ్ఝగ’’న్తి [సాధు ఠితో సతో బోధిం సమజ్ఝేగన్తి (సీ. పీ.), సాధు వతమ్హి సత్తో బోధిసమజ్ఝగూతి (స్యా. కం.)].

అథ ఖో మారో పాపిమా భగవతో చేతసా చేతోపరివితక్కమఞ్ఞాయ యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం గాథాయ అజ్ఝభాసి –

‘‘తపోకమ్మా అపక్కమ్మ, యేన న సుజ్ఝన్తి మాణవా;

అసుద్ధో మఞ్ఞసి సుద్ధో, సుద్ధిమగ్గా అపరద్ధో’’ [సుద్ధిమగ్గమపరద్ధో (సీ. స్యా. కం. పీ.)] తి.

అథ ఖో భగవా ‘‘మారో అయం పాపిమా’’ ఇతి విదిత్వా మారం పాపిమన్తం గాథాహి అజ్ఝభాసి –

‘‘అనత్థసంహితం ఞత్వా, యం కిఞ్చి అమరం తపం [అపరం తపం (క.)];

సబ్బం నత్థావహం హోతి, ఫియారిత్తంవ ధమ్మని [వమ్మని (సీ.), ధమ్మనిం (పీ.), జమ్మనిం (క.) ఏత్థాయం ధమ్మసద్దో సక్కతే ధన్వనం-సద్దేన సదిసో మరువాచకోతి వేదితబ్బో, యథా దళ్హధమ్మాతిపదం].

‘‘సీలం సమాధి పఞ్ఞఞ్చ, మగ్గం బోధాయ భావయం;

పత్తోస్మి పరమం సుద్ధిం, నిహతో త్వమసి అన్తకా’’తి.

అథ ఖో మారో పాపిమా ‘‘జానాతి మం భగవా, జానాతి మం సుగతో’’తి, దుక్ఖీ దుమ్మనో తత్థేవన్తరధాయీతి.

౨. హత్థిరాజవణ్ణసుత్తం

౧౩౮. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా ఉరువేలాయం విహరతి నజ్జా నేరఞ్జరాయ తీరే అజపాలనిగ్రోధమూలే పఠమాభిసమ్బుద్ధో. తేన ఖో పన సమయేన భగవా రత్తన్ధకారతిమిసాయం అబ్భోకాసే నిసిన్నో హోతి, దేవో చ ఏకమేకం ఫుసాయతి. అథ ఖో మారో పాపిమా భగవతో భయం ఛమ్భితత్తం లోమహంసం ఉప్పాదేతుకామో మహన్తం హత్థిరాజవణ్ణం అభినిమ్మినిత్వా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి. సేయ్యథాపి నామ మహాఅరిట్ఠకో మణి, ఏవమస్స సీసం హోతి. సేయ్యథాపి నామ సుద్ధం రూపియం, ఏవమస్స దన్తా హోన్తి. సేయ్యథాపి నామ మహతీ నఙ్గలీసా [నఙ్గలసీసా (పీ. క.)], ఏవమస్స సోణ్డో హోతి. అథ ఖో భగవా ‘‘మారో అయం పాపిమా’’ ఇతి విదిత్వా మారం పాపిమన్తం గాథాయ అజ్ఝభాసి –

‘‘సంసరం దీఘమద్ధానం, వణ్ణం కత్వా సుభాసుభం;

అలం తే తేన పాపిమ, నిహతో త్వమసి అన్తకా’’తి.

అథ ఖో మారో పాపిమా ‘‘జానాతి మం భగవా, జానాతి మం సుగతో’’తి దుక్ఖీ దుమ్మనో తత్థేవన్తరధాయీతి.

