౯. పిణ్డపాతపారిసుద్ధిసుత్తం

౪౩౮. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా రాజగహే విహరతి వేళువనే కలన్దకనివాపే. అథ ఖో ఆయస్మా సారిపుత్తో సాయన్హసమయం పటిసల్లానా వుట్ఠితో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నం ఖో ఆయస్మన్తం సారిపుత్తం భగవా ఏతదవోచ –

‘‘విప్పసన్నాని ఖో తే, సారిపుత్త, ఇన్ద్రియాని, పరిసుద్ధో ఛవివణ్ణో పరియోదాతో. కతమేన ఖో త్వం, సారిపుత్త, విహారేన ఏతరహి బహులం విహరసీ’’తి? ‘‘సుఞ్ఞతావిహారేన ఖో అహం, భన్తే, ఏతరహి బహులం విహరామీ’’తి. ‘‘సాధు, సాధు, సారిపుత్త! మహాపురిసవిహారేన కిర త్వం, సారిపుత్త, ఏతరహి బహులం విహరసి. మహాపురిసవిహారో ఏసో [హేస (సీ. స్యా. కం. పీ.)], సారిపుత్త, యదిదం – సుఞ్ఞతా. తస్మాతిహ, సారిపుత్త, భిక్ఖు సచే ఆకఙ్ఖేయ్య – ‘సుఞ్ఞతావిహారేన బహులం [ఏతరహి బహులం (సీ. పీ.)] విహరేయ్య’న్తి, తేన, సారిపుత్త, భిక్ఖునా ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖితబ్బం – ‘యేన చాహం మగ్గేన గామం పిణ్డాయ పావిసిం, యస్మిఞ్చ పదేసే పిణ్డాయ అచరిం, యేన చ మగ్గేన గామతో పిణ్డాయ పటిక్కమిం, అత్థి ను ఖో మే తత్థ చక్ఖువిఞ్ఞేయ్యేసు రూపేసు ఛన్దో వా రాగో వా దోసో వా మోహో వా పటిఘం వాపి చేతసో’తి? సచే, సారిపుత్త, భిక్ఖు పచ్చవేక్ఖమానో ఏవం జానాతి – ‘యేన చాహం మగ్గేన గామం పిణ్డాయ పావిసిం, యస్మిఞ్చ పదేసే పిణ్డాయ అచరిం, యేన చ మగ్గేన గామతో పిణ్డాయ పటిక్కమిం, అత్థి మే తత్థ చక్ఖువిఞ్ఞేయ్యేసు రూపేసు ఛన్దో వా రాగో వా దోసో వా మోహో వా పటిఘం వాపి చేతసో’తి, తేన, సారిపుత్త, భిక్ఖునా తేసంయేవ పాపకానం అకుసలానం ధమ్మానం పహానాయ వాయమితబ్బం. సచే పన, సారిపుత్త, భిక్ఖు పచ్చవేక్ఖమానో ఏవం జానాతి – ‘యేన చాహం మగ్గేన గామం పిణ్డాయ పావిసిం, యస్మిఞ్చ పదేసే పిణ్డాయ అచరిం, యేన చ మగ్గేన గామతో పిణ్డాయ పటిక్కమిం, నత్థి మే తత్థ చక్ఖువిఞ్ఞేయ్యేసు రూపేసు ఛన్దో వా రాగో వా దోసో వా మోహో వా పటిఘం వాపి చేతసో’తి, తేన, సారిపుత్త, భిక్ఖునా తేనేవ పీతిపామోజ్జేన విహాతబ్బం అహోరత్తానుసిక్ఖినా కుసలేసు ధమ్మేసు.

