౧. పఠమవగ్గో

౧. సువీరసుత్తం

౨౪౭. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తత్ర ఖో భగవా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘భిక్ఖవో’’తి. ‘‘భదన్తే’’తి తే భిక్ఖూ భగవతో పచ్చస్సోసుం. భగవా ఏతదవోచ –

‘‘భూతపుబ్బం, భిక్ఖవే, అసురా దేవే అభియంసు. అథ ఖో, భిక్ఖవే, సక్కో దేవానమిన్దో సువీరం దేవపుత్తం ఆమన్తేసి – ‘ఏతే, తాత సువీర, అసురా దేవే అభియన్తి. గచ్ఛ, తాత సువీర, అసురే పచ్చుయ్యాహీ’తి. ‘ఏవం భద్దన్తవా’తి ఖో, భిక్ఖవే, సువీరో దేవపుత్తో సక్కస్స దేవానమిన్దస్స పటిస్సుత్వా పమాదం ఆపాదేసి [ఆహరేసి (కత్థచి) నవఙ్గుత్తరే సీహనాదసుత్తేపి]. దుతియమ్పి ఖో, భిక్ఖవే, సక్కో దేవానమిన్దో సువీరం దేవపుత్తం ఆమన్తేసి – ‘ఏతే, తాత సువీర, అసురా దేవే అభియన్తి. గచ్ఛ, తాత సువీర, అసురే పచ్చుయ్యాహీ’తి. ‘ఏవం భద్దన్తవా’తి ఖో, భిక్ఖవే, సువీరో దేవపుత్తో సక్కస్స దేవానమిన్దస్స పటిస్సుత్వా దుతియమ్పి పమాదం ఆపాదేసి. తతియమ్పి ఖో, భిక్ఖవే, సక్కో దేవానమిన్దో సువీరం దేవపుత్తం ఆమన్తేసి – ‘ఏతే, తాత సువీర, అసురా దేవే అభియన్తి. గచ్ఛ, తాత సువీర, అసురే పచ్చుయ్యాహీ’తి. ‘ఏవం భద్దన్తవా’తి ఖో, భిక్ఖవే, సువీరో దేవపుత్తో సక్కస్స దేవానమిన్దస్స పటిస్సుత్వా తతియమ్పి పమాదం ఆపాదేసి. అథ ఖో, భిక్ఖవే, సక్కో దేవానమిన్దో సువీరం దేవపుత్తం గాథాయ అజ్ఝభాసి –

‘‘అనుట్ఠహం అవాయామం, సుఖం యత్రాధిగచ్ఛతి;

సువీర తత్థ గచ్ఛాహి, మఞ్చ తత్థేవ పాపయా’’తి.

‘‘అలస్వస్స [అలస’స్స (సీ. పీ.), అలస్వాయం (స్యా. కం.)] అనుట్ఠాతా, న చ కిచ్చాని కారయే;

సబ్బకామసమిద్ధస్స, తం మే సక్క వరం దిసా’’తి.

‘‘యత్థాలసో అనుట్ఠాతా, అచ్చన్తం సుఖమేధతి;

సువీర తత్థ గచ్ఛాహి, మఞ్చ తత్థేవ పాపయా’’తి.

‘‘అకమ్మునా [అకమ్మనా (సీ. పీ.)] దేవసేట్ఠ, సక్క విన్దేము యం సుఖం;

అసోకం అనుపాయాసం, తం మే సక్క వరం దిసా’’తి.

‘‘సచే అత్థి అకమ్మేన, కోచి క్వచి న జీవతి;

నిబ్బానస్స హి సో మగ్గో, సువీర తత్థ గచ్ఛాహి;

మఞ్చ తత్థేవ పాపయా’’తి.

‘‘సో హి నామ, భిక్ఖవే, సక్కో దేవానమిన్దో సకం పుఞ్ఞఫలం ఉపజీవమానో దేవానం తావతింసానం ఇస్సరియాధిపచ్చం రజ్జం కారేన్తో ఉట్ఠానవీరియస్స వణ్ణవాదీ భవిస్సతి. ఇధ ఖో తం, భిక్ఖవే, సోభేథ, యం తుమ్హే ఏవం స్వాక్ఖాతే ధమ్మవినయే పబ్బజితా సమానా ఉట్ఠహేయ్యాథ ఘటేయ్యాథ వాయమేయ్యాథ అప్పత్తస్స పత్తియా అనధిగతస్స అధిగమాయ, అసచ్ఛికతస్స సచ్ఛికిరియాయా’’తి.

