౪. పియసుత్తం

౧౧౫. సావత్థినిదానం. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో రాజా పసేనది కోసలో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘ఇధ మయ్హం, భన్తే, రహోగతస్స పటిసల్లీనస్స ఏవం చేతసో పరివితక్కో ఉదపాది – ‘కేసం ను ఖో పియో అత్తా, కేసం అప్పియో అత్తా’తి? తస్స మయ్హం, భన్తే, ఏతదహోసి – ‘యే చ ఖో కేచి కాయేన దుచ్చరితం చరన్తి, వాచాయ దుచ్చరితం చరన్తి, మనసా దుచ్చరితం చరన్తి; తేసం అప్పియో అత్తా’. కిఞ్చాపి తే ఏవం వదేయ్యుం – ‘పియో నో అత్తా’తి, అథ ఖో తేసం అప్పియో అత్తా. తం కిస్స హేతు? యఞ్హి అప్పియో అప్పియస్స కరేయ్య, తం తే అత్తనావ అత్తనో కరోన్తి; తస్మా తేసం అప్పియో అత్తా. యే చ ఖో కేచి కాయేన సుచరితం చరన్తి, వాచాయ సుచరితం చరన్తి, మనసా సుచరితం చరన్తి; తేసం పియో అత్తా. కిఞ్చాపి తే ఏవం వదేయ్యుం – ‘అప్పియో నో అత్తా’తి; అథ ఖో తేసం పియో అత్తా. తం కిస్స హేతు? యఞ్హి పియో పియస్స కరేయ్య, తం తే అత్తనావ అత్తనో కరోన్తి; తస్మా తేసం పియో అత్తా’’తి.

‘‘ఏవమేతం, మహారాజ, ఏవమేతం, మహారాజ! యే హి కేచి, మహారాజ, కాయేన దుచ్చరితం చరన్తి, వాచాయ దుచ్చరితం చరన్తి, మనసా దుచ్చరితం చరన్తి; తేసం అప్పియో అత్తా. కిఞ్చాపి తే ఏవం వదేయ్యుం – ‘పియో నో అత్తా’తి, అథ ఖో తేసం అప్పియో అత్తా. తం కిస్స హేతు? యఞ్హి, మహారాజ, అప్పియో అప్పియస్స కరేయ్య, తం తే అత్తనావ అత్తనో కరోన్తి; తస్మా తేసం అప్పియో అత్తా. యే చ ఖో కేచి, మహారాజ, కాయేన సుచరితం చరన్తి, వాచాయ సుచరితం చరన్తి, మనసా సుచరితం చరన్తి; తేసం పియో అత్తా. కిఞ్చాపి తే ఏవం వదేయ్యుం – ‘అప్పియో నో అత్తా’తి; అథ ఖో తేసం పియో అత్తా. తం కిస్స హేతు? యఞ్హి మహారాజ, పియో పియస్స కరేయ్య, తం తే అత్తనావ అత్తనో కరోన్తి; తస్మా తేసం పియో అత్తా’’తి. ఇదమవోచ…పే…

‘‘అత్తానఞ్చే పియం జఞ్ఞా, న నం పాపేన సంయుజే;

న హి తం సులభం హోతి, సుఖం దుక్కటకారినా.

‘‘అన్తకేనాధిపన్నస్స, జహతో మానుసం భవం;

కిఞ్హి తస్స సకం హోతి, కిఞ్చ ఆదాయ గచ్ఛతి;

కిఞ్చస్స అనుగం హోతి, ఛాయావ అనపాయినీ [అనుపాయినీ (స్యా. కం. క.)].

‘‘ఉభో పుఞ్ఞఞ్చ పాపఞ్చ, యం మచ్చో కురుతే ఇధ;

తఞ్హి తస్స సకం హోతి, తఞ్చ [తంవ (?)] ఆదాయ గచ్ఛతి;

తఞ్చస్స [తంవస్స (?)] అనుగం హోతి, ఛాయావ అనపాయినీ.

‘‘తస్మా కరేయ్య కల్యాణం, నిచయం సమ్పరాయికం;

పుఞ్ఞాని పరలోకస్మిం, పతిట్ఠా హోన్తి పాణిన’’న్తి.