౩. సుభసుత్తం

౧౩౯. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా ఉరువేలాయం విహరతి నజ్జా నేరఞ్జరాయ తీరే అజపాలనిగ్రోధమూలే పఠమాభిసమ్బుద్ధో. తేన ఖో పన సమయేన భగవా రత్తన్ధకారతిమిసాయం అబ్భోకాసే నిసిన్నో హోతి, దేవో చ ఏకమేకం ఫుసాయతి. అథ ఖో మారో పాపిమా, భగవతో భయం ఛమ్భితత్తం లోమహంసం ఉప్పాదేతుకామో, యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవతో అవిదూరే ఉచ్చావచా వణ్ణనిభా ఉపదంసేతి, సుభా చేవ అసుభా చ. అథ ఖో భగవా ‘‘మారో అయం పాపిమా’’ ఇతి విదిత్వా మారం పాపిమన్తం గాథాహి అజ్ఝభాసి –

‘‘సంసరం దీఘమద్ధానం, వణ్ణం కత్వా సుభాసుభం;

అలం తే తేన పాపిమ, నిహతో త్వమసి అన్తక.

‘‘యే చ కాయేన వాచాయ, మనసా చ సుసంవుతా;

న తే మారవసానుగా, న తే మారస్స బద్ధగూ’’ [బద్ధభూ (క.), పచ్చగూ (సీ. స్యా. కం. పీ.)] తి.

అథ ఖో మారో…పే… తత్థేవన్తరధాయీతి.

౪. పఠమమారపాససుత్తం

౧౪౦. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా బారాణసియం విహరతి ఇసిపతనే మిగదాయే. తత్ర ఖో భగవా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘భిక్ఖవో’’తి. ‘‘భదన్తే’’తి తే భిక్ఖూ భగవతో పచ్చస్సోసుం. భగవా ఏతదవోచ –

‘‘మయ్హం ఖో, భిక్ఖవే, యోనిసో మనసికారా యోనిసో సమ్మప్పధానా అనుత్తరా విముత్తి అనుప్పత్తా, అనుత్తరా విముత్తి సచ్ఛికతా. తుమ్హేపి, భిక్ఖవే, యోనిసో మనసికారా యోనిసో సమ్మప్పధానా అనుత్తరం విముత్తిం అనుపాపుణాథ, అనుత్తరం విముత్తిం సచ్ఛికరోథా’’తి. అథ ఖో మారో పాపిమా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం గాథాయ అజ్ఝభాసి –

‘‘బద్ధోసి మారపాసేన, యే దిబ్బా యే చ మానుసా;

మారబన్ధనబద్ధోసి, న మే సమణ మోక్ఖసీ’’తి.

‘‘ముత్తాహం [ముత్తోహం (సీ. స్యా. కం. పీ.)] మారపాసేన, యే దిబ్బా యే చ మానుసా;

మారబన్ధనముత్తోమ్హి, నిహతో త్వమసి అన్తకా’’తి.

అథ ఖో మారో పాపిమా…పే… తత్థేవన్తరధాయీతి.

౫. దుతియమారపాససుత్తం

౧౪౧. ఏకం సమయం భగవా బారాణసియం విహరతి ఇసిపతనే మిగదాయే. తత్ర ఖో భగవా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘భిక్ఖవో’’తి. ‘‘భదన్తే’’తి తే భిక్ఖూ భగవతో పచ్చస్సోసుం. భగవా ఏతదవోచ –

‘‘ముత్తాహం, భిక్ఖవే, సబ్బపాసేహి యే దిబ్బా యే చ మానుసా. తుమ్హేపి, భిక్ఖవే, ముత్తా సబ్బపాసేహి యే దిబ్బా యే చ మానుసా. చరథ, భిక్ఖవే, చారికం బహుజనహితాయ బహుజనసుఖాయ లోకానుకమ్పాయ అత్థాయ హితాయ సుఖాయ దేవమనుస్సానం. మా ఏకేన ద్వే అగమిత్థ. దేసేథ, భిక్ఖవే, ధమ్మం ఆదికల్యాణం మజ్ఝేకల్యాణం పరియోసానకల్యాణం సాత్థం సబ్యఞ్జనం కేవలపరిపుణ్ణం పరిసుద్ధం బ్రహ్మచరియం పకాసేథ. సన్తి సత్తా అప్పరజక్ఖజాతికా, అస్సవనతా ధమ్మస్స పరిహాయన్తి. భవిస్సన్తి ధమ్మస్స అఞ్ఞాతారో. అహమ్పి, భిక్ఖవే, యేన ఉరువేలా సేనానిగమో తేనుపసఙ్కమిస్సామి ధమ్మదేసనాయా’’తి. అథ ఖో మారో పాపిమా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం గాథాయ అజ్ఝభాసి –

‘‘బద్ధోసి సబ్బపాసేహి, యే దిబ్బా యే చ మానుసా;

మహాబన్ధనబద్ధోసి, న మే సమణ మోక్ఖసీ’’తి.