౨. సుసీమసుత్తం

౨౪౮. సావత్థియం. తత్ర ఖో భగవా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘భిక్ఖవో’’తి. ‘‘భదన్తే’’తి తే భిక్ఖూ భగవతో పచ్చస్సోసుం. భగవా ఏతదవోచ –

‘‘భూతపుబ్బం, భిక్ఖవే, అసురా దేవే అభియంసు. అథ ఖో, భిక్ఖవే, సక్కో దేవానమిన్దో సుసీమం [సుసిమం (స్యా. కం. క.)] దేవపుత్తం ఆమన్తేసి – ‘ఏతే, తాత సుసీమ, అసురా దేవే అభియన్తి. గచ్ఛ, తాత సుసీమ, అసురే పచ్చుయ్యాహీ’తి. ‘ఏవం భద్దన్తవా’తి ఖో, భిక్ఖవే, సుసీమో దేవపుత్తో సక్కస్స దేవానమిన్దస్స పటిస్సుత్వా పమాదం ఆపాదేసి. దుతియమ్పి ఖో, భిక్ఖవే, సక్కో దేవానమిన్దో సుసీమం దేవపుత్తం ఆమన్తేసి…పే… దుతియమ్పి పమాదం ఆపాదేసి. తతియమ్పి ఖో, భిక్ఖవే, సక్కో దేవానమిన్దో సుసీమం దేవపుత్తం ఆమన్తేసి…పే… తతియమ్పి పమాదం ఆపాదేసి. అథ ఖో, భిక్ఖవే, సక్కో దేవానమిన్దో సుసీమం దేవపుత్తం గాథాయ అజ్ఝభాసి –

‘‘అనుట్ఠహం అవాయామం, సుఖం యత్రాధిగచ్ఛతి;

సుసీమ తత్థ గచ్ఛాహి, మఞ్చ తత్థేవ పాపయా’’తి.

‘‘అలస్వస్స అనుట్ఠాతా, న చ కిచ్చాని కారయే;

సబ్బకామసమిద్ధస్స, తం మే సక్క వరం దిసా’’తి.

‘‘యత్థాలసో అనుట్ఠాతా, అచ్చన్తం సుఖమేధతి;

సుసీమ తత్థ గచ్ఛాహి, మఞ్చ తత్థేవ పాపయా’’తి.

‘‘అకమ్మునా దేవసేట్ఠ, సక్క విన్దేము యం సుఖం;

అసోకం అనుపాయాసం, తం మే సక్క వరం దిసా’’తి.

‘‘సచే అత్థి అకమ్మేన, కోచి క్వచి న జీవతి;

నిబ్బానస్స హి సో మగ్గో, సుసీమ తత్థ గచ్ఛాహి;

మఞ్చ తత్థేవ పాపయా’’తి.

‘‘సో హి నామ, భిక్ఖవే, సక్కో దేవానమిన్దో సకం పుఞ్ఞఫలం ఉపజీవమానో దేవానం తావతింసానం ఇస్సరియాధిపచ్చం రజ్జం కారేన్తో ఉట్ఠానవీరియస్స వణ్ణవాదీ భవిస్సతి. ఇధ ఖో తం, భిక్ఖవే, సోభేథ, యం తుమ్హే ఏవం స్వాక్ఖాతే ధమ్మవినయే పబ్బజితా సమానా ఉట్ఠహేయ్యాథ ఘటేయ్యాథ వాయమేయ్యాథ అప్పత్తస్స పత్తియా, అనధిగతస్స అధిగమాయ, అసచ్ఛికతస్స సచ్ఛికిరియాయా’’తి.

౩. ధజగ్గసుత్తం

౨౪౯. సావత్థియం. తత్ర ఖో భగవా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘భిక్ఖవో’’తి. ‘‘భదన్తే’’తి తే భిక్ఖూ భగవతో పచ్చస్సోసుం. భగవా ఏతదవోచ –

‘‘భూతపుబ్బం, భిక్ఖవే, దేవాసురసఙ్గామో సముపబ్యూళ్హో అహోసి. అథ ఖో, భిక్ఖవే, సక్కో దేవానమిన్దో దేవే తావతింసే ఆమన్తేసి –

‘సచే, మారిసా, దేవానం సఙ్గామగతానం ఉప్పజ్జేయ్య భయం వా ఛమ్భితత్తం వా లోమహంసో వా, మమేవ తస్మిం సమయే ధజగ్గం ఉల్లోకేయ్యాథ. మమఞ్హి వో ధజగ్గం ఉల్లోకయతం యం భవిస్సతి భయం వా ఛమ్భితత్తం వా లోమహంసో వా, సో పహీయిస్సతి’.

‘నో చే మే ధజగ్గం ఉల్లోకేయ్యాథ, అథ పజాపతిస్స దేవరాజస్స ధజగ్గం ఉల్లోకేయ్యాథ. పజాపతిస్స హి వో దేవరాజస్స ధజగ్గం ఉల్లోకయతం యం భవిస్సతి భయం వా ఛమ్భితత్తం వా లోమహంసో వా, సో పహీయిస్సతి’.