౪౩౯. ‘‘పున చపరం, సారిపుత్త, భిక్ఖునా ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖితబ్బం – ‘యేన చాహం మగ్గేన గామం పిణ్డాయ పావిసిం, యస్మిఞ్చ పదేసే పిణ్డాయ అచరిం, యేన చ మగ్గేన గామతో పిణ్డాయ పటిక్కమిం, అత్థి ను ఖో మే తత్థ సోతవిఞ్ఞేయ్యేసు సద్దేసు…పే… ఘానవిఞ్ఞేయ్యేసు గన్ధేసు… జివ్హావిఞ్ఞేయ్యేసు రసేసు … కాయవిఞ్ఞేయ్యేసు ఫోట్ఠబ్బేసు… మనోవిఞ్ఞేయ్యేసు ధమ్మేసు ఛన్దో వా రాగో వా దోసో వా మోహో వా పటిఘం వాపి చేతసో’తి? సచే, సారిపుత్త, భిక్ఖు పచ్చవేక్ఖమానో ఏవం జానాతి – ‘యేన చాహం మగ్గేన గామం పిణ్డాయ పావిసిం, యస్మిఞ్చ పదేసే పిణ్డాయ అచరిం, యేన చ మగ్గేన గామతో పిణ్డాయ పటిక్కమిం, అత్థి మే తత్థ మనోవిఞ్ఞేయ్యేసు ధమ్మేసు ఛన్దో వా రాగో వా దోసో వా మోహో వా పటిఘం వాపి చేతసో’తి, తేన, సారిపుత్త, భిక్ఖునా తేసంయేవ పాపకానం అకుసలానం ధమ్మానం పహానాయ వాయమితబ్బం. సచే పన, సారిపుత్త, భిక్ఖు పచ్చవేక్ఖమానో ఏవం జానాతి – ‘యేన చాహం మగ్గేన గామం పిణ్డాయ పావిసిం, యస్మిఞ్చ పదేసే పిణ్డాయ అచరిం, యేన చ మగ్గేన గామతో పిణ్డాయ పటిక్కమిం, నత్థి మే తత్థ మనోవిఞ్ఞేయ్యేసు ధమ్మేసు ఛన్దో వా రాగో వా దోసో వా మోహో వా పటిఘం వాపి చేతసో’తి, తేన, సారిపుత్త, భిక్ఖునా తేనేవ పీతిపామోజ్జేన విహాతబ్బం అహోరత్తానుసిక్ఖినా కుసలేసు ధమ్మేసు.

౪౪౦. ‘‘పున చపరం, సారిపుత్త, భిక్ఖునా ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖితబ్బం – ‘పహీనా ను ఖో మే పఞ్చ కామగుణా’తి? సచే, సారిపుత్త, భిక్ఖు పచ్చవేక్ఖమానో ఏవం జానాతి – ‘అప్పహీనా ఖో మే పఞ్చ కామగుణా’తి, తేన, సారిపుత్త, భిక్ఖునా పఞ్చన్నం కామగుణానం పహానాయ వాయమితబ్బం. సచే పన, సారిపుత్త, భిక్ఖు పచ్చవేక్ఖమానో ఏవం జానాతి – ‘పహీనా ఖో మే పఞ్చ కామగుణా’తి, తేన, సారిపుత్త, భిక్ఖునా తేనేవ పీతిపామోజ్జేన విహాతబ్బం అహోరత్తానుసిక్ఖినా కుసలేసు ధమ్మేసు.

౪౪౧. ‘‘పున చపరం, సారిపుత్త, భిక్ఖునా ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖితబ్బం – ‘పహీనా ను ఖో మే పఞ్చ నీవరణా’తి? సచే, సారిపుత్త, భిక్ఖు పచ్చవేక్ఖమానో ఏవం జానాతి – ‘అప్పహీనా ఖో మే పఞ్చ నీవరణా’తి, తేన, సారిపుత్త, భిక్ఖునా పఞ్చన్నం నీవరణానం పహానాయ వాయమితబ్బం. సచే పన, సారిపుత్త, భిక్ఖు పచ్చవేక్ఖమానో ఏవం జానాతి – ‘పహీనా ఖో మే పఞ్చ నీవరణా’తి, తేన, సారిపుత్త, భిక్ఖునా తేనేవ పీతిపామోజ్జేన విహాతబ్బం అహోరత్తానుసిక్ఖినా కుసలేసు ధమ్మేసు.