‘‘ముత్తాహం సబ్బపాసేహి, యే దిబ్బా యే చ మానుసా;

మహాబన్ధనముత్తోమ్హి, నిహతో త్వమసి అన్తకా’’తి.

అథ ఖో మారో పాపిమా…పే… తత్థేవన్తరధాయీతి.

౬. సప్పసుత్తం

౧౪౨. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా రాజగహే విహరతి వేళువనే కలన్దకనివాపే. తేన ఖో పన సమయేన భగవా రత్తన్ధకారతిమిసాయం అబ్భోకాసే నిసిన్నో హోతి, దేవో చ ఏకమేకం ఫుసాయతి.

అథ ఖో మారో పాపిమా భగవతో భయం ఛమ్భితత్తం లోమహంసం ఉప్పాదేతుకామో మహన్తం సప్పరాజవణ్ణం అభినిమ్మినిత్వా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి. సేయ్యథాపి నామ మహతీ ఏకరుక్ఖికా నావా, ఏవమస్స కాయో హోతి. సేయ్యథాపి నామ మహన్తం సోణ్డికాకిళఞ్జం, ఏవమస్స ఫణో హోతి. సేయ్యథాపి నామ మహతీ కోసలికా కంసపాతి, ఏవమస్స అక్ఖీని భవన్తి. సేయ్యథాపి నామ దేవే గళగళాయన్తే విజ్జుల్లతా నిచ్ఛరన్తి, ఏవమస్స ముఖతో జివ్హా నిచ్ఛరతి. సేయ్యథాపి నామ కమ్మారగగ్గరియా ధమమానాయ సద్దో హోతి, ఏవమస్స అస్సాసపస్సాసానం సద్దో హోతి.

అథ ఖో భగవా ‘‘మారో అయం పాపిమా’’ ఇతి విదిత్వా మారం పాపిమన్తం గాథాహి అజ్ఝభాసి –

‘‘యో సుఞ్ఞగేహాని సేవతి,

సేయ్యో సో ముని అత్తసఞ్ఞతో;

వోస్సజ్జ చరేయ్య తత్థ సో,

పతిరూపఞ్హి తథావిధస్స తం.

‘‘చరకా బహూ భేరవా బహూ,

అథో డంససరీసపా [డంస సిరింసపా (సీ. స్యా. కం. పీ.)] బహూ;

లోమమ్పి న తత్థ ఇఞ్జయే,

సుఞ్ఞాగారగతో మహాముని.

‘‘నభం ఫలేయ్య పథవీ చలేయ్య,

సబ్బేపి పాణా ఉద సన్తసేయ్యుం;

సల్లమ్పి చే ఉరసి పకప్పయేయ్యుం,

ఉపధీసు తాణం న కరోన్తి బుద్ధా’’తి.

అథ ఖో మారో పాపిమా ‘‘జానాతి మం భగవా, జానాతి మం సుగతో’’తి దుక్ఖీ దుమ్మనో తత్థేవన్తరధాయీతి.

౭. సుపతిసుత్తం

౧౪౩. ఏకం సమయం భగవా రాజగహే విహరతి వేళువనే కలన్దకనివాపే. అథ ఖో భగవా బహుదేవరత్తిం అబ్భోకాసే చఙ్కమిత్వా రత్తియా పచ్చూససమయం పాదే పక్ఖాలేత్వా విహారం పవిసిత్వా దక్ఖిణేన పస్సేన సీహసేయ్యం కప్పేసి పాదే పాదం అచ్చాధాయ సతో సమ్పజానో ఉట్ఠానసఞ్ఞం మనసి కరిత్వా. అథ ఖో మారో పాపిమా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం గాథాయ అజ్ఝభాసి –

‘‘కిం సోప్పసి కిం ను సోప్పసి,

కిమిదం సోప్పసి దుబ్భగో [దుబ్భతో (స్యా. కం.), దుబ్భయో (పీ.)] వియ;

సుఞ్ఞమగారన్తి సోప్పసి,

కిమిదం సోప్పసి సూరియే ఉగ్గతే’’తి.