‘నో చే పజాపతిస్స దేవరాజస్స ధజగ్గం ఉల్లోకేయ్యాథ, అథ వరుణస్స దేవరాజస్స ధజగ్గం ఉల్లోకేయ్యాథ. వరుణస్స హి వో దేవరాజస్స ధజగ్గం ఉల్లోకయతం యం భవిస్సతి భయం వా ఛమ్భితత్తం వా లోమహంసో వా, సో పహీయిస్సతి’.

‘నో చే వరుణస్స దేవరాజస్స ధజగ్గం ఉల్లోకేయ్యాథ, అథ ఈసానస్స దేవరాజస్స ధజగ్గం ఉల్లోకేయ్యాథ. ఈసానస్స హి వో దేవరాజస్స ధజగ్గం ఉల్లోకయతం యం భవిస్సతి భయం వా ఛమ్భితత్తం వా లోమహంసో వా, సో పహీయిస్సతీ’’’తి.

‘‘తం ఖో పన, భిక్ఖవే, సక్కస్స వా దేవానమిన్దస్స ధజగ్గం ఉల్లోకయతం, పజాపతిస్స వా దేవరాజస్స ధజగ్గం ఉల్లోకయతం, వరుణస్స వా దేవరాజస్స ధజగ్గం ఉల్లోకయతం, ఈసానస్స వా దేవరాజస్స ధజగ్గం ఉల్లోకయతం యం భవిస్సతి భయం వా ఛమ్భితత్తం వా లోమహంసో వా, సో పహీయేథాపి నోపి పహీయేథ [నో పహీయేథ (క.)].

‘‘తం కిస్స హేతు? సక్కో హి, భిక్ఖవే, దేవానమిన్దో అవీతరాగో అవీతదోసో అవీతమోహో భీరు ఛమ్భీ ఉత్రాసీ పలాయీతి.

‘‘అహఞ్చ ఖో, భిక్ఖవే, ఏవం వదామి – ‘సచే తుమ్హాకం, భిక్ఖవే, అరఞ్ఞగతానం వా రుక్ఖమూలగతానం వా సుఞ్ఞాగారగతానం వా ఉప్పజ్జేయ్య భయం వా ఛమ్భితత్తం వా లోమహంసో వా, మమేవ తస్మిం సమయే అనుస్సరేయ్యాథ – ఇతిపి సో భగవా అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో విజ్జాచరణసమ్పన్నో సుగతో లోకవిదూ అనుత్తరో పురిసదమ్మసారథి సత్థా దేవమనుస్సానం బుద్ధో భగవా’తి. మమఞ్హి వో, భిక్ఖవే, అనుస్సరతం యం భవిస్సతి భయం వా ఛమ్భితత్తం వా లోమహంసో వా, సో పహీయిస్సతి.

‘‘నో చే మం అనుస్సరేయ్యాథ, అథ ధమ్మం అనుస్సరేయ్యాథ – ‘స్వాక్ఖాతో భగవతా ధమ్మో సన్దిట్ఠికో అకాలికో ఏహిపస్సికో ఓపనేయ్యికో పచ్చత్తం వేదితబ్బో విఞ్ఞూహీ’తి. ధమ్మఞ్హి వో, భిక్ఖవే, అనుస్సరతం యం భవిస్సతి భయం వా ఛమ్భితత్తం వా లోమహంసో వా, సో పహీయిస్సతి.

‘‘నో చే ధమ్మం అనుస్సరేయ్యాథ, అథ సఙ్ఘం అనుస్సరేయ్యాథ – ‘సుప్పటిపన్నో భగవతో సావకసఙ్ఘో ఉజుప్పటిపన్నో భగవతో సావకసఙ్ఘో ఞాయప్పటిపన్నో భగవతో సావకసఙ్ఘో సామీచిప్పటిపన్నో భగవతో సావకసఙ్ఘో, యదిదం చత్తారి పురిసయుగాని అట్ఠ పురిసపుగ్గలా ఏస భగవతో సావకసఙ్ఘో, ఆహునేయ్యో పాహునేయ్యో దక్ఖిణేయ్యో అఞ్జలికరణీయో అనుత్తరం పుఞ్ఞక్ఖేత్తం లోకస్సా’తి. సఙ్ఘఞ్హి వో, భిక్ఖవే, అనుస్సరతం యం భవిస్సతి భయం వా ఛమ్భితత్తం వా లోమహంసో వా, సో పహీయిస్సతి.