౪౪౨. ‘‘పున చపరం, సారిపుత్త, భిక్ఖునా ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖితబ్బం – ‘పరిఞ్ఞాతా ను ఖో మే పఞ్చుపాదానక్ఖన్ధా’తి? సచే, సారిపుత్త, భిక్ఖు పచ్చవేక్ఖమానో ఏవం జానాతి – ‘అపరిఞ్ఞాతా ఖో మే పఞ్చుపాదానక్ఖన్ధా’తి, తేన, సారిపుత్త, భిక్ఖునా పఞ్చన్నం ఉపాదానక్ఖన్ధానం పరిఞ్ఞాయ వాయమితబ్బం. సచే పన, సారిపుత్త, భిక్ఖు పచ్చవేక్ఖమానో ఏవం జానాతి – ‘పరిఞ్ఞాతా ఖో మే పఞ్చుపాదానక్ఖన్ధా’తి, తేన, సారిపుత్త, భిక్ఖునా తేనేవ పీతిపామోజ్జేన విహాతబ్బం అహోరత్తానుసిక్ఖినా కుసలేసు ధమ్మేసు.

౪౪౩. ‘‘పున చపరం, సారిపుత్త, భిక్ఖునా ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖితబ్బం – ‘భావితా ను ఖో మే చత్తారో సతిపట్ఠానా’తి? సచే, సారిపుత్త, భిక్ఖు పచ్చవేక్ఖమానో ఏవం జానాతి – ‘అభావితా ఖో మే చత్తారో సతిపట్ఠానా’తి, తేన, సారిపుత్త, భిక్ఖునా చతున్నం సతిపట్ఠానానం భావనాయ వాయమితబ్బం. సచే పన, సారిపుత్త, భిక్ఖు పచ్చవేక్ఖమానో ఏవం జానాతి – ‘భావితా ఖో మే చత్తారో సతిపట్ఠానా’తి, తేన, సారిపుత్త, భిక్ఖునా తేనేవ పీతిపామోజ్జేన విహాతబ్బం అహోరత్తానుసిక్ఖినా కుసలేసు ధమ్మేసు.

౪౪౪. ‘‘పున చపరం, సారిపుత్త, భిక్ఖునా ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖితబ్బం – ‘భావితా ను ఖో మే చత్తారో సమ్మప్పధానా’తి? సచే, సారిపుత్త, భిక్ఖు పచ్చవేక్ఖమానో ఏవం జానాతి – ‘అభావితా ఖో మే చత్తారో సమ్మప్పధానా’తి, తేన, సారిపుత్త, భిక్ఖునా చతున్నం సమ్మప్పధానానం భావనాయ వాయమితబ్బం. సచే పన, సారిపుత్త, భిక్ఖు పచ్చవేక్ఖమానో ఏవం జానాతి – ‘భావితా ఖో మే చత్తారో సమ్మప్పధానా’తి, తేన, సారిపుత్త, భిక్ఖునా తేనేవ పీతిపామోజ్జేన విహాతబ్బం అహోరత్తానుసిక్ఖినా కుసలేసు ధమ్మేసు.

౪౪౫. ‘‘పున చపరం, సారిపుత్త, భిక్ఖునా ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖితబ్బం – ‘భావితా ను ఖో మే చత్తారో ఇద్ధిపాదా’తి? సచే, సారిపుత్త, భిక్ఖు పచ్చవేక్ఖమానో ఏవం జానాతి – ‘అభావితా ఖో మే చత్తారో ఇద్ధిపాదా’తి, తేన, సారిపుత్త, భిక్ఖునా చతున్నం ఇద్ధిపాదానం భావనాయ వాయమితబ్బం. సచే పన, సారిపుత్త, భిక్ఖు పచ్చవేక్ఖమానో ఏవం జానాతి – ‘భావితా ఖో మే చత్తారో ఇద్ధిపాదా’తి, తేన, సారిపుత్త, భిక్ఖునా తేనేవ పీతిపామోజ్జేన విహాతబ్బం అహోరత్తానుసిక్ఖినా కుసలేసు ధమ్మేసు.