‘‘యస్స జాలినీ విసత్తికా,

తణ్హా నత్థి కుహిఞ్చి నేతవే;

సబ్బూపధిపరిక్ఖయా బుద్ధో,

సోప్పతి కిం తవేత్థ మారా’’తి.

అథ ఖో మారో పాపిమా…పే… తత్థేవన్తరధాయీతి.

౮. నన్దతిసుత్తం

౧౪౪. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. అథ ఖో మారో పాపిమా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవతో సన్తికే ఇమం గాథం అభాసి –

‘‘నన్దతి పుత్తేహి పుత్తిమా, గోమా గోభి తథేవ నన్దతి;

ఉపధీహి నరస్స నన్దనా, న హి సో నన్దతి యో నిరూపధీ’’తి.

‘‘సోచతి పుత్తేహి పుత్తిమా, గోమా గోభి తథేవ సోచతి;

ఉపధీహి నరస్స సోచనా, న హి సో సోచతి యో నిరూపధీ’’తి.

అథ ఖో మారో పాపిమా ‘‘జానాతి మం భగవా, జానాతి మం సుగతో’’తి దుక్ఖీ దుమ్మనో తత్థేవన్తరధాయీతి.

౯. పఠమఆయుసుత్తం

౧౪౫. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా రాజగహే విహరతి వేళువనే కలన్దకనివాపే. తత్ర ఖో భగవా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘భిక్ఖవో’’తి. ‘‘భదన్తే’’తి తే భిక్ఖూ భగవతో పచ్చస్సోసుం. భగవా ఏతదవోచ –

‘‘అప్పమిదం, భిక్ఖవే, మనుస్సానం ఆయు. గమనీయో సమ్పరాయో, కత్తబ్బం కుసలం, చరితబ్బం బ్రహ్మచరియం. నత్థి జాతస్స అమరణం. యో, భిక్ఖవే, చిరం జీవతి, సో వస్ససతం అప్పం వా భియ్యో’’తి.

అథ ఖో మారో పాపిమా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం గాథాయ అజ్ఝభాసి –

‘‘దీఘమాయు మనుస్సానం, న నం హీళే సుపోరిసో;

చరేయ్య ఖీరమత్తోవ, నత్థి మచ్చుస్స ఆగమో’’తి.

‘‘అప్పమాయు మనుస్సానం, హీళేయ్య నం సుపోరిసో;

చరేయ్యాదిత్తసీసోవ, నత్థి మచ్చుస్స నాగమో’’తి.

అథ ఖో మారో…పే… తత్థేవన్తరధాయీతి.

౧౦. దుతియఆయుసుత్తం

౧౪౬. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా రాజగహే విహరతి వేళువనే కలన్దకనివాపే. తత్ర ఖో భగవా…పే… ఏతదవోచ –

‘‘అప్పమిదం, భిక్ఖవే, మనుస్సానం ఆయు. గమనీయో సమ్పరాయో, కత్తబ్బం కుసలం, చరితబ్బం బ్రహ్మచరియం. నత్థి జాతస్స అమరణం. యో, భిక్ఖవే, చిరం జీవతి, సో వస్ససతం అప్పం వా భియ్యో’’తి.

అథ ఖో మారో పాపిమా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం గాథాయ అజ్ఝభాసి –

‘‘నాచ్చయన్తి అహోరత్తా, జీవితం నూపరుజ్ఝతి;

ఆయు అనుపరియాయతి, మచ్చానం నేమీవ రథకుబ్బర’’న్తి.

‘‘అచ్చయన్తి అహోరత్తా, జీవితం ఉపరుజ్ఝతి;

ఆయు ఖీయతి మచ్చానం, కున్నదీనంవ ఓదక’’న్తి.

అథ ఖో మారో పాపిమా ‘‘జానాతి మం భగవా, జానాతి మం సుగతో’’తి దుక్ఖీ దుమ్మనో తత్థేవన్తరధాయీతి.

పఠమో వగ్గో.

తస్సుద్దానం –

తపోకమ్మఞ్చ నాగో చ, సుభం పాసేన తే దువే;

సప్పో సుపతి నన్దనం, ఆయునా అపరే దువేతి.