‘‘తం కిస్స హేతు? తథాగతో హి, భిక్ఖవే, అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో వీతరాగో వీతదోసో వీతమోహో అభీరు అచ్ఛమ్భీ అనుత్రాసీ అపలాయీ’’తి. ఇదమవోచ భగవా. ఇదం వత్వాన సుగతో అథాపరం ఏతదవోచ సత్థా –

‘‘అరఞ్ఞే రుక్ఖమూలే వా, సుఞ్ఞాగారేవ భిక్ఖవో;

అనుస్సరేథ [అనుస్సరేయ్యాథ (క.) పదసిద్ధి పన చిన్తేతబ్బా] సమ్బుద్ధం, భయం తుమ్హాక నో సియా.

‘‘నో చే బుద్ధం సరేయ్యాథ, లోకజేట్ఠం నరాసభం;

అథ ధమ్మం సరేయ్యాథ, నియ్యానికం సుదేసితం.

‘‘నో చే ధమ్మం సరేయ్యాథ, నియ్యానికం సుదేసితం;

అథ సఙ్ఘం సరేయ్యాథ, పుఞ్ఞక్ఖేత్తం అనుత్తరం.

‘‘ఏవం బుద్ధం సరన్తానం, ధమ్మం సఙ్ఘఞ్చ భిక్ఖవో;

భయం వా ఛమ్భితత్తం వా, లోమహంసో న హేస్సతీ’’తి.

౪. వేపచిత్తిసుత్తం

౨౫౦. సావత్థినిదానం. ‘‘భూతపుబ్బం, భిక్ఖవే, దేవాసురసఙ్గామో సముపబ్యూళ్హో అహోసి. అథ ఖో, భిక్ఖవే, వేపచిత్తి అసురిన్దో అసురే ఆమన్తేసి – ‘సచే, మారిసా, దేవానం అసురసఙ్గామే సముపబ్యూళ్హే అసురా జినేయ్యుం దేవా పరాజినేయ్యుం [పరాజేయ్యుం (సీ. పీ.)], యేన నం సక్కం దేవానమిన్దం కణ్ఠపఞ్చమేహి బన్ధనేహి బన్ధిత్వా మమ సన్తికే ఆనేయ్యాథ అసురపుర’న్తి. సక్కోపి ఖో, భిక్ఖవే, దేవానమిన్దో దేవే తావతింసే ఆమన్తేసి – ‘సచే, మారిసా, దేవానం అసురసఙ్గామే సముపబ్యూళ్హే దేవా జినేయ్యుం అసురా పరాజినేయ్యుం, యేన నం వేపచిత్తిం అసురిన్దం కణ్ఠపఞ్చమేహి బన్ధనేహి బన్ధిత్వా మమ సన్తికే ఆనేయ్యాథ సుధమ్మసభ’’’న్తి. తస్మిం ఖో పన, భిక్ఖవే, సఙ్గామే దేవా జినింసు, అసురా పరాజినింసు [పరాజింసు (సీ. పీ.)]. అథ ఖో, భిక్ఖవే, దేవా తావతింసా వేపచిత్తిం అసురిన్దం కణ్ఠపఞ్చమేహి బన్ధనేహి బన్ధిత్వా సక్కస్స దేవానమిన్దస్స సన్తికే ఆనేసుం సుధమ్మసభం. తత్ర సుదం, భిక్ఖవే, వేపచిత్తి అసురిన్దో కణ్ఠపఞ్చమేహి బన్ధనేహి బద్ధో సక్కం దేవానమిన్దం సుధమ్మసభం పవిసన్తఞ్చ నిక్ఖమన్తఞ్చ అసబ్భాహి ఫరుసాహి వాచాహి అక్కోసతి పరిభాసతి. అథ ఖో, భిక్ఖవే, మాతలి సఙ్గాహకో సక్కం దేవానమిన్దం గాథాహి అజ్ఝభాసి –

‘‘భయా ను మఘవా సక్క, దుబ్బల్యా నో తితిక్ఖసి;

సుణన్తో ఫరుసం వాచం, సమ్ముఖా వేపచిత్తినో’’తి.

‘‘నాహం భయా న దుబ్బల్యా, ఖమామి వేపచిత్తినో;

కథఞ్హి మాదిసో విఞ్ఞూ, బాలేన పటిసంయుజే’’తి.

‘‘భియ్యో బాలా పభిజ్జేయ్యుం, నో చస్స పటిసేధకో;

తస్మా భుసేన దణ్డేన, ధీరో బాలం నిసేధయే’’తి.

‘‘ఏతదేవ అహం మఞ్ఞే, బాలస్స పటిసేధనం;

పరం సఙ్కుపితం ఞత్వా, యో సతో ఉపసమ్మతీ’’తి.