౪౪౬. ‘‘పున చపరం, సారిపుత్త, భిక్ఖునా ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖితబ్బం – ‘భావితాని ను ఖో మే పఞ్చిన్ద్రియానీ’తి? సచే, సారిపుత్త, భిక్ఖు పచ్చవేక్ఖమానో ఏవం జానాతి – ‘అభావితాని ఖో మే పఞ్చిన్ద్రియానీ’తి, తేన, సారిపుత్త, భిక్ఖునా పఞ్చన్నం ఇన్ద్రియానం భావనాయ వాయమితబ్బం. సచే పన, సారిపుత్త, భిక్ఖు పచ్చవేక్ఖమానో ఏవం జానాతి – ‘భావితాని ఖో మే పఞ్చిన్ద్రియానీ’తి, తేన, సారిపుత్త, భిక్ఖునా తేనేవ పీతిపామోజ్జేన విహాతబ్బం అహోరత్తానుసిక్ఖినా కుసలేసు ధమ్మేసు.

౪౪౭. ‘‘పున చపరం, సారిపుత్త, భిక్ఖునా ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖితబ్బం – ‘భావితాని ను ఖో మే పఞ్చ బలానీ’తి? సచే, సారిపుత్త, భిక్ఖు పచ్చవేక్ఖమానో ఏవం జానాతి – ‘అభావితాని ఖో మే పఞ్చ బలానీ’తి, తేన, సారిపుత్త, భిక్ఖునా పఞ్చన్నం బలానం భావనాయ వాయమితబ్బం. సచే పన, సారిపుత్త, భిక్ఖు పచ్చవేక్ఖమానో ఏవం జానాతి – ‘భావితాని ఖో మే పఞ్చ బలానీ’తి, తేన, సారిపుత్త, భిక్ఖునా తేనేవ పీతిపామోజ్జేన విహాతబ్బం అహోరత్తానుసిక్ఖినా కుసలేసు ధమ్మేసు.

౪౪౮. ‘‘పున చపరం, సారిపుత్త, భిక్ఖునా ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖితబ్బం – ‘భావితా ను ఖో మే సత్త బోజ్ఝఙ్గా’తి? సచే, సారిపుత్త, భిక్ఖు పచ్చవేక్ఖమానో ఏవం జానాతి – ‘అభావితా ఖో మే సత్త బోజ్ఝఙ్గా’తి, తేన, సారిపుత్త, భిక్ఖునా సత్తన్నం బోజ్ఝఙ్గానం భావనాయ వాయమితబ్బం. సచే పన, సారిపుత్త, భిక్ఖు పచ్చవేక్ఖమానో ఏవం జానాతి – ‘భావితా ఖో మే సత్త బోజ్ఝఙ్గా’తి, తేన, సారిపుత్త, భిక్ఖునా తేనేవ పీతిపామోజ్జేన విహాతబ్బం అహోరత్తానుసిక్ఖినా కుసలేసు ధమ్మేసు.

౪౪౯. ‘‘పున చపరం, సారిపుత్త, భిక్ఖునా ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖితబ్బం – ‘భావితో ను ఖో మే అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో’తి? సచే, సారిపుత్త, భిక్ఖు పచ్చవేక్ఖమానో ఏవం జానాతి – ‘అభావితో ఖో మే అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో’తి, తేన, సారిపుత్త, భిక్ఖునా అరియస్స అట్ఠఙ్గికస్స మగ్గస్స భావనాయ వాయమితబ్బం. సచే పన, సారిపుత్త, భిక్ఖు పచ్చవేక్ఖమానో ఏవం జానాతి – ‘భావితో ఖో మే అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో’తి, తేన, సారిపుత్త, భిక్ఖునా తేనేవ పీతిపామోజ్జేన విహాతబ్బం అహోరత్తానుసిక్ఖినా కుసలేసు ధమ్మేసు.