౨. దుతియవగ్గో

౧. పాసాణసుత్తం

౧౪౭. ఏకం సమయం భగవా రాజగహే విహరతి గిజ్ఝకూటే పబ్బతే. తేన ఖో పన సమయేన భగవా రత్తన్ధకారతిమిసాయం అబ్భోకాసే నిసిన్నో హోతి, దేవో చ ఏకమేకం ఫుసాయతి. అథ ఖో మారో పాపిమా భగవతో భయం ఛమ్భితత్తం లోమహంసం ఉప్పాదేతుకామో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవతో అవిదూరే మహన్తే పాసాణే పదాలేసి.

అథ ఖో భగవా ‘‘మారో అయం పాపిమా’’ ఇతి విదిత్వా మారం పాపిమన్తం గాథాయ అజ్ఝభాసి –

‘‘సచేపి కేవలం సబ్బం, గిజ్ఝకూటం చలేస్ససి [గళేయ్యసి (స్యా. కం.), చలేయ్యాసి (క.)];

నేవ సమ్మావిముత్తానం, బుద్ధానం అత్థి ఇఞ్జిత’’న్తి.

అథ ఖో మారో పాపిమా ‘‘జానాతి మం భగవా, జానాతి మం సుగతో’’తి దుక్ఖీ దుమ్మనో తత్థేవన్తరధాయీతి.

౨. కిన్నుసీహసుత్తం

౧౪౮. ఏకం సమయం భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన భగవా మహతియా పరిసాయ పరివుతో ధమ్మం దేసేతి.

అథ ఖో మారస్స పాపిమతో ఏతదహోసి – ‘‘అయం ఖో సమణో గోతమో మహతియా పరిసాయ పరివుతో ధమ్మం దేసేతి. యంనూనాహం యేన సమణో గోతమో తేనుపసఙ్కమేయ్యం విచక్ఖుకమ్మాయా’’తి. అథ ఖో మారో పాపిమా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం గాథాయ అజ్ఝభాసి –

‘‘కిన్ను సీహోవ నదసి, పరిసాయం విసారదో;

పటిమల్లో హి తే అత్థి, విజితావీ ను మఞ్ఞసీ’’తి.

‘‘నదన్తి వే మహావీరా, పరిసాసు విసారదా;

తథాగతా బలప్పత్తా, తిణ్ణా లోకే విసత్తిక’’న్తి.

అథ ఖో మారో పాపిమా ‘‘జానాతి మం భగవా, జానాతి మం సుగతో’’తి దుక్ఖీ దుమ్మనో తత్థేవన్తరధాయీతి.

౩. సకలికసుత్తం

౧౪౯. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా రాజగహే విహరతి మద్దకుచ్ఛిస్మిం మిగదాయే. తేన ఖో పన సమయేన భగవతో పాదో సకలికాయ ఖతో హోతి, భుసా సుదం భగవతో వేదనా వత్తన్తి సారీరికా దుక్ఖా తిబ్బా ఖరా కటుకా అసాతా అమనాపా. తా సుదం భగవా సతో సమ్పజానో అధివాసేతి అవిహఞ్ఞమానో. అథ ఖో భగవా చతుగ్గుణం సఙ్ఘాటిం పఞ్ఞపేత్వా దక్ఖిణేన పస్సేన సీహసేయ్యం కప్పేసి పాదే పాదం అచ్చాధాయ సతో సమ్పజానో. అథ ఖో మారో పాపిమా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం గాథాయ అజ్ఝభాసి –

‘‘మన్దియా ను ఖో సేసి ఉదాహు కావేయ్యమత్తో,

అత్థా ను తే సమ్పచురా న సన్తి;

ఏకో వివిత్తే సయనాసనమ్హి,

నిద్దాముఖో కిమిదం సోప్పసే వా’’తి.

‘‘న మన్దియా సయామి నాపి కావేయ్యమత్తో,

అత్థం సమేచ్చాహమపేతసోకో;

ఏకో వివిత్తే సయనాసనమ్హి,

సయామహం సబ్బభూతానుకమ్పీ.

‘‘యేసమ్పి సల్లం ఉరసి పవిట్ఠం,

ముహుం ముహుం హదయం వేధమానం;

తేపీధ సోప్పం లభరే ససల్లా,

తస్మా అహం న సుపే వీతసల్లో.