‘‘ఏతదేవ తితిక్ఖాయ, వజ్జం పస్సామి వాసవ;

యదా నం మఞ్ఞతి బాలో, భయా మ్యాయం తితిక్ఖతి;

అజ్ఝారుహతి దుమ్మేధో, గోవ భియ్యో పలాయిన’’న్తి.

‘‘కామం మఞ్ఞతు వా మా వా, భయా మ్యాయం తితిక్ఖతి;

సదత్థపరమా అత్థా, ఖన్త్యా భియ్యో న విజ్జతి.

‘‘యో హవే బలవా సన్తో, దుబ్బలస్స తితిక్ఖతి;

తమాహు పరమం ఖన్తిం, నిచ్చం ఖమతి దుబ్బలో.

‘‘అబలం తం బలం ఆహు, యస్స బాలబలం బలం;

బలస్స ధమ్మగుత్తస్స, పటివత్తా న విజ్జతి.

‘‘తస్సేవ తేన పాపియో, యో కుద్ధం పటికుజ్ఝతి;

కుద్ధం అప్పటికుజ్ఝన్తో, సఙ్గామం జేతి దుజ్జయం.

‘‘ఉభిన్నమత్థం చరతి, అత్తనో చ పరస్స చ;

పరం సఙ్కుపితం ఞత్వా, యో సతో ఉపసమ్మతి.

‘‘ఉభిన్నం తికిచ్ఛన్తానం, అత్తనో చ పరస్స చ;

జనా మఞ్ఞన్తి బాలోతి, యే ధమ్మస్స అకోవిదా’’తి.

‘‘సో హి నామ, భిక్ఖవే, సక్కో దేవానమిన్దో సకం పుఞ్ఞఫలం ఉపజీవమానో దేవానం తావతింసానం ఇస్సరియాధిపచ్చం రజ్జం కారేన్తో ఖన్తిసోరచ్చస్స వణ్ణవాదీ భవిస్సతి. ఇధ ఖో తం, భిక్ఖవే, సోభేథ యం తుమ్హే ఏవం స్వాక్ఖాతే ధమ్మవినయే పబ్బజితా సమానా ఖమా చ భవేయ్యాథ సోరతా చా’’తి.

౫. సుభాసితజయసుత్తం

౨౫౧. సావత్థినిదానం. ‘‘భూతపుబ్బం, భిక్ఖవే, దేవాసురసఙ్గామో సముపబ్యూళ్హో అహోసి. అథ ఖో, భిక్ఖవే, వేపచిత్తి అసురిన్దో సక్కం దేవానమిన్దం ఏతదవోచ – ‘హోతు, దేవానమిన్ద, సుభాసితేన జయో’తి. ‘హోతు, వేపచిత్తి, సుభాసితేన జయో’తి. అథ ఖో, భిక్ఖవే, దేవా చ అసురా చ పారిసజ్జే ఠపేసుం – ‘ఇమే నో సుభాసితదుబ్భాసితం ఆజానిస్సన్తీ’తి. అథ ఖో, భిక్ఖవే, వేపచిత్తిం అసురిన్దో సక్కం దేవానమిన్దం ఏతదవోచ – ‘భణ, దేవానమిన్ద, గాథ’న్తి. ఏవం వుత్తే, భిక్ఖవే, సక్కో దేవానమిన్దో వేపచిత్తి అసురిన్దం ఏతదవోచ – ‘తుమ్హే ఖ్వేత్థ, వేపచిత్తి, పుబ్బదేవా. భణ, వేపచిత్తి, గాథ’న్తి. ఏవం వుత్తే, భిక్ఖవే, వేపచిత్తి అసురిన్దో ఇమం గాథం అభాసి –

‘‘భియ్యో బాలా పభిజ్జేయ్యుం, నో చస్స పటిసేధకో;

తస్మా భుసేన దణ్డేన, ధీరో బాలం నిసేధయే’’తి.

‘‘భాసితాయ ఖో పన, భిక్ఖవే, వేపచిత్తినా అసురిన్దేన గాథాయ అసురా అనుమోదింసు, దేవా తుణ్హీ అహేసుం. అథ ఖో, భిక్ఖవే, వేపచిత్తి అసురిన్దో సక్కం దేవానమిన్దం ఏతదవోచ – ‘భణ, దేవానమిన్ద, గాథ’న్తి. ఏవం వుత్తే, భిక్ఖవే, సక్కో దేవానమిన్దో ఇమం గాథం అభాసి –

‘‘ఏతదేవ అహం మఞ్ఞే, బాలస్స పటిసేధనం;

పరం సఙ్కుపితం ఞత్వా, యో సతో ఉపసమ్మతీ’’తి.