౪౫౦. ‘‘పున చపరం, సారిపుత్త, భిక్ఖునా ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖితబ్బం – ‘భావితా ను ఖో మే సమథో చ విపస్సనా చా’తి? సచే, సారిపుత్త, భిక్ఖు పచ్చవేక్ఖమానో ఏవం జానాతి – ‘అభావితా ఖో మే సమథో చ విపస్సనా చా’తి, తేన, సారిపుత్త, భిక్ఖునా సమథవిపస్సనానం భావనాయ వాయమితబ్బం. సచే పన, సారిపుత్త, భిక్ఖు పచ్చవేక్ఖమానో ఏవం జానాతి – ‘భావితా ఖో మే సమథో చ విపస్సనా చా’తి, తేన, సారిపుత్త, భిక్ఖునా తేనేవ పీతిపామోజ్జేన విహాతబ్బం అహోరత్తానుసిక్ఖినా కుసలేసు ధమ్మేసు.

౪౫౧. ‘‘పున చపరం, సారిపుత్త, భిక్ఖునా ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖితబ్బం – ‘సచ్ఛికతా ను ఖో మే విజ్జా చ విముత్తి చా’తి? సచే, సారిపుత్త, భిక్ఖు పచ్చవేక్ఖమానో ఏవం జానాతి – ‘అసచ్ఛికతా ఖో మే విజ్జా చ విముత్తి చా’తి, తేన, సారిపుత్త, భిక్ఖునా విజ్జాయ విముత్తియా సచ్ఛికిరియాయ వాయమితబ్బం. సచే పన, సారిపుత్త, భిక్ఖు పచ్చవేక్ఖమానో ఏవం జానాతి – ‘సచ్ఛికతా ఖో మే విజ్జా చ విముత్తి చా’తి, తేన, సారిపుత్త, భిక్ఖునా తేనేవ పీతిపామోజ్జేన విహాతబ్బం అహోరత్తానుసిక్ఖినా కుసలేసు ధమ్మేసు.

౪౫౨. ‘‘యే హి కేచి, సారిపుత్త, అతీతమద్ధానం సమణా వా బ్రాహ్మణా వా పిణ్డపాతం పరిసోధేసుం, సబ్బే తే ఏవమేవ పచ్చవేక్ఖిత్వా పచ్చవేక్ఖిత్వా పిణ్డపాతం పరిసోధేసుం. యేపి హి కేచి, సారిపుత్త, అనాగతమద్ధానం సమణా వా బ్రాహ్మణా వా పిణ్డపాతం పరిసోధేస్సన్తి, సబ్బే తే ఏవమేవ పచ్చవేక్ఖిత్వా పచ్చవేక్ఖిత్వా పిణ్డపాతం పరిసోధేస్సన్తి. యేపి హి కేచి, సారిపుత్త, ఏతరహి సమణా వా బ్రాహ్మణా వా పిణ్డపాతం పరిసోధేన్తి, సబ్బే తే ఏవమేవ పచ్చవేక్ఖిత్వా పచ్చవేక్ఖిత్వా పిణ్డపాతం పరిసోధేన్తి. తస్మాతిహ, సారిపుత్త [వో సారిపుత్త ఏవం సిక్ఖితబ్బం (సీ. పీ.)], ‘పచ్చవేక్ఖిత్వా పచ్చవేక్ఖిత్వా పిణ్డపాతం పరిసోధేస్సామా’తి – ఏవఞ్హి వో, సారిపుత్త, సిక్ఖితబ్బ’’న్తి.

ఇదమవోచ భగవా. అత్తమనో ఆయస్మా సారిపుత్తో భగవతో భాసితం అభినన్దీతి.

పిణ్డపాతపారిసుద్ధిసుత్తం నిట్ఠితం నవమం.