‘‘జగ్గం న సఙ్కే నపి భేమి సోత్తుం,

రత్తిన్దివా నానుతపన్తి మామం;

హానిం న పస్సామి కుహిఞ్చి లోకే,

తస్మా సుపే సబ్బభూతానుకమ్పీ’’తి.

అథ ఖో మారో పాపిమా ‘‘జానాతి మం భగవా, జానాతి మం సుగతో’’తి దుక్ఖీ దుమ్మనో తత్థేవన్తరధాయీతి.

౪. పతిరూపసుత్తం

౧౫౦. ఏకం సమయం భగవా కోసలేసు విహరతి ఏకసాలాయం బ్రాహ్మణగామే. తేన ఖో పన సమయేన భగవా మహతియా గిహిపరిసాయ పరివుతో ధమ్మం దేసేతి.

అథ ఖో మారస్స పాపిమతో ఏతదహోసి – ‘‘అయం ఖో సమణో గోతమో మహతియా గిహిపరిసాయ పరివుతో ధమ్మం దేసేతి. యంనూనాహం యేన సమణో గోతమో తేనుపసఙ్కమేయ్యం విచక్ఖుకమ్మాయా’’తి. అథ ఖో మారో పాపిమా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం గాథాయ అజ్ఝభాసి –

‘‘నేతం తవ పతిరూపం, యదఞ్ఞమనుసాససి;

అనురోధవిరోధేసు, మా సజ్జిత్థో తదాచర’’న్తి.

‘‘హితానుకమ్పీ సమ్బుద్ధో, యదఞ్ఞమనుసాసతి;

అనురోధవిరోధేహి, విప్పముత్తో తథాగతో’’తి.

అథ ఖో మారో పాపిమా ‘‘జానాతి మం భగవా, జానాతి మం సుగతో’’తి దుక్ఖీ దుమ్మనో తత్థేవన్తరధాయీతి.

౫. మానససుత్తం

౧౫౧. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. అథ ఖో మారో పాపిమా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం గాథాయ అజ్ఝభాసి –

‘‘అన్తలిక్ఖచరో పాసో, య్వాయం చరతి మానసో;

తేన తం బాధయిస్సామి, న మే సమణ మోక్ఖసీ’’తి.

‘‘రూపా సద్దా రసా గన్ధా, ఫోట్ఠబ్బా చ మనోరమా;

ఏత్థ మే విగతో ఛన్దో, నిహతో త్వమసి అన్తకా’’తి.

అథ ఖో మారో పాపిమా ‘‘జానాతి మం భగవా, జానాతి మం సుగతో’’తి దుక్ఖీ దుమ్మనో తత్థేవన్తరధాయీతి.

౬. పత్తసుత్తం

౧౫౨. సావత్థినిదానం. తేన ఖో పన సమయేన భగవా పఞ్చన్నం ఉపాదానక్ఖన్ధానం ఉపాదాయ భిక్ఖూనం ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సేతి సమాదపేతి [సమాదాపేతి (?)] సముత్తేజేతి సమ్పహంసేతి. తే చ భిక్ఖూ అట్ఠిం కత్వా [అట్ఠికత్వా (సీ. స్యా. కం. పీ.)] మనసి కత్వా సబ్బచేతసా [సబ్బచేతసో (సీ. స్యా. కం. పీ.), సబ్బం చేతసా (క.)] సమన్నాహరిత్వా ఓహితసోతా ధమ్మం సుణన్తి.

అథ ఖో మారస్స పాపిమతో ఏతదహోసి – ‘‘అయం ఖో సమణో గోతమో పఞ్చన్నం ఉపాదానక్ఖన్ధానం ఉపాదాయ భిక్ఖూనం ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సేతి సమాదపేతి సముత్తేజేతి సమ్పహంసేతి. తే చ భిక్ఖూ అట్ఠిం కత్వా మనసి కత్వా సబ్బచేతసా సమన్నాహరిత్వా ఓహితసోతా ధమ్మం సుణన్తి. యంనూనాహం యేన సమణో గోతమో తేనుపసఙ్కమేయ్యం విచక్ఖుకమ్మాయా’’తి.