‘‘భాసితాయ ఖో పన, భిక్ఖవే, సక్కేన దేవానమిన్దేన గాథాయ, దేవా అనుమోదింసు, అసురా తుణ్హీ అహేసుం. అథ ఖో, భిక్ఖవే, సక్కో దేవానమిన్దో వేపచిత్తిం అసురిన్దం ఏతదవోచ – ‘భణ, వేపచిత్తి, గాథ’న్తి. ఏవం వుత్తే, భిక్ఖవే, వేపచిత్తి అసురిన్దో ఇమం గాథం అభాసి –

‘‘ఏతదేవ తితిక్ఖాయ, వజ్జం పస్సామి వాసవ;

యదా నం మఞ్ఞతి బాలో, భయా మ్యాయం తితిక్ఖతి;

అజ్ఝారుహతి దుమ్మేధో, గోవ భియ్యో పలాయిన’’న్తి.

‘‘భాసితాయ ఖో పన, భిక్ఖవే, వేపచిత్తినా అసురిన్దేన గాథాయ అసురా అనుమోదింసు, దేవా తుణ్హీ అహేసుం. అథ ఖో, భిక్ఖవే, వేపచిత్తి అసురిన్దో సక్కం దేవానమిన్దం ఏతదవోచ – ‘భణ, దేవానమిన్ద, గాథ’న్తి. ఏవం వుత్తే, భిక్ఖవే, సక్కో దేవానమిన్దో ఇమా గాథాయో అభాసి –

‘‘కామం మఞ్ఞతు వా మా వా, భయా మ్యాయం తితిక్ఖతి;

సదత్థపరమా అత్థా, ఖన్త్యా భియ్యో న విజ్జతి.

‘‘యో హవే బలవా సన్తో, దుబ్బలస్స తితిక్ఖతి;

తమాహు పరమం ఖన్తిం, నిచ్చం ఖమతి దుబ్బలో.

‘‘అబలం తం బలం ఆహు, యస్స బాలబలం బలం;

బలస్స ధమ్మగుత్తస్స, పటివత్తా న విజ్జతి.

‘‘తస్సేవ తేన పాపియో, యో కుద్ధం పటికుజ్ఝతి;

కుద్ధం అప్పటికుజ్ఝన్తో, సఙ్గామం జేతి దుజ్జయం.

‘‘ఉభిన్నమత్థం చరతి, అత్తనో చ పరస్స చ;

పరం సఙ్కుపితం ఞత్వా, యో సతో ఉపసమ్మతి.

‘‘ఉభిన్నం తికిచ్ఛన్తానం, అత్తనో చ పరస్స చ;

జనా మఞ్ఞన్తి బాలోతి, యే ధమ్మస్స అకోవిదా’’తి.

‘‘భాసితాసు ఖో పన, భిక్ఖవే, సక్కేన దేవానమిన్దేన గాథాసు, దేవా అనుమోదింసు, అసురా తుణ్హీ అహేసుం. అథ ఖో, భిక్ఖవే, దేవానఞ్చ అసురానఞ్చ పారిసజ్జా ఏతదవోచుం – ‘భాసితా ఖో వేపచిత్తినా అసురిన్దేన గాథాయో. తా చ ఖో సదణ్డావచరా ససత్థావచరా, ఇతి భణ్డనం ఇతి విగ్గహో ఇతి కలహో. భాసితా ఖో [భాసితా ఖో పన (సీ.)] సక్కేన దేవానమిన్దేన గాథాయో. తా చ ఖో అదణ్డావచరా అసత్థావచరా, ఇతి అభణ్డనం ఇతి అవిగ్గహో ఇతి అకలహో. సక్కస్స దేవానమిన్దస్స సుభాసితేన జయో’తి. ఇతి ఖో, భిక్ఖవే సక్కస్స దేవానమిన్దస్స సుభాసితేన జయో అహోసీ’’తి.

౬. కులావకసుత్తం

౨౫౨. సావత్థియం. ‘‘భూతపుబ్బం, భిక్ఖవే, దేవాసురసఙ్గామో సముపబ్యూళ్హో అహోసి. తస్మిం ఖో పన, భిక్ఖవే, సఙ్గామే అసురా జినింసు, దేవా పరాజినింసు. పరాజితా చ ఖో, భిక్ఖవే, దేవా అపాయంస్వేవ ఉత్తరేనముఖా, అభియంస్వేవ నే అసురా. అథ ఖో, భిక్ఖవే, సక్కో దేవానమిన్దో మాతలి సఙ్గాహకం గాథాయ అజ్ఝభాసి –

‘‘కులావకా మాతలి సిమ్బలిస్మిం,

ఈసాముఖేన పరివజ్జయస్సు;

కామం చజామ అసురేసు పాణం,

మాయిమే దిజా వికులావకా [వికులావా (స్యా. కం. క.)] అహేసు’’న్తి.

‘‘‘ఏవం భద్దన్తవా’తి ఖో, భిక్ఖవే, మాతలి సఙ్గాహకో సక్కస్స దేవానమిన్దస్స పటిస్సుత్వా సహస్సయుత్తం ఆజఞ్ఞరథం పచ్చుదావత్తేసి. అథ ఖో, భిక్ఖవే, అసురానం ఏతదహోసి – ‘పచ్చుదావత్తో ఖో దాని సక్కస్స దేవానమిన్దస్స సహస్సయుత్తో ఆజఞ్ఞరథో. దుతియమ్పి ఖో దేవా అసురేహి సఙ్గామేస్సన్తీతి భీతా అసురపురమేవ పావిసింసు. ఇతి ఖో, భిక్ఖవే, సక్కస్స దేవానమిన్దస్స ధమ్మేన జయో అహోసీ’’’తి.

౭. నదుబ్భియసుత్తం

౨౫౩. సావత్థియం. ‘‘భూతపుబ్బం, భిక్ఖవే, సక్కస్స దేవానమిన్దస్స రహోగతస్స పటిసల్లీనస్స ఏవం చేతసో పరివితక్కో ఉదపాది – ‘యోపి మే అస్స సుపచ్చత్థికో తస్సపాహం న దుబ్భేయ్య’న్తి. అథ ఖో, భిక్ఖవే, వేపచిత్తి అసురిన్దో సక్కస్స దేవానమిన్దస్స చేతసా చేతోపరివితక్కమఞ్ఞాయ యేన సక్కో దేవానమిన్దో తేనుపసఙ్కమి. అద్దసా ఖో, భిక్ఖవే, సక్కో దేవానమిన్దో వేపచిత్తిం అసురిన్దం దూరతోవ ఆగచ్ఛన్తం. దిస్వాన వేపచిత్తిం అసురిన్దం ఏతదవోచ – ‘తిట్ఠ, వేపచిత్తి, గహితోసీ’’’తి.

‘‘యదేవ తే, మారిస, పుబ్బే చిత్తం, తదేవ త్వం మా పజహాసీ’’తి [తదేవ త్వం మారిస పహాసీతి (సీ. స్యా. కం.)].

‘‘సపస్సు చ మే, వేపచిత్తి, అదుబ్భాయా’’తి [అద్రుబ్భాయ (క.)].

‘‘యం ముసా భణతో పాపం, యం పాపం అరియూపవాదినో;

మిత్తద్దునో చ యం పాపం, యం పాపం అకతఞ్ఞునో;

తమేవ పాపం ఫుసతు [ఫుసతి (సీ. పీ.)], యో తే దుబ్భే సుజమ్పతీ’’తి.

౮. వేరోచనఅసురిన్దసుత్తం

౨౫౪. సావత్థియం జేతవనే. తేన ఖో పన సమయేన భగవా దివావిహారగతో హోతి పటిసల్లీనో. అథ ఖో సక్కో చ దేవానమిన్దో వేరోచనో చ అసురిన్దో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా పచ్చేకం ద్వారబాహం నిస్సాయ అట్ఠంసు. అథ ఖో వేరోచనో అసురిన్దో భగవతో సన్తికే ఇమం గాథం అభాసి –

‘‘వాయమేథేవ పురిసో, యావ అత్థస్స నిప్ఫదా;

నిప్ఫన్నసోభనో [సోభినో (సీ.), సోభణో (పీ. క.)] అత్థో [అత్థా (సీ.)], వేరోచనవచో ఇద’’న్తి.

‘‘వాయమేథేవ పురిసో, యావ అత్థస్స నిప్ఫదా;

నిప్ఫన్నసోభనో అత్థో [నిప్ఫన్నసోభినో అత్థా (సీ. స్యా. కం.)], ఖన్త్యా భియ్యో న విజ్జతీ’’తి.

‘‘సబ్బే సత్తా అత్థజాతా, తత్థ తత్థ యథారహం;

సంయోగపరమా త్వేవ, సమ్భోగా సబ్బపాణినం;

నిప్ఫన్నసోభనో అత్థో, వేరోచనవచో ఇద’’న్తి.

‘‘సబ్బే సత్తా అత్థజాతా, తత్థ తత్థ యథారహం;

సంయోగపరమా త్వేవ, సమ్భోగా సబ్బపాణినం;

నిప్ఫన్నసోభనో అత్థో, ఖన్త్యా భియ్యో న విజ్జతీ’’తి.

౯. అరఞ్ఞాయతనఇసిసుత్తం

౨౫౫. సావత్థియం. ‘‘భూతపుబ్బం, భిక్ఖవే, సమ్బహులా ఇసయో సీలవన్తో కల్యాణధమ్మా అరఞ్ఞాయతనే పణ్ణకుటీసు సమ్మన్తి. అథ ఖో, భిక్ఖవే, సక్కో చ దేవానమిన్దో వేపచిత్తి చ అసురిన్దో యేన తే ఇసయో సీలవన్తో కల్యాణధమ్మా తేనుపసఙ్కమింసు. అథ ఖో, భిక్ఖవే, వేపచిత్తి అసురిన్దో పటలియో [అటలియో (సీ. స్యా. కం. పీ.), ఆటలియో (క.) మ. ని. ౨.౪౧౦] ఉపాహనా ఆరోహిత్వా ఖగ్గం ఓలగ్గేత్వా ఛత్తేన ధారియమానేన అగ్గద్వారేన అస్సమం పవిసిత్వా తే ఇసయో సీలవన్తే కల్యాణధమ్మే అపబ్యామతో కరిత్వా అతిక్కమి. అథ ఖో, భిక్ఖవే, సక్కో దేవానమిన్దో పటలియో ఉపాహనా ఓరోహిత్వా ఖగ్గం అఞ్ఞేసం దత్వా ఛత్తం అపనామేత్వా ద్వారేనేవ అస్సమం పవిసిత్వా తే ఇసయో సీలవన్తే కల్యాణధమ్మే అనువాతం పఞ్జలికో నమస్సమానో అట్ఠాసి’’. అథ ఖో, భిక్ఖవే, తే ఇసయో సీలవన్తో కల్యాణధమ్మా సక్కం దేవానమిన్దం గాథాయ అజ్ఝభాసింసు –

‘‘గన్ధో ఇసీనం చిరదిక్ఖితానం,

కాయా చుతో గచ్ఛతి మాలుతేన;

ఇతో పటిక్కమ్మ సహస్సనేత్త,

గన్ధో ఇసీనం అసుచి దేవరాజా’’తి.

‘‘గన్ధో ఇసీనం చిరదిక్ఖితానం,

కాయా చుతో గచ్ఛతు [గచ్ఛతి (సీ. స్యా. కం.)] మాలుతేన,

సుచిత్రపుప్ఫం సిరస్మింవ మాలం;

గన్ధం ఏతం పటికఙ్ఖామ భన్తే,

న హేత్థ దేవా పటికూలసఞ్ఞినో’’తి.

౧౦. సముద్దకసుత్తం

౨౫౬. సావత్థియం. ‘‘భూతపుబ్బం, భిక్ఖవే, సమ్బహులా ఇసయో సీలవన్తో కల్యాణధమ్మా సముద్దతీరే పణ్ణకుటీసు సమ్మన్తి. తేన ఖో పన సమయేన దేవాసురసఙ్గామో సముపబ్యూళ్హో అహోసి. అథ ఖో, భిక్ఖవే, తేసం ఇసీనం సీలవన్తానం కల్యాణధమ్మానం ఏతదహోసి – ‘ధమ్మికా ఖో దేవా, అధమ్మికా అసురా. సియాపి నో అసురతో భయం. యంనూన మయం సమ్బరం అసురిన్దం ఉపసఙ్కమిత్వా అభయదక్ఖిణం యాచేయ్యామా’’’తి. ‘‘అథ ఖో, భిక్ఖవే, తే ఇసయో సీలవన్తో కల్యాణధమ్మా – సేయ్యథాపి నామ బలవా పురిసో సమిఞ్జితం వా బాహం పసారేయ్య, పసారితం వా బాహం సమిఞ్జేయ్య ఏవమేవ – సముద్దతీరే పణ్ణకుటీసు అన్తరహితా సమ్బరస్స అసురిన్దస్స సమ్ముఖే పాతురహేసుం. అథ ఖో, భిక్ఖవే, తే ఇసయో సీలవన్తో కల్యాణధమ్మా సమ్బరం అసురిన్దం గాథాయ అజ్ఝభాసింసు –

‘‘ఇసయో సమ్బరం పత్తా, యాచన్తి అభయదక్ఖిణం;

కామంకరో హి తే దాతుం, భయస్స అభయస్స వా’’తి.

‘‘ఇసీనం అభయం నత్థి, దుట్ఠానం సక్కసేవినం;

అభయం యాచమానానం, భయమేవ దదామి వో’’తి.

‘‘అభయం యాచమానానం, భయమేవ దదాసి నో;

పటిగ్గణ్హామ తే ఏతం, అక్ఖయం హోతు తే భయం.

‘‘యాదిసం వపతే బీజం, తాదిసం హరతే ఫలం;

కల్యాణకారీ కల్యాణం, పాపకారీ చ పాపకం;